Taklamakan səhrasına qarşı su ehtiyatlarını qorumaq üçün mübarizə

Taklamakan səhrasından yaranan qum fırtınaları keçmişdə ətraf bölgələrdə miqrasiya dalğalarına səbəb olub. Bu vəziyyət təkcə ekoloji deyil, həm də sosial və iqtisadi problemlər yaradır. Səlahiyyətlilər səhralaşma ilə mübarizənin çoxşaxəli əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayırlar.

Qum Hərəkatını dayandırmaq üçün meşələrin salınması

Çin Elmlər Akademiyasına bağlı Cele Səhra Tədqiqat Stansiyası səhralaşmanın azaldılması və su ehtiyatlarının idarə olunması üçün müxtəlif layihələr həyata keçirir. Bu çərçivədə səhra sərhədlərində iri ağaclar və yerli bitki və kol növləri əkilir. Bu bitkilərin dərin kök sistemləri həm torpağın nəmini qoruyur, həm də qumun irəliləməsini dayandırır. Bu yolla ekosistemin tarazlığına nail olmağa çalışılır.

Su İdarəetmə və Nəzarət Mexanizmləri

Su idarəsi bu tətbiqin ən mühüm elementlərindən biridir. Tədqiqatçılar diqqəti səth sularından səmərəli istifadəyə və yeraltı su ehtiyatlarına ciddi nəzarətə cəlb edirlər. Qrunt sularının kənd təsərrüfatında istifadəsini qadağan etməklə, torpağın rütubətini qorumaq məqsədi daşıyır. Cele Səhra Tədqiqat Stansiyasının bu araşdırmaları da Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən nümunə kimi göstərilir.

Türkiyədə Səhralaşmaya Qarşı Birgə Mübarizə

Türkiyədə başda İç Anadolu, Cənub-Şərqi Anadolu və Konya hövzəsində suvarma və qrunt sularının həddindən artıq istifadəsi nəticəsində səhralaşma riski artır. Bu bölgələrdə meşə salınması və su ehtiyatlarının mühafizəsi işləri davam etdirilir. Cele Səhra Tədqiqat Stansiyasının qrunt sularının qorunması modeli Konya Qapalı Hövzəsində su problemlərinə əlamətdar nümunə ola bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, quraqlıqla mübarizənin əsası su ehtiyatlarının qorunması və kənd təsərrüfatının suvarılmasında səmərəliliyin artırılmasıdır.

Oxşar problemlərlə üzləşən bölgələr üçün Taklamakan səhrasındakı təcrübələr nümunədir. Gələcək səhralaşma risklərinin qarşısını almaq üçün Türkiyədə su idarəçiliyi siyasətlərinin bu cür uğurlu modellərdən ilhamlanması böyük əhəmiyyət kəsb edir.