Ticarət Nazirliyindən saxta endirimlərə sərt təzyiq: Cərimələr 40 Milyon TL Həddindədir!

Ticarət Nazirliyi, xüsusilə pərakəndə və e-ticarət sektorlarında son vaxtlar artan aldadıcı endirimli satış reklamları və istehlakçı şikayətləri ilə bağlı tədbir görüb. İstehlakçıların alış qərarlarına birbaşa təsir edən endirimli satış kampaniyalarını diqqətlə araşdıran nazirlik, sahə yoxlamalarını ən yüksək səviyyəyə çatdırıb. Yoxlamalar zamanı dürüstlük qaydasını pozan və qanunvericiliyə əməl etməyən sahibkarlıq subyektlərinə yol verilmir.

İstehlakçıları çaşdıran endirim hesablamalarına icazə verilmir

Nazirliyin müfəttişləri tərəfindən aparılan araşdırmalarda dəfələrlə tətbiq edilən və istehlakçını riyazi çaşqınlığa sürükləyən, xüsusilə də "50 faiz + 20 faiz + 10 faiz" olmaqla, yalnış son qiymət hesablamaları aşkar edilib. Reklamların əsas başlığında “bütün məhsullar üçün keçərlidir” ifadəsi işlədilsə də, bir çox məhsulların qeydlər və oxuna bilməyəcək qədər kiçik şriftlər vasitəsilə xaric edildiyi müəyyən edilib. Bundan əlavə, loyallıq kartı tətbiqlərində endirim kampaniyalarının başlama və bitmə tarixlərinin göstərilməməsi, süni şəkildə yüksək istinad qiymətlərinin göstərilməsi də ən çox rast gəlinən pozuntular sırasındadır. Bununla əlaqədar olaraq, Kommersiya Reklamı və Ədalətsiz Kommersiya Təcrübələri Qaydalarının müddəalarına tam uyğunluq tələb olunur.

Media əsaslı cərimələr 40 milyon lirəyə yaxınlaşdı

6502 saylı İstehlakçının Hüquqlarının Müdafiəsi Qanunu çərçivəsində qanunvericiliyə zidd reklam verənlər, bu reklamları yayımlayan reklam agentlikləri və media qurumları ağır sanksiyalarla üzləşirlər. Reklam Şurası pozuntunun dərəcəsindən asılı olaraq dayandırma cəzası, islah öhdəliyi və ya inzibati cərimə tətbiq edir. Cəza sanksiyaları minimum 99 min 339 lirədən başlayır və pozuntunun törədildiyi mühitdən asılı olaraq 39 milyon 916 min 524 lirəyə qədər ola bilər. Cərimələrin məbləği müəyyən edilərkən Şura şirkətlərin əldə etdikləri haqsız qazancları, istehlakçıların dəymiş ziyanını və təqsir dərəcəsini diqqətlə qiymətləndirir. Nazirlik onu da vurğulayır ki, bazar balansını qorumaq üçün “əvvəlcə xəbərdarlıq et, sonra cəzalandır” strategiyasını tətbiq etməklə peşəkar palataları və biznes qurumlarını əvvəlcədən məlumatlandırır.

"Birini al, birini pulsuz əldə et" kampaniyalarında böyük tələ

Xüsusilə son bir ildə pərakəndə və qida sənayesində, xüsusən də supermarketlərdə tez-tez həyata keçirilən “birini al, bir pulsuz” kampaniyasının arxasında duran faktlar da üzə çıxıb. Müəyyən edilmişdir ki, bir çox müəssisə bu üsuldan ehtiyatları ləğv etmək və sürətli pul axını təmin etmək üçün manipulyasiya vasitəsi kimi istifadə edir. İstehlakçıya pulsuz məhsul qavrayışı təqdim edilərkən, kampaniyadan əvvəl məhsulun qiymətinin əslində iki dəfə artırıldığı, daha sonra isə iki məhsulun “pulsuz” adı altında faktiki dəyərindən qat-qat yüksək qiymətə satıldığı müəyyən edilib. Qiymət araşdırması aparmadan bu kampaniyalara üz tutan vətəndaşlar qənaət etdiklərini zənn edir, əslində isə artıq məhsulu baha qiymətə almaqla itki ilə üzləşirlər. Şikayətlərin uçqunu ilə bağlı tədbir görən Ticarət Nazirliyi vətəndaşlardan daxil olan bildirişlər əsasında yüksək qiymətlər və çaşdırıcı kampaniyalar aparan sahibkarlıq subyektlərinə qarşı hüquqi prosedurlara başlayıb.