Türkiyə Cümhuriyyətləri ilə Böyük Ticarət Həcmi: İlin Birinci Yarısında 9,4 Milyar Dollar Həddini aşdı

Türkiyənin köklü tarixi və mədəni əlaqələri olan türk cümhuriyyətləri ilə iqtisadi inteqrasiya prosesi öz bəhrəsini verməkdə davam edir. Qarşılıqlı ticarətin artırılması, investisiyaların təşviqi və iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi istiqamətində son illərdə atılan strateji addımlar xarici ticarət rəqəmlərində uğurla əks olunub. Türkiyə Statistika Təşkilatının (TÜİK) məlumatlarına görə, ilin birinci yarısında Türkiyə respublikaları ilə ümumi ticarət həcmi 9,4 milyard dollara çatıb.

Xarici ticarətdə 614,9 milyon dollarlıq müsbət saldo əldə edilib

Türkiyə bu dövrdə türk dünyasına doğru ixracyönümlü böyümə strategiyasını qətiyyətlə davam etdirdi. İlin ilk 6 ayında region ölkələrinə ixrac 5 milyard dollar səviyyəsinə çatarkən, bu ölkələrdən idxal 4,4 milyard dollar olaraq qeyd edildi. Bu məlumatların işığında Türkiyə türk cümhuriyyətləri ilə ticarət əlaqələrində 614,9 milyon dollarlıq əhəmiyyətli xarici ticarət profisiti əldə etməyi bacarıb. İki coğrafiya arasında əməkdaşlıq xüsusilə müqavilə, enerji, nəqliyyat, sənaye, kənd təsərrüfatı və logistika kimi kritik sektorlarda cəmlənib.

Zirvənin sahibi Qazaxıstandır: ANKA İHA və Orta Dəhliz Hərəkəti

Türkiyənin Mərkəzi Asiyadakı ən böyük ticarət tərəfdaşlarından biri olan Qazaxıstan, ilin ilk yarısında 1,5 milyard dollarlıq ixracatla siyahıda birinci olub. Hazırda 3 mindən çox türk sərmayəli şirkətin fəaliyyət göstərdiyi Qazaxıstanla son ticarət həcmi hədəfi 15 milyard dollar olaraq təyin edilib. İki ölkə arasında əlaqələr təkcə ticarətlə məhdudlaşmır, həm də strateji tərəfdaşlıqlarla taclanır. Xüsusən də “Orta Dəhliz” dəmir yolu sazişi çərçivəsində Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xəttində müntəzəm məhəllə qatarlarının hərəkətinə başlanılması və yük daşımalarının artırılması nəzərdə tutulur. Müdafiə sənayesində əməkdaşlıq da diqqəti çəkir; İki ölkə Türkiyə müdafiə sənayesinin aparıcı platformalarından biri olan ANKA pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) Qazaxıstanda birgə istehsalı, texniki xidməti və təmiri istiqamətində işləri qətiyyətlə davam etdirir.

Azərbaycan və Özbəkistanla ticarət infrastrukturu gücləndirilir

Siyahıda ikinci yeri tutan qardaş ölkə Azərbaycana ixrac 1,4 milyard dollar təşkil edib. Keçən il imzalanan 110 bəndlik əhatəli fəaliyyət planı sayəsində iki ölkə arasında ticarət həcminin qısa müddətdə 15 milyard dollara çatdırılması hədəflənib. İkiqat vergitutmanın qarşısının alınması və investisiyaların qarşılıqlı qorunması haqqında sazişlər bu kommersiya əlaqələrinin hüquqi təminatını təşkil edir.

Digər tərəfdən 945,6 milyon dollar ixracat həcmi ilə Türkiyənin bölgədəki digər mühüm tərəfdaşı Özbəkistandır. Özbəkistanla ticarət əlaqələrində azad zonalar, müdafiə sənayesi və rəqəmsal iqtisadiyyat ön plana çıxır. İlin əvvəlində azad zonalar sahəsində imzalanan təcrübə mübadiləsi razılaşmasına əlavə olaraq, Ankaradakı OSTİM Mütəşəkkil Sənaye Bölgəsi modelinin bu ölkəyə köçürülməsi üçün qurulacaq Özbəkistan-Türkiyə Mütəşəkkil Sənaye Bölgəsi üçün işlər tam sürətlə davam edir. Siyahının qalan hissəsinə Türkiyənin 594,4 milyon dollarlıq ixrac etdiyi Qırğızıstan və Türkiyənin 583,6 milyon dollarlıq ixrac etdiyi Türkmənistan daxildir.