Türkiyə və Ermənistan Ani Körpüsü Layihəsi üçün tarixi addım atdılar

Meltem Güneş, Ankara - Türkiyə ilə Ermənistan arasında tarixi bir addım atılıb. Türkiyənin vitse-prezidenti Cevdet Yılmaz və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan iki ölkə sərhədində yerləşən Ani körpüsünün birgə bərpası üçün anlaşma memorandumu imzalayıblar. Bu inkişaf iki ölkə arasında münasibətlərin yaxşılaşdırılması istiqamətində əhəmiyyətli bir addım hesab olunur. Ani Arxeoloji Qazıntılarının rəhbəri dosent Muhammet Arslan körpünün tarixi və mədəni əhəmiyyətini vurğulayıb.

Ani'nin tarixi və mədəni əhəmiyyəti

Ani, Qarsdan 45 km şərqdə, Türkiyə-Ermənistan sərhədində və Arpaçay çayının sahilində yerləşir. 5000 illik tarixi olan bu şəhər 2016-cı ildən bəri UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısındadır. Orta əsrlərdə Erməni Baqrati sülaləsi tərəfindən qurulan Ani, Səlcuqlu Türkləri dövründə məşhurlaşdı və Gürcüstan Krallığı dövründə tənəzzül dövrünə qədəm qoydu. Sultan Alp Arslanın 16 avqust 1064-cü ildə fəth etməsi, Anini türklərin Anadoluya girişinin qapısı kimi tarixə saldı.

İpək Yolunun mərkəzində Ani Körpüsü

Ani Körpüsü Orta əsrlərdə İpək Yolunun ən vacib marşrutlarından birini təşkil edirdi. Səlcuqlu dövründə Ani 100.000 əhalisi olan böyük bir ticarət mərkəzinə çevrildi. Bu əhali o dövrdə İstanbul əhalisinin təxminən dörddə biri idi. Orta Asiyada istehsal olunan ticarət malları bu körpüdən Anadoluya, oradan da Avropaya daşınırdı və bu, onu dövrün ticarət şəbəkəsinin mərkəzinə çevirirdi.

Orta əsr mühəndisliyi möcüzəsi

Tarix boyu müharibələr və zəlzələlərlə üzləşməsinə baxmayaraq, Ani memarlıq və mühəndislik möcüzələri ilə seçilir. Ani körpüsünün salamat qalmış hissələri, 30 metrlik məsafəni əhatə edən tək bir tağla orta əsrlərdə memarlıq nailiyyəti olduğunun sübutu hesab olunur. Tarixi körpünün bir ucu Türkiyədə, digər ucu isə Ermənistanda yerləşir.

Bərpanın Turizmə Töhfəsi

Türkiyə ilə Ermənistan arasındakı bu bərpa əməkdaşlığı dünya irsinin qorunması baxımından çox dəyərlidir. Arslan bildirib ki, tarixi körpünün bərpası uzun və diqqətlə aparılan bir proses tələb edir. 2026-cı il qazıntı mövsümündə körpünün ətrafında arxeoloji işlər planlaşdırılır. Körpünün canlandırılması regional turizm üçün də əhəmiyyətli faydalar yaradacaq.

Mümkün Gələcək İnkişaflar

Türkiyə və Ermənistan arasında həyata keçirilən bu birgə bərpa layihəsi iki ölkə arasında münasibətlərin möhkəmlənməsinə və bölgədəki tarixi irsin qorunmasına töhfə verəcək. Ani Körpüsünün bərpası təkcə tarixi bir quruluşun dirçəldilməsi deyil, həm də regional əməkdaşlıq və dostluğun simvolu olacaq.