Z nəslinin təhlükəli maliyyə seçimi: qumar və mərc oyunları investisiya alətlərinə çevrildi

Texnologiyanın sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə böyüyən Z nəsli ənənəvi investisiya və qənaət vərdişlərini tamamilə geridə qoyur. Maliyyə gələcəklərini təmin etmək üçün klassik üsulları seçmək əvəzinə, daha yüksək risk və spekulyativ sahələrə üz tuturlar. Son araşdırmalar göstərir ki, yeni nəslin öz əmanətlərini qiymətləndirmə tərzində qorxulu transformasiya var.

Mərk və qumar gənclər üçün investisiya strategiyasına çevrilir

Maliyyə xidmətləri şirkəti Betterment tərəfindən aparılan hərtərəfli araşdırma 18-29 yaşlı gənclərin təəccüblü maliyyə seçimlərini üzə çıxarıb. Tədqiqat nəticələrinə görə, bu yaş qrupunda olan gənclərin yarıdan çoxu keçən il idman mərc oyunlarında pensiya yığımı üçün ayırmağı planlaşdırdıqları büdcədən istifadə ediblər. İştirakçıların 14 faizi bu riskli addımı ayda bir neçə dəfə təkrarladıqlarını etiraf edib.

Daha təəccüblü olan odur ki, gənclər bu hərəkəti sadəcə müvəqqəti əyləncə və ya hobbi kimi görmürlər. Tədqiqatda iştirak edən Z nəsli investorlarının 26 faizi idman mərclərini uzunmüddətli maliyyə strategiyalarının şüurlu və planlı bir hissəsi kimi müəyyən edir. Y nəslində (minillik nəsil) bu nisbət yüzdə 14-ə, X nəslində yüzdə 6-ya qədər azalsa da, Baby Boomer nəslində yalnız 1 faiz olaraq qalır. Mövzu ilə bağlı açıqlama verən Betterment CEO-su Sarah Levy, idman bahisləri və proqnozlaşdırma bazarlarının pensiya strategiyaları kimi yerləşdirilməsinin son dərəcə təhlükəli olduğunu vurğulayır və bu cür vasitələrin heç vaxt uzunmüddətli sərvət istehsalı üçün uyğun olmadığının vurğulayır.

Yüksək riskli maliyyə alətlərinə maraq niyə artır?

Gənclərin risk iştahındakı bu dramatik artım mərc sənayesi ilə məhdudlaşmır. Northwestern Mutualın başqa bir araşdırması sübut edir ki, gənc nəsillər digər yaş qruplarına nisbətən kriptovalyutalar, idman mərcləri, proqnoz bazarları, opsion ticarəti və spekulyativ "mem" səhmləri kimi yüksək riskli maliyyə sahələrinə daha çox maraq göstərirlər. Bu cür yüksək riskli alətlərə müraciət edən böyüklərin dörddə üçü maddi cəhətdən öz həmyaşıdlarından geri qaldığını hiss edir.

Z nəsil investorlarının 80 faizi inanır ki, bu yüksək riskli və dəyişkən maliyyə alətləri onları ənənəvi investisiya vasitələrindən (səhmlər, fondlar və ya fyuçers hesabları kimi) daha tez hədəflərinə çatdıra bilər. Tez varlanmaq arzusu gənclərin maliyyə qərarlarını birbaşa formalaşdırır.

İqtisadi təzyiqlər və ənənəvi investisiyalardan uzaqlaşmanın səbəbləri

Gənclərin belə aqressiv və riskli üsulları seçmələrinin arxasında dərin sosial-iqtisadi səbəblər var. Müasir dünyada əmək bazarının zəif şərtləri, həddindən artıq qiymətlərlə artan mənzil qiymətləri və ağır tələbə borcları gənc nəslin çiyinlərində iqtisadi yükü və onların gələcək qayğılarını artırır. Bu çətin şəraitdə əzilən gənclər, onilliklər ərzində kiçik məbləğlərə qənaət etməkdənsə, qısa müddətdə həyatlarını dəyişə biləcək yüksək qazanc imkanlarını daha cəlbedici hesab edirlər.

Lakin ekspertlər razılaşırlar ki, bu qısamüddətli və yüksək riskli yanaşma gənclərin ən böyük maliyyə kozırlarını əlindən alır. Gənc yaşda sərmayə qoymağın ən böyük üstünlüyü ondan ibarətdir ki, hətta kiçik əmanətlər uzun müddət ərzində mürəkkəb gəlirlərin gücü sayəsində illər ərzində böyük sərvətə çevrilə bilər. Yüksək riskli mərclərdə və spekulyativ bazarlarda qəfil itkilər gənclərin bu unikal zaman üstünlüyünü tamamilə məhv etmək riski daşıyır.