Türk deputatlarynyň Bangsamoro şäherine taryhy sapary: Moro lideri Ybraýym bilen möhüm duşuşyk

Filippinleriň günortasyndaky Musulman Mindanao (BARMM) Bangsamoro awtonom sebitinde geçirilen taryhy parlament saýlawlaryndan soň möhüm diplomatik aragatnaşyk boldy. Türkiýe Milli Milli Assambleýasynyň (GNAT) wekiliýeti, Hasan Turan , ıldyldyrym , Mesten we Tuğrul dan ybarat bolan Moro Yslam azat ediş fronty (MILF) başlygy İbrahimi Darapanandaky ofisindäki ofisinde gördi. Bu sapar, Türkiýäniň sebitdäki demokratik özgerişliklere güýçli goldawynyň alamaty hökmünde hasaba alyndy.

Türkiýäniň parahatçylyk we ösüş goldawy iň ýokary derejede gowşuryldy

Hasan Turan, Türkiýäniň Milli mejlisiniň wekiliýetiniň adyndan çykyş edip, duşuşygyň dowamynda Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň, Türkiýäniň Beýik Milli Assambleýasynyň başlygy Numan Kurtulmuş we Daşary işler ministri Hakan Fidan İbraýama tüýs ýürekden salamlaryny we mähirlerini aýtdy. Saýlaw netijeleriniň ähli Moro halky üçin peýdaly bolmagyny isleýän Turan, sebitiň geljegi üçin agzybirligi we raýdaşlygy goramagyň möhümdigini aýtdy. Türkiye, düýnki ýaly parahatçylyk etabynda we Moro halkynyň gülläp ösmeginde we ösüş syýahatynda elmydama ýanynda boljakdygyny we raýdaşlyk duýgusyny dowam etdirjekdigini aýtdy. MIKC başlygy İbrahim bu manyly sapardan hoşaldygyny aýtdy we türk döwlet işgärlerine salam we hormat iberdi.

Demokratik özgerişleriň ilkinji synagy: Saýlawlaryň netijeleri we koalisiýanyň mümkinçiligi

Moro halkynyň ýaragly göreş döwründen demokratik dolandyryşa geçmeginde geçirilen ilkinji parlament saýlawlary sebitiň geljegi üçin taryhy ädim hökmünde häsiýetlendirildi. MILF başlygy Ybraýym, käbir ýerli zorluklardan we çärelerden başga-da, saýlawlaryň umuman asuda we netijesiz geçendigine kanagat bildirdi. Saýlaw netijelerinden soň täze döwürde koalisiýa hökümetiniň döredilmeginiň gutulgysyz bolup görünýändigini mälim eden Ybraýym, ýakyn hepdelerde bu ugurda gepleşik geçirjekdiklerini we garşydaşy Bangsamoro Federalist Partiýasy (BFP) bilen koalisiýa döretmek mümkinçiligini aradan aýyrmaýandygyny aýtdy. Ybraýym, şeýle hem, saýlawlaryň ygtybarlylygy we daşary ýurt çäreleriniň öňüni almak nukdaýnazaryndan halkara synçylaryň, esasanam Türkiýäniň barlygynyň ähmiýetine ünsi çekip, türk delegasiýasyna minnetdarlyk bildirdi.

Taryhy saýlawlarda ýokary ses berişlik we resmi däl netijeler

Filippinleriň statistika gullugynyň 2024-nji ýyldaky maglumatlaryna görä, takmynan 5,5 million adamyň ýaşaýan Bangsamoro sebitinde 2,4 million hasaba alnan saýlawçy bar, esasan musulmanlardan we Moro etnik toparlaryndan ybarat. ABS-CBN tarapyndan habar berlen we Filippinleriň Saýlaw Geňeşi (COMELEC) tarapyndan paýlaşylan resmi däl netijelere görä, Bangsamoro Federalist Partiýasy (BFP) we United Bangsamoro Adalat Partiýasy (UBJP) saýlawlaryň ilkinji iki ýerini paýlaşdy, bu ýerde takmynan 80 göterim gatnaşdy.

yglan edilen maglumatlara görä, partiýalaryň ses paýlanyşy aşakdaky ýaly boldy:

- BFP: 660 müň 464 ses

- UBJP: 609 müň 078 ses

- BARMM Uly koalisiýa (BGC): 386 müň 033 ses

- Bangsamoro Halk Demokratik Partiýasy: 67 müň 855 ses

Soralýan dört partiýanyň hemmesi 80 agzaly mejlisde orun almak üçin zerur 2,5 göterim çäkden geçmegi başardy. COMELEC-iň başlygy Erwin Garsiýa sebitiň ilatynyň demokratik işe bolan uly gyzyklanmasyny we ýokary gatnaşygyny goldaýandyklaryny habar berdi. Saparyň ahyrynda türk delegasiýasy Mehmet Akif Ersoýyň "Duşman girýänçä bölünen bir millete girip bilmez; ýürekler bir ýere jemlenende top ony siňdirip bilmez" diýen setirlerini ýada saldy we Moro musulmanlarynyň geljeginiň sarsmaz agzybirlikde bolandygyny ýene bir gezek nygtady.