Türk millət vəkillərinin Banqsamoroya tarixi səfəri: Moro lideri İbrahimlə kritik görüş

Filippinin cənubundakı Müsəlman Mindanaonun Banqsamoro Muxtar Bölgəsində (BARMM) keçirilən tarixi parlament seçkilərindən sonra mühüm diplomatik təmas baş tutub. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Həsən Turan, Yıldırım, Mesten və Tuğruldan ibarət heyəti Moro İslam Qurtuluş Cəbhəsinin (MİLF) sədri İbrahimi Darapanan düşərgəsindəki ofisində ziyarət edib. Səfər Türkiyənin regionun demokratik transformasiya prosesinə güclü dəstəyinin əlaməti olaraq qeyd edilib.

Türkiyənin Sülh və İnkişafa Dəstəyi Ən Yüksək Səviyyədə Verildi

Türkiyə Böyük Millət Məclisinin nümayəndə heyəti adından açıqlama verən Həsən Turan bildirib ki, görüş zamanı Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Numan Kurtulmuş və Xarici İşlər Naziri Hakan Fidan İbrahimə öz səmimi salamlarını və sevgilərini çatdırıblar. Seçki nəticələrinin bütün Moro xalqı üçün faydalı olmasını arzulayan Turan, bölgənin gələcəyi üçün birlik və həmrəyliyin qorunmasının həyati əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. O, Türkiyənin dünən olduğu kimi Moro xalqının sülh prosesində, firavanlıq və inkişaf yolunda hər zaman onların yanında olacağını və həmrəylik duyğularını davam etdirəcəyini bildirib. MİKC sədri İbrahim bu mənalı səfərdən məmnunluğunu ifadə edərək, Türkiyənin dövlət rəsmilərinə salam və ehtiramlarını çatdırıb.

Demokratik transformasiyanın ilk sınağı: Seçkilərin Nəticələri və Koalisiya İmkanı

Moro xalqının silahlı mübarizə dövründən demokratik idarəçiliyə keçidi dövründə keçirilən bu ilk parlament seçkiləri regionun gələcəyi üçün tarixi addım kimi qiymətləndirilib. MILF sədri İbrahim bəzi yerli zorakılıq və müdaxilələr istisna olmaqla, seçkilərin ümumilikdə dinc və insidentsiz keçməsindən məmnunluğunu ifadə edib. Seçki nəticələrindən sonra yeni dövrdə koalisiya hökumətinin qurulmasının qaçılmaz göründüyünü bildirən İbrahim, qarşıdakı həftələrdə bu istiqamətdə danışıqlar aparacaqlarını və rəqibləri Banqsamoro Federalist Partiyası (BFP) ilə koalisiya qurma ehtimalını istisna etmədiklərini qeyd edib. İbrahim həmçinin seçkilərin etibarlılığı və xarici müdaxilələrin qarşısının alınması baxımından Türkiyə başda olmaqla beynəlxalq müşahidəçilərin iştirakının vacibliyinə diqqət çəkərək Türkiyə nümayəndə heyətinə təşəkkür edib.

Tarixi seçkilərdə yüksək fəallıq və qeyri-rəsmi nəticələr

Filippin Statistika İdarəsinin 2024-cü il məlumatlarına görə, əksəriyyəti müsəlmanlar və moro etnik qruplarından ibarət təxminən 5,5 milyon insanın yaşadığı Banqsamoro bölgəsində 2,4 milyon qeydiyyatdan keçmiş seçici var. ABS-CBN tərəfindən açıqlanan və Filippin Seçki Komissiyasının (COMELEC) paylaşdığı qeyri-rəsmi nəticələrə görə, təxminən 80 faiz yüksək iştirak nisbətinin əldə edildiyi seçkilərdə Bangsamoro Federalist Partiyası (BFP) və Birləşmiş Banqsamoro Ədalət Partiyası (UBJP) ilk iki yeri bölüşüb.

Elan edilmiş məlumatlara görə, partiyaların səs bölgüsü belə olub:

- BFP: 660 min 464 səs

- UBJP: 609 min 078 səs

- BARMM Böyük Koalisiyası (BGC): 386 min 033 səs

- Bangsamoro Xalqların Demokratik Partiyası: 67 min 855 səs

Sözügedən dörd partiyanın hamısı 80 üzvlü parlamentdə yer qazanmaq üçün tələb olunan 2,5 faizlik baryeri keçə bilib. COMELEC sədriErwin Garciabölgə xalqının demokratik prosesə sıx marağını və yüksək iştirakını alqışladıqlarını açıqlayıb. Səfərin sonunda Mehmet Akif Ərsoyun “Bölünən millətə düşmən girə bilməz, qəlblər birləşəndə ​​top həzm edə bilməz” misralarını xatırladan türkiyəli nümayəndə heyəti Moro müsəlmanlarının gələcəyinin sarsılmaz birlikdə olduğunu bir daha vurğuladı.