Yaxın Şərqdə Hörmüz Boğazının Kritik Əməliyyatı: Qətər və İrandan Birgə Dəhliz və Minalar Təmizləmə Təşəbbüsü

Körfəz regionunda diplomatik fəaliyyət ən yüksək səviyyəyə çatdığı bir vaxtda Tehran kritik sammitə ev sahibliyi etdi. Qətərin baş naziri və xarici işlər naziriŞeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman Əl Taniİranın paytaxtı Tehranda İranın xarici işlər naziriAbbas Erakçi ilə görüşüb. Bu barədə Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin sosial media platformasında verdiyi rəsmi açıqlamada deyilir

Hörmüz Boğazında Təhlükəsiz Dəhliz və Minalardan Təmizləmə Layihəsi

Görüşün ən strateji mövzusu qlobal enerji ticarətinin ən kritik tranzit nöqtələrindən biri olan Hörmüz boğazında təhlükəsizlik tədbirləri olub. İki nazir Hörmüz boğazında müvəqqəti ümumi dəniz dəhlizinin yaradılmasını və boğazın minalardan tam təmizlənməsini nəzərdə tutan mərhələli çərçivə planı üzrə danışıqları ətraflı qiymətləndiriblər. Qətərin xarici işlər naziri Əl Tani vurğulayıb ki, regionda qonşu ölkələrin suveren hüquqlarına və beynəlxalq dəniz daşımalarının azadlığı prinsipinə mütləq riayət edilməlidir. Əl Tani cari mübahisələri həll etmək üçün diplomatik kanalların açıq qalmasının həyati vacib olduğunu bildirib. İranın xarici işlər naziri Abbas Erakçi Qətərin gərginliyi azaltmaq və tərəflər arasında dialoqu inkişaf etdirmək üçün göstərdiyi qətiyyətli diplomatik səylərə təşəkkür edib.

Diplomatik trafik və Tehran təmaslarının pərdəarxası

Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Məcid əl-Ənsari əvvəlki açıqlamasında bildirib ki, nazir Əl Taninin avqustun 27-də Tehrana səfərinin əsas məqsədi regionda hərbi fəaliyyəti sakitləşdirmək və xüsusilə ABŞ və İran arasında birbaşa və ya dolayı dialoq mexanizmlərini canlandırmaqdır. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsüİsmail Bekayi də bu səfərin iki qonşu ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsi və regional sülhün möhkəmləndirilməsi üçün böyük fürsət yaratdığına diqqət çəkib.

Regional Aktyorların İntensiv Məsləhətləşmə Vaxtı

Tehrandakı bu kritik görüş regiondakı digər aktorların da iştirak etdiyi sıx diplomatik trafikdən dərhal sonra baş tutub. İyunun 17-də ABŞ və İran arasında imzalanan, lakin praktiki olaraq həyata keçirilməyən sazişin baş vasitəçisi olan Pakistan da prosesdə fəal rol oynayır. Pakistan Baş Qərargah rəisi marşal Asim Münir avqustun 24-də Tehrana gedərək İran prezidenti Məsud Pezeşkiyan, parlamentin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Muhsin Rizai ilə bir sıra çox məhsuldar görüşlər keçirib.

Bu təmaslardan dərhal sonra ABŞ-İran gərginliyində ənənəvi vasitəçi rolunu oynayan Oman da işə qarışdı. Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi avqustun 25-də Tehrana səfər edib və iranlı həmkarı Abbas Erakçi ilə Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi və regional sabitlik mövzusunda kritik məsləhətləşmələr aparıb. Bölgədəki bütün bu diplomatik addımlar Hörmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyinin qlobal iqtisadiyyata həssaslığını bir daha ortaya qoyur.