Ysraýylda hökümet gurmak meselesi Gadi Eisenkota berildi

Ysraýylda geçirilen saýlawlardan soň Prezident Isak Herzog, saýlawlarda ikinji orny eýelän ashaşar partiýasynyň lideri Gadi Eisenkota hökümet döretmek wezipesini berdi. 2026-njy ýylyň 8-nji noýabrynda Prezidentiň rezidensiýasynda geçirilen dabara resmi taýdan ygtyýar berlen Eisenkotyň koalisiýa döretmek üçin 28 güni bar. Geňeşleriň dowamynda 67 deputat Eisenkoty, 46 deputat häzirki premýer-ministr Benýamin Netanýahuny hökümet gurmagy teklip etdi.

Gadi Eisenkot koalisiýa üçin kim bilen duşuşýar?

ashaşar partiýasynyň lideri Gadi Eisenkot hökümet gurmak prosesinde oppozisiýa partiýalarynyň ep-esli böleginden goldaw alýar. Geňeşleriň çäginde Ysraýyl arap partiýalary Ra'am we Bilelikdäki sanawdan goldaw alan Eisenkot, bu goldawyň koalisiýa gatnaşmagy aňlatmaýandygyny aýtdy. Beýleki tarapdan, Netanýahunyň uzak möhletli hyzmatdaşy, 6 orunlyk Haredi United Töwrat Iudaizm (UTJ) partiýasy, 2026-njy ýylyň 5-nji noýabrynda Gerzog bilen bolan duşuşygynda Netanýahuny goldamakdan ýüz öwürdi, ýöne Eisenkot üçin açyk goldaw bermedi.

Netanýahuda we oppozisiýa blogunda näme bolýar?

Oppozisiýa lideri Gadi Eisenkot sosial media arkaly beren beýanatynda sahnanyň aňyrsynda ep-esli öňe gidişlik edendiklerini we käbir päsgelçilikleri ýeňip geçendiklerini aýtdy. Beýleki tarapdan, premýer-ministr Benýamin Netanýahu 2026-njy ýylyň 7-nji noýabrynda eden çagyryşynda agzybirlik hökümetini döretmegi teklip etdi we oppozisiýa tarapyndan arap partiýalary bilen döredilen gurluşyň ýurdy içerden ýok etjekdigini öňe sürdi. Mundan başga-da, ýüzlerçe adam Tel Awiw we Jezreel jülgesi ýaly Ysraýylyň hemme ýerinde ýygnandy we Netanýahu döwrüni bes etjek we arap partiýalaryny öz içine alýan hökümet gurulmagyny talap edýän demonstrasiýalar geçirdi.

2026-njy ýylyň 27-nji oktýabrynda Ysraýylda geçirilen saýlawlardan soň başlanan hökümet gurmak prosesi, prezident Isak Herzog ashaşar partiýasynyň lideri Gadi Eisenkoty bellän mahaly täze tapgyra gadam basdy. Oppozisiýa blogunyň goldawyna eýe bolan Eisenkot koalisiýany 28 günüň içinde tamamlamaga synanyşýarka, Netanýahu garşy çykyşlar tutuş ýurt boýunça dowam edýär. 12-nji kanalyň habaryna görä, Netanýahunyň we Mossadyň müdiri Roman Gofmanyň saýlawdan öň Eýrana garşy operasiýa meýilleşdirýändigi öňe sürüldi, ýöne bu synanyşyk ABŞ aňtaw gullugynyň gatyşmagy bilen öňüni aldy.

Ysraýylyň syýasy ulgamynda hökümet gurmak meselesi Prezident tarapyndan parlamentdäki deputatlaryň tekliplerine laýyklykda kesgitlenýär (Knesset). Bellenen adam, hökümet meýilnamasyny taýýarlamaga we bellenen kanuny möhletde koalisiýa hyzmatdaşlary bilen ylalaşyga ynam sesini almaga borçly. Bu proses başa barmasa, Prezident bu meseläni başga birine berip biler ýa-da ýurdy täze saýlawlara alyp barar.

Netije

Ysraýyl syýasatynda bolup geçen bu wakalar, häzirki premýer-ministr Benýamin Netanýahunyň öz güýjüni saklamakda çynlakaý garşylyk görkezýändigini görkezýär. Saýlaw netijelerinden soň, ideologiýa tapawudyna garamazdan, oppozisiýanyň Netanýahunyň garşylygy esasynda birleşmek meýli, ýurtdaky syýasy polýarlaşmanyň çuňlaşandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Gadi Eisenkotyň hökümet gurmak baradaky tagallalary Ysraýylyň daşary syýasaty we howpsuzlyk strategiýalary üçin aýgytly bolup biler. Hususan-da, koalisiýa işinde arap partiýalarynyň roly ýurduň içerki sosial deňagramlylygyna täsir edip biler. Mundan başga-da, operasiýa meýilnamalary bilen baglanyşykly aýyplamalar tassyklansa, Ysraýyl-ABŞ gatnaşyklarynda diplomatik dartgynlyga garaşylýar.