Oppozisiýa lideri Eisenkot Ysraýylda hökümet gurmaga synanyşýar

Ysraýylda ashaşar partiýasynyň lideri Gadi Eisenkot, esasy ýörelgeleri kabul edýän beýleki guramalaryň gatnaşmagynda oppozisiýa blogunda 4 partiýanyň ýolbaşçylygynda "milli gyssagly hökümet" döretmek üçin çäre görendiklerini habar berdi. 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda eden beýanynda häzirki premýer-ministr Benýamin Netanýahunyň ýolbaşçylygyndaky hökümetiň ornuny tutmak maksat edinilýär.

Oppozisiýa tarapyndan kesgitlenen 4 esasy ýörelge haýsylar?

Gadi Eisenkot tarapyndan düşündirilen koalisiýa ýörelgeleri; Ol Ysraýylyň ýewreý we demokratik döwlet hökmünde ykrar edilmegini, Garaşsyzlyk Jarnamasynyň gymmatlyklarynyň kabul edilmegini, Ysraýyl goşunyny güýçlendirmek üçin her bir adam üçin borçnamalaryň ýerine ýetirilmegini we Hamasyň terror guramasy hökmünde ykrar edilmegini öz içine alýar. Bu ýörelgeleri kabul edýän syýasy gurluşlaryň haýal etmän ýa-da kem-kemden döredilmegi üçin azlyklaryň hökümetine girizilip bilinjekdigi aýdylýar.

Ysraýyl mejlisindäki häzirki arifmetika nähili emele geldi?

Ysraýyl mejlisinde 120 orun bar bolsa-da, 2026-njy ýylyň 27-nji oktýabrynda geçirilen saýlawlaryň tassyklanmadyk netijelerine görä, Binyamin Netanýahunyň ýolbaşçylygyndaky dolandyryş blogy 53 deputaty, Gadi Eisenkotyň ýolbaşçylygyndaky oppozisiýa blogy 48 deputaty gazandy. Hökümet döretmek üçin zerur bolan 61 deputatyň köpüsine hiç bir toparyň baryp bilmejekdigi, 19 orunlyk Palestina Ysraýyl raýatlaryna wekilçilik edýän iki sanawy Mejlisiň arifmetikasynda möhüm orny eýeledi.

Gadi Eisenkot Ysraýyl Öýümiz, Beýahad, Demokratlar we öz partiýasy ashaşar Netanýahunyň premýer-ministr bolmagyny dowam etdirmezligi üçin täze meýilnama durmuşa geçirendigini aýtdy. Deputatlaryň köpüsiniň prezident Isak Herzog bilen maslahatlaşyp, ony goldaýandygyny öňe süren Eisenkot, Netanýahunyň halkyň ynamyny ýitirendigini we azlyklaryň goldawy bilen işleýän wagtlaýyn premýer-ministrdigini aýtdy.

Ysraýyl syýasatynda hökümet gurmak wezipesini berjek Prezident Isak Herzog soňky kararyny ýekşenbe güni syýasy partiýalar bilen geçirilen maslahatlardan soň halka mälim eder. Saýlaw netijelerinden soň ýüze çykan koalisiýa näbelliligi ýurtda syýasy dartgynlygyň ýokary bolmagyna garamazdan, partiýalaryň parlament köplügini üpjün etmek baradaky gepleşikleri dowam edýär.

Netije

2026-njy ýylyň 27-nji oktýabrynda Ysraýylda geçirilen saýlawlar haýsydyr bir syýasy blogyň özbaşdak hökümet gurmagyna ýol bermeýän suraty ýüze çykardy. Gadi Eisenkotyň ýolbaşçylygyndaky oppozisiýa blogy, Netanýahunyň dolandyryşyny bes etmek üçin dört esasy ýörelgäni birleşdirip, azlyklaryň hökümet modeli barada ylalaşmaga synanyşýar.

Bu amal, Ysraýylyň syýasatynda möhüm rol oýnaýan kiçi partiýalaryň we palestinaly wekilleriň garaýşynyň hökümetiň ykbalyny kesgitlejekdigini görkezýär. Prezident Gerzogyň bellän ady ýakyn wagtda ýurduň içerki we daşary syýasatyna gönüden-göni täsir eder.

Mümkin täsirler

Täze hökümet döredilip bilinmese, Ysraýylda täze saýlaw geçirmek mümkinçiligi syýasy gün tertibinde esasy orun eýeleýär. Eisenkot tarapyndan teklip edilen azlyklaryň hökümet modeli, parlament arifmetikasyndaky gowşaklygy artdyryp, hökümet tarapyndan kabul edilen kararlarda daşarky goldaýan partiýalaryň täsirini güýçlendirip biler.

Beýleki tarapdan, Netanýahunyň premýer-ministriň ornuny saklamak ugrundaky tagallasy bilen oppozisiýanyň üýtgetmek isleginiň arasyndaky gapma-garşylyk tutuş ýurt boýunça sosial polýarlaşmany çuňlaşdyryp biler. Mümkin bolan hökümetiň, kesgitlenen 4 ýörelgä laýyklykda harby we diplomatik ugurlarda täze strategiýalary işläp düzmegine garaşylýar.