Ysraýylyň prezidenti Gerzogyň Bakuda geçirilen 7-nji CICA sammitinde eden çykyşy

Azerbaýjanyň paýtagty Bakuwda geçirilen Aziýada hyzmatdaşlyk we ynamy berkitmek çäreleri konferensiýasynyň (CICA) 7-nji sammitinde diplomatik garşylyk görkezildi. Ysraýylyň prezidenti Isak Herzog günortan münbere çykyp, çykyşyna başlanda, Türkiýe ýaly 10-dan gowrak ýurduň wekilleri zaldan bir wagtda çykdylar.

Daşary işler ministri Hakan Fidan nähili jogap berdi?

Türkiýanyň adyndan sammite gatnaşan Daşary işler ministri Hakan Fidan, Ysraýylyň prezidenti Isak Herzog çykyşyna başlanda ýerinden turdy we ýoldaş delegasiýa bilen zaldan çykdy. Ministr Fidanyň we onuň wekiliýetiniň bu garaýşy, mejlisler zalynda beýleki ýurtlaryň wekilleriniň şuňa meňzeş reaksiýalary bilen giň gerimli nägilelige öwrüldi.

7-nji CICA sammitinde haýsy ýurt zaldan çykdy?

Ysraýylyň prezidenti Isak Herzogyň çykyşynda Türkiýe ýaly 10-dan gowrak ýurduň wekilleri diplomatik garaýyş görkezip, zaldan çykmak kararyna geldiler. Bakuwda geçirilen bu halkara sammitde geçirilen protest çykyşyň dowamynda zalyň ep-esli böleginiň ewakuasiýa edilmegine sebäp boldy.

Bakuwda geçirilen Aziýada hyzmatdaşlygy we ynamy berkitmek çäreleri konferensiýasynyň (CICA) 7-nji sammitinde Türkiýe ýaly 10-dan gowrak ýurduň wekilleri zaldan çykdylar we Ysraýylyň prezidenti Isak Gerzogyň çykyşynda öz reaksiýalaryny görkezdiler. Delegasiýa, şol sanda Daşary işler ministri Hakan Fidan, çykyş başlan badyna zaldan çykmak bilen diplomatik garaýyş görkezdi.

CICA Aziýa yklymynda parahatçylygy, howpsuzlygy we durnuklylygy berkitmek üçin döredilen forum bolup, agza ýurtlaryň arasynda köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy maksat edinýär. Sammitler agza döwletleriň ýokary derejeli wekilleriniň gatnaşmagynda geçirilýär we halkara meseleleriniň ara alnyp maslahatlaşylýan platformasy bolup hyzmat edýär. Şeýle diplomatik protestler, gatnaşyjy ýurtlaryň daşary syýasata öz pozisiýasyny beýan etmeginiň biridir.

Netije

Bu nägilelik, Türkiýe we beýleki gatnaşyjy ýurtlaryň Ysraýylyň häzirki syýasatlaryna garşy diplomatik reaksiýasynyň halkara platformalaryna ýetirilendigini görkezýär. Çykyş wagtynda zaldan çykmak, köp taraply sammitlerde-de ýurtlaryň öz daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryny we duýgurlygyny ileri tutýandygyny görkezýän anyk görkeziji hökmünde kabul edilip bilner.

Diplomatik sypaýylygyň çäginde amala aşyrylan bu çäre, Ysraýylyň sebitdäki işlerine halkara reaksiýalarynyň beýanydyr. Bu ýagdaý, sammitdäki ýurtlaryň umumy howpsuzlyk meýilnamasyny döretmek ugrundaky tagallalarynda syýasy tapawudyň aýgytly rol oýnaýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Bakuwdaky sammitdäki bu nägilelik, CICA-nyň geljekdäki diplomatik gatnaşyklaryna täsir edip biler. Agza ýurtlaryň arasynda pikir tapawudynyň çuňlaşmagy sammitiň gutarnykly beýannamalarynda ýa-da geljekdäki hyzmatdaşlyk proseslerinde öz beýanyny tapyp biler we sebitleýin howpsuzlyk meselelerinde umumy düşünje döretmegi kynlaşdyryp biler.

Mundan başga-da, şeýle hereketleriň beýleki halkara ýygnaklarynda şuňa meňzeş görnüşde gaýtalanmagyna garaşylýar. Ysraýylyň halkara arenasynda izolýasiýasyny çaltlaşdyryp biljek şeýle diplomatik reaksiýalar sebit ýurtlarynyň arasynda ýaranlyk gurluşlarynyň täzeden gözden geçirilmegine sebäp bolup biler.