Yunanıstanın İsraildən alacağı "Axilles Qalxanı" NATO-ya inteqrasiyaya gedir: 3 milyard avroluq nəhəng sazişin təfərrüatları

Dünən Yunanıstan parlamenti tərəfindən təsdiqlənən və ölkənin NATO-nun Balistik Raketlərdən Müdafiəsinə (BMD) töhfəsini tənzimləyən yeni saziş Afinada hərbi və siyasi müzakirələrə səbəb olub. Afina administrasiyası üçün mövcud Patriot sistemləri ilə yanaşı, gələcəkdə öz inventarına əlavə etməyi planlaşdırdığı yeni hava və raketdən müdafiə imkanlarını NATO sisteminə daxil etmək üçün yol açılıb. Yunanıstan mətbuatında yer alan xəbərlərə görə, bu, İsraillə imzalanan “Axilles qalxanı” adlanan nəhəng hava hücumundan müdafiə sisteminin də gələcəkdə birbaşa NATO çətiri altına düşəcəyini göstərir.

NATO və "Axilles Qalxanı" arasında ümumi inteqrasiya iddiası

Yunanıstanda çıxan "Rizospastis" qəzetinin xəbərinə görə, parlamentdə qəbul edilən müdafiə müqaviləsinin texniki əlavəsində diqqət çəkən detallar var. Müqavilə Yunanıstanın NATO-ya hazırkı töhfəsinin yalnız Patriot sistemləri ilə məhdudlaşmayacağını, gələcəkdə əldə edilən “əlavə imkanlarla” genişləndirilə biləcəyini nəzərdə tutur. Qəzet iddia edib ki, sözügedən çevik müddəa İsraildən alınması planlaşdırılan çox qatlı “Axilles Qalxanı” silah sisteminin gələcəkdə NATO-nun ballistik raketdən müdafiə arxitekturasına inteqrasiya ediləcəyi anlamına gəlir.

Təsdiq olunmuş yeni saziş çərçivəsində Yunanıstanın milli müdafiə töhfəsi ilə NATO-nun BMD sistemi arasında "ümumi əməliyyat çərçivəsi" və qarşılıqlı fəaliyyət infrastrukturu yaradılacaq. Bu çərçivədə iki struktur arasında birgə modelləşdirmə işləri, hərbi sınaqlar və hərtərəfli təlimlərin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.

3 milyard avroluq nəhəng müdafiə paketi: David Sling və Barak MX

31 Avqustda Təl-Əvivdə Yunanıstan və İsrail arasında imzalanan və təxminən3 milyard avro dəyərində olan "Axilles Qalxanı" müqaviləsi Afinanın tarixindəki ən böyük müdafiə investisiyalarından biri hesab olunur. Bu nəhəng saziş çərçivəsində İsrail Yunanıstan ərazisində çoxqatlı və müasir hava hücumundan müdafiə şəbəkəsi qurmağı öhdəsinə götürür.

Layihənin mərkəzində İsrail texnologiya nəhəngi Rafael tərəfindən hazırlanmış David's Sling sistemləri və Israel Aerospace Industries (IAI) tərəfindən imzalanmış Barak MX sistemi var. Razılaşmaya həmçinin Rafael tərəfindən istehsal olunan Spyder hava hücumundan müdafiə sistemi və hava nəzarəti və nəzarət əməliyyatları üçün hazırlanmış IAI-nin MMR tipli çox missiyalı radarları daxildir. Bütün bu avadanlıqların inteqrasiya olunmuş şəkildə işləməsi üçün Rafael şirkətinin rəhbərliyi altında Yunanıstana xas yeni milli komanda və idarəetmə sistemi hazırlanacaq.

Yunanıstan Siyasətində "Asılılıq" və "Suverenlik" Debatları

Sözügedən razılaşma və NATO-ya inteqrasiya planları Yunanıstan müxalifəti və solçu partiyaların sərt reaksiyalarına səbəb olub. Yunanıstan Kommunist Partiyasından (KKE) olan millət vəkili Hristos Katsotis parlamentdə keçirilən səsvermədə razılaşmaya qarşı çıxıb və təəccüblü xəbərdarlıqlar edib. Katsotis, mümkün münaqişə və ya hücum zamanı ilk növbədə hansı strateji hədəflərin qorunacağına Yunanıstan deyil, NATO-nun qərar verəcəyini iddia edərək, suveren hüquqların ötürüldüyünü müdafiə etdi.

Yunanıstanın keçmiş maliyyə naziri Yenis Varufakis razılaşmanı sərt sözlərlə tənqid edib və bunu "rüsvayçı" adlandırıb. "Yunan xalqının böyük əksəriyyətinin soyqırım aparteid dövlətinə qarşı olmasına baxmayaraq, biz hakim sinifimizin bu rüsvayçı razılaşma ilə Yunanıstanı ləkələməsinə icazə verdik", - Varufakis bildirib. Müxalifət partiyaları və müstəqil analitiklər vurğulayırlar ki, bu razılaşma Yunanıstan vergi ödəyicilərinə böyük maliyyə yükü qoyacaq, Afinanı texnoloji və strateji baxımdan İsraildən tamamilə asılı vəziyyətə salacaq və Yunanıstanın Yaxın Şərq siyasətində neytrallığına xələl gətirəcək.