Türk Dünyasından Nəhəng İqtisadi Sıçrayış: CSA ölkələrinin ümumi ÜDM-i 2,11 trilyon dollara çatdı

Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv olan və müşahidəçi statusuna malik ölkələrin qlobal iqtisadiyyatda çəkisi günü-gündən artır. Azərbaycan İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin hazırladığı geniş təhlil hesabatında TDT coğrafiyasının iqtisadi potensialı, ticarət həcmi, logistik gücü və texnoloji inteqrasiya prosesləri üzə çıxıb. Hesabata görə, təşkilata daxil olan ölkələrin ümumi ticarət həcmi nəhəng həcmdə 1,13 trilyon dollara çatıb.

Nəhəng Coğrafiya və Əhali Gücü 178 Milyonu keçir

Yayımlanan təhlil hesabatındakı məlumatlara görə, Türk Dövlətləri Təşkilatının çətiri altında olan ölkələr ümumilikdə 4,82 milyon kvadrat kilometrlik son dərəcə böyük və strateji coğrafiyaya nəzarət edirlər. Bu nəhəng torpaqda 178,8 milyon insan, yəni dünya əhalisinin 2,8 faizi yaşayır. Demoqrafik gücünü iqtisadi məlumatlarla taçlandıran CSA ölkələrinin ümumi Ümumi Daxili Məhsulu (ÜDM) 2,11 trilyon dollara çatıb. Bu rəqəm açıq şəkildə göstərir ki, türk dünyasının dünya iqtisadiyyatının təxminən 2 faizini təşkil edir. Bundan əlavə, üzv və müşahidəçi ölkələr tərəfindən həyata keçirilən 1,13 trilyon dollarlıq ümumi ticarət həcmi dünya miqyasında ticarət axınının 3,6 faizini təşkil edir.

Türkiyə ticarətdə, Azərbaycan investisiyalarda liderdir

Hesabatda ən mühüm tapıntılardan biri odur ki, CSA üzv ölkələri arasında iqtisadi əlaqələr artıq klassik ticarət modelləri ilə məhdudlaşmır, daha çox inteqrasiya olunmuş və əhatəli tərəfdaşlıq strukturu almışdır. Bu yeni nəsil iqtisadi inteqrasiya prosesində ölkələrin üzərinə götürdüyü rollar da fərqlidir. Türkiyə istehsal və ixrac imkanları ilə ticarət əlaqələrində lokomotiv rol oynayarkən; Azərbaycan regiona və regiondan kənara birbaşa xarici investisiyalar sahəsində lider mövqeyi ilə diqqət çəkir. İki ölkənin bu sinerjisi digər üzv dövlətlərin iştirakı ilə regional inkişafı sürətləndirir.

Mərkəzi Dəhliz və Logistik Partlayışın Strateji Önəmi

Son geosiyasi hadisələr Asiya ilə Avropa arasında ən təhlükəsiz ticarət yollarından biri olan Mərkəzi Dəhlizin strateji dəyərini artırıb. Hesabata daxil edilən logistika məlumatları da bu təyinatı dəstəkləyir. Xəzər dənizi ilə quru yüklərin daşınmasında 34 faiz artım qeydə alındığı halda, regionun ən mühüm transfer mərkəzlərindən biri olan Bakı Limanında konteyner daşımalarının həcmi 15 faiz artıb. Şərq-Qərb oxu üzrə dəmir yolu tranzit keçidlərində 12 faiz sürətlənmə əldə edilib. Bütün bu aktivliyə baxmayaraq, Mərkəzi Dəhlizin dayanıqlıq göstəricisi 1-dən 0,5-lə qiymətləndirilib və marşrutun inkişafı istiqamətində işlərin aramsız davam etdiyi vurğulanıb. Ticarət, logistika və investisiya sahələrindəki bu güclü koordinasiya türk dövlətlərinin gələcəkdə qlobal təchizat zəncirində çox daha həlledici rol oynayacağını göstərir.