Shushada tarixiy obidalar yana jonlanmoqda

Ozarbayjonning ramziy shaharlaridan biri boʻlgan Shusha, 2020-yilda ishgʻoldan ozod qilinganidan soʻng tarixiy va madaniy merosni asrab-avaylash borasidagi saʼy-harakatlari bilan eʼtiborni tortmoqda. Soʻnggi 5 yil ichida oʻnlab asarlar asl holiga keltirilsa, maqsad katta zarar koʻrgan inshootlarni yangi loyihalar bilan himoya qilishdir.

Shushaning tarixiy merosi qayta tiklanmoqda

Qorabog‘ning qoq markazida joylashgan Shusha nafaqat ozod qilinganidan keyin amalga oshirilgan rekonstruksiya ishlari, balki madaniy-tarixiy merosni muhofaza qilish tashabbuslari bilan ham kun tartibida. Ozarbayjon Prezidentligi vaHaydar Aliyev jamg'armasi kabi muhim muassasalar ko'magida shaharda keng qamrovli qayta tiklash jarayoni boshlandi.

Diniy binolarga ustunlik berilyapti

Bosqin yillarida ayniqsa zarar ko'rgan diniy binolarga dam berildi. Yukarı Gövher Ağa, Aşağı Gövher Ağa va Saatli masjidi kabi muhim binolar asl holiga keltirilib, jamiyatga qaytadan tanishtirildi. Shu nuqtai nazardan, shaharning rasmiy hujjatlaridagi 196 ta tarixiy binolardan taxminan 30 tasi qayta qurildi.

Konservasiya va mustahkamlash ishlari

2023-yilda yana 15 ta jiddiy shikastlangan tarixiy binolarda konservatsiya va mustahkamlash ishlari boshlanadi. Bu jarayonda mavjud boʻlgan vayronalar va vayronalarni kelajakdagi xavf-xatarlardan himoya qilishdan maqsad qilingan. Ozarbayjon Prezidentligining Shusha maxsus vakili Aydin Kerimov bu ishlarning puxtalik bilan amalga oshirilayotganini bildiradi.

Mutaxassislar bilan hamkorlikda olib borilgan loyihalar

Kerimov, har bir restavratsiya loyihasining batafsil tayyorgarlik jarayonlarini talab qilishini va bu jarayonda Ozarbayjon va chet ellik mutaxassislar hamkorlikda ish olib borishini ta'kidladi. Mahalliy restavratorlar, birinchi navbatda, loyihalarni amalga oshirish bosqichida ishtirok etadilar. Shunday qilib, Qorabog'da xalqaro standartlarga muvofiq ishlaydigan kuchli mahalliy restavratsiya guruhlari tayyorlanadi.

Uzoq muddatli saqlash strategiyalari

Uzoq muddatli muvaffaqiyatga erishish uchun restavratsiya va konservatsiya ishlari uchun batafsil tayyorgarlik jarayonlari katta ahamiyatga ega. Kerimovning taʼkidlashicha, har bir asar restavratsiya qilinishidan avval arxiv hujjatlari sinchiklab oʻrganilib, har tomonlama ilmiy izlanishlar olib borilgan. Xatolar tuzatib bo‘lmaydigan bo‘lishi mumkinligi jarayonni puxtalik bilan olib borish zaruratini tug‘diradi.

Qorabog‘da ekspertiza to‘planishi

So‘nggi 5-6 yil ichida Qorabog‘da amalga oshirilgan loyihalar mintaqada sezilarli darajada tajriba to‘planishiga hissa qo‘shdi. Kerimovning ta'kidlashicha, bu ishlar mahalliy restavratsiya kompaniyalari va mutaxassislarga xalqaro standartlarda malaka oshirish imkonini beradi. Bu hududning tarixiy merosini asrab-avaylashda muhim rol o‘ynaydi.

Shushada amalga oshirilayotgan restavratsiya loyihalari nafaqat o‘tmish izlarini jonlantirish, balki saqlanib qolgan madaniy merosni kelajak avlodlarga qoldirishni ham maqsad qilgan. Bu tadqiqotlar mintaqaning madaniy va tarixiy boyligini saqlashda katta ahamiyatga ega.