Veneranın sirri həll olundu: O, öz Ayı udmuş ola bilər
Elm adamları Veneranın keçmişdə yavaş fırlanma sürəti və güclü cazibə qüvvəsi səbəbindən öz peykini udub məhv etmiş ola biləcəyini aşkar ediblər.
Günəş sisteminin ən sirli üzvlərindən biri olan Venera niyə peyki olmayan nadir planetlərdən biridir? ABŞ alimləri tərəfindən aparılan yeni astrofizika araşdırması bu problemin arxasında duran qaranlıq sirri işıqlandırır. Kaliforniya Riverside Universitetində (UCR) aparılan araşdırmaya görə, Yerin əkizləri adlanan Veneranın keçmişdə peyki olub, lakin onu özünə hopduraraq məhv edib.
Kosmik toqquşmaya ehtiyac duymadan özünü məhv etdi
Merkuri ilə birlikdə Günəş sistemində peyki olmayan iki planetdən biri olan Veneranın bu vəziyyətini elm dünyası uzun müddətdir araşdırır. UCR tədqiqatçıları Yerlə eyni kütlə və ölçü xüsusiyyətlərinə malik olan bu yerüstü planetin peyksiz qalmasının səbəblərini qabaqcıl kompüter simulyasiyaları ilə araşdırıblar. Təhlillər göstərib ki, peykin məhv edilməsi üçün kənardan gələn kütləvi kosmik toqquşma lazım deyil. Tapıntılar göstərir ki, planetin unikal fiziki dinamikası onun orbitindəki peyki udmaq üçün kifayət qədərdir.
Yer Ayı uzaqlaşdırarkən, Venera onu içəri çəkir
Tədqiqatda Yer və Venera arasındakı fiziki qarşılıqlı təsirdəki fərqlər təəccüblü bir müqayisə ilə müzakirə edildi. Yer öz oxu ətrafında fırlanmasını təxminən 24 saat ərzində tamamlayır və bu fırlanmadan əldə etdiyi enerjini peyki olan Aya köçürür. Bu, Ayın hər il Yerdən təxminən dörd santimetr uzaqlaşmasına səbəb olur. Lakin bu proses tam olaraq 243 Yer günü ərzində öz ətrafında tam orbitini tamamlayan Venerada tamamilə tərsinə gedir. Planetin son dərəcə yavaş fırlanması və onu müşayiət edən güclü cazibə qüvvəsi hipotetik peykin xaricə qaçmasına mane olur. Simulyasiyalar göstərir ki, peyk spiral şəklində planetə doğru çəkilir və bu ölümcül toqquşma daha böyük kütlələrə malik peyklər üçün daha qısa müddətdə tamamlanır.
Dəhşətli Təsir Veneranın İqlimini Tamamilə Dəyişdirdi
Tədqiqatın aparıcı müəllifiDr. Stiven Keynin həyata keçirdikləri simulyasiyaların demək olar ki, hamısında peykin qaçılmaz olaraq planetin səthinə çırpıldığını və məhv edildiyini bildirib. Alimlərin fikrincə, belə bir kosmik birləşmə nəticəsində ayrılan nəhəng enerji Veneranın taleyini tamamilə dəyişdirmiş ola bilər. Toqquşmanın dağıdıcı təsiri ilə planetin geoloji quruluşu, atmosfer tərkibi və hətta keçmişdə mövcud olduğu düşünülən okeanlar tamamilə məhv olmuş ola bilər. Bu, Veneranı bu gün həddindən artıq isti və quru cəhənnəmə bənzər quruluşuna aparan əsas amil ola bilər. Bu qədim toqquşmanın birbaşa izlərini tapmaq olduqca çətindir, çünki planetin səthi təxminən1 milyard il əvvəl əsaslı şəkildə yenilənib. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, toqquşmaya dair qəti dəlil yalnız planetin dərin qatlarında aparılan seysmik ölçmələr vasitəsilə aşkar edilə bilər.
Şərhlər (0)
Şərh yaz
Hələ şərh yazılmayıb. İlk şərhi siz yazın!