Eastakyn Gündogarda Hormuz operasiýasynyň möhüm bogazy: Katardan we Eýrandan bilelikdäki koridor we magdanlary arassalamak başlangyjy

Aýlag sebtindäki diplomatik işjeňlik iň ýokary derejä ýeten hem bolsa, Tähran möhüm sammit geçirdi. Kataryň premýer-ministri we Daşary işler ministri Şeýh Muhammet bin Abdurrahman Al Tani Eýranyň paýtagty Tähranda Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi bilen duşuşdy. Kataryň Daşary işler ministrliginiň sosial media platformasynda beren resmi beýanyna görä

Hormuz bogazynda howpsuz koridor we magdanlary arassalamak taslamasy

Duşuşygyň iň strategiki mowzugy, global energiýa söwdasynyň iň möhüm tranzit nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazyndaky howpsuzlyk çäreleri boldy. Iki ministr Hormuz bogazynda wagtlaýyn umumy deňiz koridorynyň döredilmegini we bogazyň minalardan doly arassalanmagyny göz öňünde tutýan tapgyrlaýyn meýilnama boýunça gepleşiklere jikme-jik baha berdiler. Kataryň Daşary işler ministri Al Thani sebitdäki goňşy ýurtlaryň özygtyýarly hukuklarynyň we halkara deňiz transportynyň erkinligi ýörelgesiniň düýbünden berjaý edilmelidigini aýtdy. Al Tani häzirki dawalary çözmek üçin diplomatik kanallary açyk saklamagyň möhümdigini aýtdy. Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi Kataryň dartgynlygy azaltmak we taraplaryň arasynda gepleşikleri ösdürmek ugrundaky tutanýerli tagallalaryna minnetdarlyk bildirdi.

Diplomatik ulag we Tähran aragatnaşyklarynyň sahnasynyň aňyrsynda

Kataryň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Majid al-Ansari ozalky beýanatynda ministr Al Thaniniň 27-nji awgustda Tährana saparynyň esasy maksadynyň sebitdäki harby işjeňligi köşeşdirmek we esasanam ABŞ bilen Eýranyň arasynda göni ýa-da gytaklaýyn gepleşik mehanizmlerini dikeltmekdigini aýtdy. Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ismail Bekayi hem bu saparyň iki goňşy ýurduň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygy güýçlendirmek we sebitdäki parahatçylygy berkitmek üçin ajaýyp mümkinçilik döredýändigini aýtdy.

Sebit aktýorlarynyň intensiw maslahat beriş wagty

Tähranda geçirilen bu möhüm ýygnak sebitdäki beýleki gatnaşyjylaryň gatnaşmagyndaky güýçli diplomatik hereketden soň boldy. ABŞ bilen Eýranyň arasynda 17-nji iýunda gol çekilen, ýöne iş ýüzünde durmuşa geçirilmedik şertnamanyň esasy araçysy bolan Pakistan hem bu işde işjeň rol oýnaýar. Pakistanyň Baş ştabynyň başlygy marşal Asim Münir 24-nji awgustda Tährana gitdi we Eýranyň prezidenti Masud Pezeşkýan, Mejlisiň başlygy Muhammet Bakir Kalibaf we Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň Baş sekretary Muhsin Rizai bilen birnäçe netijeli duşuşyk geçirdi.

Bu gatnaşyklardan dessine ABŞ-Eýran dartgynlygynda adaty fasilitator roluny oýnan Oman hem içeri girdi. Ummanyň Daşary işler ministri Badr bin Hamad al-Busaidi 25-nji awgustda Tährana bardy we Eýranly kärdeşi Abbas Erakçi bilen Hormuz bogazynyň howpsuzlygy we sebitdäki durnuklylyk barada möhüm maslahat geçirdi. Sebitdäki bu diplomatik hereketleriň hemmesi, Hormuz bogazyndaky nawigasiýa howpsuzlygynyň dünýä ykdysadyýetine duýgurlygyny ýene bir gezek açýar.