Yaxın Şərq Gərginliyinin Qlobal İqtisadiyyata Təsiri

Yaxın Şərqdə artan gərginliyin iqtisadi nəticələri diqqəti qlobal bazarlardakı kritik artım və inflyasiya məlumatlarına yönəltdi. Fevralın 27-də ABŞ, İsrail və İran arasında artan gərginlik aprelin 8-də əldə olunan atəşkəslə müəyyən qədər sakitləşdi. Lakin bu dövrdə Hörmüz boğazı ətrafında artan geosiyasi risklər neftin qiymətini artırdı. Son günlər bu qiymətlər bir qədər azalsa da, enerji bazarlarında aktivlik bütün dünyada təsirini davam etdirir.

Geosiyasi risklərin iqtisadi əksi

Son aylarda müharibə ilə bağlı enerji qiymətlərinin artması qlobal bazarlara əhəmiyyətli dərəcədə təsir edib. Bu qiymət dalğalanmalarının dünya üzrə təsiri mart və aprel aylarında izlənilib. Güman edilir ki, enerji xərclərinin artması nəqliyyat və sənaye istehsalı kimi sektorlar vasitəsilə inflyasiyanı yenidən tətikləyə bilər. Buna görə də bütün diqqətlərABŞda açıqlanacaq əsas şəxsi istehlak xərcləri (PCE) qiymət indeksindədir.

ABŞ İqtisadiyyatı və Artım Gözləntiləri

Analitiklər əsas PCE qiymət indeksinin aylıq 3 faiz və illik 3 faiz artacağını təxmin edirlər. Eyni gün açıqlanacaq ABŞ-ın birinci rübün ümumi daxili məhsulu (ÜDM) məlumatları iqtisadi fəaliyyətlərin vəziyyəti haqqında dəqiq məlumat verəcək. Bu dövrdə ABŞ iqtisadiyyatının 2 faiz artacağı gözlənilir.

İnflyasiya və Mərkəzi Bankın Siyasəti

ABŞ Ticarət Nazirliyinin yanvar-mart dövrü ÜDM məlumatlarına əsasən, ABŞ iqtisadiyyatı hər il 2 faiz artıb. Gözləntilər 2,2 faiz idi. İnflyasiya və artım məlumatları mərkəzi bankların pul siyasətində həlledici rol oynayır. Pul bazarlarında FED-in dekabr toplantısında əlavə sərtləşdirmə addımları ata biləcəyi ilə bağlı proqnozlar güclənir.

Avropa və Çin bazarlarında baş verən inkişaflar

Avrozonada enerji qiymətlərindəki eniş inflyasiya təzyiqlərini azalda bilər. Bununla belə, mart və aprel aylarında enerji ilə bağlı inflyasiya artımı Avropa Mərkəzi Bankı (AMB) üçün sərtləşmə gözləntilərini gücləndirdi. ECB-nin ilin sonuna qədər ən azı iki faiz artımı edə biləcəyi düşünülür.

Almaniyada açıqlanacaq may inflyasiya məlumatları Yaxın Şərqdəki müharibə səbəbiylə artan enerji xərclərinin təsirini ortaya çıxaracaq. Analitiklər may ayında Almaniyada İstehlak Qiymətləri İndeksinin (CPI) aylıq 0,2 faiz, illik isə 3 faiz artacağını təxmin edirlər.

Asiya bazarlarında tənəzzül siqnalları

Geosiyasi risklərlə yanaşı, Çin və Yaponiya kimi Asiya iqtisadiyyatlarından gələn məlumatlar da qlobal artıma təzyiq göstərir. Çində sənaye istehsalı aprel ayında illik 4,1 faiz artsa da, gözləntilərin altında qalıb. Pərakəndə satışlar da 0,2 faiz artaraq proqnozlara uyğun gəlmir. Yaponiyada aprel ayında milli inflyasiya illik 1,4 faiz olub və gözləntilərin altında olub.

Tokio CPI və Qlobal İnflyasiya Gözləntiləri

Yaponiyada Tokio İstehlak Qiymətləri İndeksi (CPI) ümumi inflyasiya görünüşünün mühüm göstəricisi hesab olunur. Analitiklər may ayında Tokioda CPI-nin illik bazda 1,6 faiz artacağını gözləyirlər.

Qlobal iqtisadiyyatda baş verən bu inkişaflar mərkəzi bankların pul siyasətinin formalaşmasında mühüm rol oynayacaq. Xüsusilə, enerji qiymətlərinin gedişi və Asiyada iqtisadi tənəzzül siqnalları gələcək iqtisadi siyasətlər üçün həlledici ola bilər.