Türk ixracatçısından tarixi gediş: Uzaq ölkələr strategiyası ilə 18 bazarda yeni rekord

Qlobal bazarlardakı geosiyasi gərginlik və Türkiyənin ənənəvi ticarət tərəfdaşı olan Avropa bazarındakı iqtisadi tənəzzül türk ixracatçılarını alternativ bazarlara yönəltdi. Əlavə dəyərli istehsal gücü, çevik təchizat zənciri və üstün işçilik keyfiyyəti ilə qlobal arenada rəqabət qabiliyyətini qoruyan Türkiyə, “Uzaq Ölkələr Strategiyası” sayəsində hədəf bazarlarda tarixi uğur qazanmışdır. Ticarət Nazirliyinin rəhbərlik etdiyi bu uzaqgörən strategiya çərçivəsində ABŞ, Çin, Yaponiya və Avstraliya da daxil olmaqla 18 ölkəyə ixrac ilin birinci yarısında rekord səviyyəyə çatıb.

Bazar Diversifikasiyası Qlobal Risklərə Qarşı Hərəkət

Şimalda dörd ildən artıqdır davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsi, İsrailin Fələstinə və Livana hücumları ilə cənub sərhədlərində gərginliyin artması, ABŞ/İsrail-İran xəttində hərbi hərəkətlilik qlobal ticarət dəhlizlərində ciddi pozuntulara səbəb olub. Bu geosiyasi risklərə Avropadakı iqtisadi daralma da əlavə edildikdə, Türkiyə ixrac sektoru bazar şaxələndirmə strategiyasını sürətləndirdi. Dünya iqtisadiyyatının yarıdan çoxunu təmsil edən 18 ölkədən daha çox pay almaq məqsədilə Ticarət Nazirliyi tərəfindən 2022-ci ildə qüvvəyə minən “Uzaq Ölkələr Strategiyası” bu çətin dövrdə xilaskar oldu. Atılan strateji addımlar nəticəsində uzaq bazarlarla sıx təmaslar qısa zamanda ixrac rəqəmlərinə müsbət təsir göstərdi.

18 ölkəyə ixrac 14 milyard dollarlıq limiti keçib

Türkiyə İxracatçılar Məclisinin (TİM) məlumatlarından toplanan məlumata görə; Bu ilin yanvar-iyun aylarında ABŞ, Çin, Yaponiya, Pakistan, Hindistan, Kanada və Avstraliya da daxil olmaqla 18 uzaq ölkəyə ixrac ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 12,2 faiz artıb. Ötən ilin ilk yarısında 12 milyard 781 milyon 737 min dollar olan ixrac həcmi bu ilin eyni dövründə14 milyard 345 milyon 805 min dollara çatıb. Bu performans türk məhsullarının uzaq coğrafiyalarda yüksək səviyyədə qəbul edildiyinin ən konkret sübutu idi.

Nəhəng bazarlarda liderlik ABŞ və Çin oldu

Uzaq ölkələr qrupunda ABŞ yenidən aslan payını aldı. Türkiyə ABŞ-a 6 milyard 971 milyon 280 min dollarlıq ixracatla 18 ölkəyə ümumi ixracatın yüzdə 48-ni təkcə bu bazara yönəldib. ABŞ-ı 1 milyard 809 milyon 73 min dollarla Çin, 641 milyon 689 min dollarla Meksika, 640 milyon 244 min dollarla Kanada və 580 milyon 426 min dollarla Hindistan izlədi. Dövr ərzində ixrac artım tempi baxımından Afrika və Asiya ölkələri ön plana çıxdı. İlin ilk yarısında ixracını ən çox artıran ölkə 62,4 faizlə Nigeriya, üçüncü yerdə 57,1 faizlə İndoneziya, 36 faizlə Cənubi Afrika Respublikası, 32,7 faizlə Çin və 17,6 faizlə Meksika olub.

Kimya, Mədənçıxarma və Zərgərlik Sektor Bölgüsündə Seçilir

Hədəf bazarlara ixracın sektorlar üzrə bölgüsü araşdırıldığında ölkələrə görə fərqli dinamikaların ön plana çıxdığı görülür. Ən böyük bazar olan ABŞ-a ixracatda 725 milyon 356 min dollarla "kimyəvi maddələr və məmulatlar" birinci, bu sektoru 679 milyon 155 min dollarla "elektrik və elektronika" və 607 milyon 230 min dollarla "avtomobil sənayesi" izlədi. Çin bazarında 1 milyard dollarla “mədənçilik məhsulları” zirvədə qalıb, kimya məhsulları 362 milyon 417 min dollarla ikinci, tekstil və xammal isə 87 milyon 776 min dollarla üçüncü olub. Üçüncü ən böyük bazar olan Meksikada Türkiyə zərgərlik sənayesi 178 milyon 163 min dollar ixracla liderlik edərkən, avtomobil sənayesi 114 milyon dollar, polad sektoru isə 73 milyon 99 min dollar ixraca qatqı təmin edib.

2022-ci ildə Ticarət Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən Uzaq Ölkələr Strategiyası; ABŞ, Avstraliya, Braziliya, Çin, İndoneziya, Filippin, Cənubi Afrika, Cənubi Koreya, Hindistan, Yaponiya, Kanada, Malayziya, Meksika, Nigeriya, Pakistan, Çili, Tayvan və Vyetnam da daxil olmaqla dünyanın ən ucqar nöqtələrində Türk bayrağını dalğalandırmağa davam edir.