Türkiyə ilə İsrail arasında yeni dövr: Soyuq müharibə gəlirmi?

Yaxın Şərqdə artan gərginlik İsrail və Türkiyə arasında yeni "soyuq müharibə" dövrünə işarə edir. İsrailli analitik Eytan Lasrinin i24 kanalında dərc olunan təhlili regionda qüvvələr nisbətinin dəyişdiyini və bu iki ölkə arasında çoxqatlı rəqabətin başladığını deməyə əsas verir. Təhlildə Türkiyənin Yaxın Şərqdəki təsirinin artdığı, İsrailin isə beynəlxalq aləmdə təcrid olunduğu vurğulanması diqqət çəkir.

Türkiyənin Yaxın Şərqdə Təsiri Artır

Lasrinin təhlilinə görə Türkiyənin Yaxın Şərqdəki təsiri təkcə diplomatiya ilə məhdudlaşmır. Təhlükəsizlik, enerji, müdafiə sənayesi və humanitar diplomatiya kimi bir çox sahədə Ankaranın təsiri artır. Türkiyə getdikcə Livan, Qəzza və Suriyada həlledici güc olaraq ortaya çıxır. Bu vəziyyət bölgədə yeni güc balansını formalaşdıran amil kimi ortaya çıxır.

Strateji Ağırlıq və Regional Güc

Türkiyənin Qəzzada humanitar yardım, vasitəçilik və yenidənqurma proseslərindəki rolu onun bölgədəki diplomatik təsirini artırır. Ankaranın bu sahədə mövcudluğu o qədər güclü bir icra gücünə malikdir ki, İsrailin qırmızı xətlərini poza bilər. Suriyada Türkiyə təhlükəsizlik və yenidənqurma proseslərində sürətli bir oyunçu olaraq diqqət çəkir; Bu, regionun gələcək siyasi və iqtisadi strukturuna təsir edə biləcək bir vəziyyətdir.

Livan və Şərqi Aralıq dənizindəki Rolü

Türkiyə diplomatik və iqtisadi kanallar vasitəsilə Livandakı təsirini artırır. Yeni qüvvələr balansında mühüm aktor kimi önə çıxsa da, Şərqi Aralıq dənizində öz dəniz yurisdiksiyası siyasətini “Mavi Vətən” doktrinası çərçivəsində inkişaf etdirir. Bu vəziyyət Türkiyənin regional enerji balansında müəyyənedici faktor olduğunu göstərir.

Yüksək Texnologiya və Müdafiə Gücü

Türkiyənin müdafiə sənayesi sahəsindəki inkişafı bölgədəki tarazlığa təsir edir. Uzun mənzilli raket proqramları və çox qatlı hava hücumundan müdafiə sistemləri Türkiyənin çəkindirmə gücünü artıran amillər arasındadır. Bu inkişaflar Türkiyəni yüksək texnologiyalı müdafiə gücünə çevirir.

İqtisadi və Diplomatik Genişlənmə

Lasri Türkiyənin ticarət, diplomatiya və beynəlxalq hüquq sahələrindəki təşəbbüslərini vurğulayır. Türkiyənin beynəlxalq platformalardakı ticarət embarqoları və diplomatik addımları onun regional təsirini artırır. Ankaranın bu çoxkanallı xarici siyasət yanaşması regionda təsirini gücləndirən element kimi diqqəti çəkir.

Regional Sabitlik və ABŞ Münasibətləri

Türkiyənin regional prosesləri yaxından izlədiyi və təhlükəsizlik məsələsində həssas olduğu bildirilir. Bu vəziyyət Ankaranın regional təhlükəsizlik arxitekturasında rolunu gücləndirir. Bundan əlavə, Türkiyənin ABŞ-la yaxşı münasibətləri İsrailin Vaşinqton qarşısında tək qalmaq qorxusuna səbəb olur.

Birbaşa qarşıdurma ehtimalı

Təhlillərə görə, Türkiyə ilə İsrail arasında hələlik birbaşa qarşıdurma gözlənilmir. Bununla belə, iki ölkə arasında yeni balans Qəzzadan Suriyaya, Şərqi Aralıq dənizindən Qafqaza qədər geniş bir ərazidə uzunmüddətli rəqabətdən xəbər verir.