Wenusyň syry çözüldi: Öz aýyny ýuwudan bolmagy mümkin

Näme üçin Gün ulgamynyň iň syrly agzalarynyň biri, sputniksiz seýrek planetalaryň biri? ABŞ alymlary tarapyndan geçirilen täze astrofizika barlagy bu meseläniň garaňky syryny açýar. Kaliforniýa Riverside uniwersitetinde (UCR) geçirilen gözleglere görä, Eartheriň ekizleri diýlip atlandyrylýan Wenera geçmişde hemra bardy, ýöne ony özüne siňdirip ýok etdi.

Kosmiki çaknyşygyň zerurlygy bolmazdan özüni ýok etdi

Ylmy dünýä, Merkuriý bilen birlikde Gün ulgamynda emeli hemrasy bolmadyk iki planetanyň biri bolan Wenusyň bu ýagdaýyny uzak wagtlap derňeýär. UCR gözlegçileri, Earther bilen meňzeş massa we ululyk aýratynlyklaryna eýe bolan bu ýer planetasynyň ösen kompýuter simulýasiýalary bilen emeli hemrasyz galmagynyň sebäplerini gözden geçirdiler. Analizler hemranyň ýok edilmegi üçin daşardan uly kosmiki çaknyşygyň zerur däldigini ýüze çykardy. Tapyndylar, planetanyň özboluşly fiziki dinamikasynyň emeli hemrany öz orbitasynda ýuwutmak üçin ýeterlikdigini görkezýär.

Mooner Aýy iteklänsoň, Wenera ony çekýär

Gözlegde, Earther bilen Wenusyň arasyndaky fiziki täsiriň tapawudy haýran galdyryjy deňeşdirme bilen ara alnyp maslahatlaşyldy. Earther öz okunyň daşyndaky aýlanyşyny takmynan 24 sagadyň içinde tamamlaýar we bu aýlawdan alýan energiýasyny emeli hemrasy Aýa geçirýär. Bu, Aýyň Eartherden her ýyl takmynan dört santimetr uzaklaşmagyna sebäp bolýar. Şeýle-de bolsa, bu proses takmynan 243 Earther güni -de öz orbitasyny tamamlaýan Wenera düýbünden ters gelýär. Planeter togalagynyň gaty haýal aýlanmagy we oňa goşulan güýçli agyrlyk güýji gipotetiki hemranyň daşardan gaçmagynyň öňüni alýar. Simulýasiýa sputnik arkaly planetanyň tarapa çekilendigini we bu ölümli çaknyşygyň has köp köpçülikli hemra üçin has gysga wagtda tamamlanandygyny görkezýär.

Wenera howasy düýbünden üýtgedilen aýylganç täsir

Gözlegiň esasy awtory Dr. Stiwen Keýn amala aşyran simulýasiýalarynyň hemmesinde diýen ýaly emeli hemranyň hökmany suratda planetanyň üstüne gaçandygyny we ýok edilendigini aýtdy. Alymlaryň pikiriçe, şunuň ýaly kosmiki birleşme arkaly çykýan ägirt uly energiýa Wenera ykbalyny düýbünden üýtgeden bolmagy mümkin. Çaknyşygyň weýrançylykly täsiri bilen planetanyň geologiki gurluşy, atmosfera düzümi, hatda geçmişde bar öýdülýän ummanlar hem bütinleý ýok ​​bolup biler. Wenusyň häzirki wagtda gaty yssy we gurak dowzaha meňzeş gurluşyna sebäp bolan esasy faktor bolup biler. Bu gadymy çaknyşygyň göni yzlaryny tapmak gaty kyn, sebäbi planetanyň üstü takmynan 1 milliard ýyl ozal täzelendi. Hünärmenler çaknyşygyň anyk subutnamalarynyň diňe planetanyň çuň gatlaklarynda seýsmiki ölçegler arkaly tapylyp bilinjekdigini nygtaýarlar.