Türkiye bilen Ysraýylyň arasynda täze döwür: Sowuk uruş gelýärmi?

Eastakyn Gündogarda ýüze çykýan dartgynlyk Ysraýyl bilen Türkiýanyň arasyndaky täze "sowuk söweş" döwrüni görkezýär. Ysraýyl analitigi Eitan Lasriniň i24 kanalynda çap edilen derňewi sebitdäki güýç balansynyň üýtgändigini we bu iki ýurduň arasynda köp gatlakly bäsleşigiň başlandygyny görkezýär. Derňewiň Türkiýanyň Eastakyn Gündogardaky täsiriniň artýandygyny we Ysraýylyň halkara arenasynda izolýasiýa edilýändigini nygtaýar. Howpsuzlyk, energiýa, goranyş senagaty we gumanitar diplomatiýa ýaly köp ugurda Ankaranyň täsiri artýar. Türkiye Liwanda, Gazada we Siriýada aýgytly güýç hökmünde barha artýar. Bu ýagdaý sebitdäki täze güýç deňagramlylygyny emele getirýän faktor hökmünde ýüze çykýar. Ankaranyň bu sebitde bolmagy, şeýle güýçli güýç güýji bar welin, Ysraýylyň gyzyl çyzyklaryny bozup biler. Siriýada Türkiye howpsuzlyk we dikeldiş işlerinde çalt aktýor hökmünde ünsi çekýär; Bu, sebitiň geljekdäki syýasy we ykdysady gurluşyna täsir edip biljek ýagdaý.

Liwan we Gündogar Ortaýer deňzindäki roly

Türkiýe diplomatik we ykdysady kanallar arkaly Liwanda täsirini artdyrýar. Täze güýç balansynda möhüm aktýor hökmünde tapawutlanýan hem bolsa, "Gök watan" doktrinasynyň çäginde Gündogar Ortaýer deňzinde deňiz ýurisdiksiýa syýasatyny ösdürýär. Bu ýagdaý, Türkiýanyň sebitdäki energiýa balansynda kesgitleýji faktordygyny görkezýär.

Technologyokary tehnologiýa we goranmak güýji

Türkiýanyň goranyş pudagyndaky ösüşleri sebitdäki deňagramlylyga täsir edýär. Uzak aralyga roketa programmalary we köp gatly howa goranyş ulgamlary Türkiýeniň öňüni alyş güýjüni ýokarlandyrýan faktorlaryň biridir. Bu ösüşler Türkiýeni ýokary tehnologiýaly goranyş güýjüne öwürýär. Türkiye söwda embargolary we halkara platformalarda diplomatik hereketler sebitdäki täsirini ýokarlandyrýar. Ankaranyň bu köp kanally daşary syýasaty sebitdäki täsirini güýçlendirýän element hökmünde tapawutlanýar.

Sebitdäki durnuklylyk we ABŞ bilen gatnaşyklar

Türkiye sebitdäki wakalary ýakyndan yzarlaýandygy we howpsuzlyga üns berýändigi aýdylýar. Bu ýagdaý Ankaranyň sebit howpsuzlyk arhitekturasyndaky roluny güýçlendirýär. Mundan başga-da, Türkiýanyň ABŞ bilen gowy gatnaşygy Ysraýylyň Waşingtona garşy ýeke galmak gorkusyny döredýär.

Göni gapma-garşylygyň ähtimallygy

Derňewiň netijesine görä, häzirlikçe Türkiýe bilen Ysraýylyň arasynda göni çaknyşyk garaşylmaýar. Şeýle-de bolsa, iki ýurduň arasyndaky täze deňagramlylyk Gazadan Siriýa, Gündogar Ortaýer deňzinden Kawkaza çenli giň sebitde uzak möhletleýin bäsleşigi görkezýär.