Антарктидадагы космикалык чаңдын ачылышы: космостон темирдин издери

Илим дүйнөсү Антарктидада жүргүзүлгөн изилдөөлөр менен кызыктуу ачылыш жасады. Биздин күн системабыз он миңдеген жылдар бою газ жана чаңдан турган эбегейсиз чоң булут болгон жергиликтүү жылдыздар аралык булуттун ичинде саякаттап жүргөндө, бул булуттагы космостук чаң Антарктикадагы музда сакталып калганы аныкталган. Окумуштуулар бул чаңдын булагын чечүү үчүн 40 миң - 80 миң жыл мурунку муз үлгүлөрүн изилдешти.

Антарктикадагы мөңгүлөрдөгү космос чаңынын издери

Окумуштуулар Антарктидадан алынган 300 килограммдан ашык муз үлгүлөрүн эритип, атайын химиялык процесстер менен анализдешти. Өркүндөтүлгөн масс-спектрометрия ыкмасын колдонуу менен жүргүзүлгөн бул анализдер супернова жарылууларда гана пайда болгон «темир-60» изотопунун издерин аныктады. Бул табылга жылдыздар аралык чаңдын Жерге ташылышын ачып берди.

Мурунку жана азыркы салыштыруу

Изилдөө тобу мурда жаңы кар үлгүлөрүндө табылган темир-60 өлчөмүн байыркы муз үлгүлөрүндөгү көлөм менен салыштырды. Байыркы муз катмарларында азыраак изотоптордун болушу мындан 40 миң жана 80 миң жыл мурда Жерге жеткен жылдыз чаңынын көлөмү азыркыдан аз экенин көрсөттү. Бул абал илимпоздорду жакыныраак жана жергиликтүү космостук окуяларды изилдөөгө алып келди.

Космостук булуттун келечеги жана жаңы изилдөөлөр

Биздин күн системасы болжол менен 124 миң жыл ичинде болгон бул космостук булуттан бир нече миң жылдан кийин чыгат. Окумуштуулар бул ачылыш күн системасынын тарыхын түшүнүү үчүн маанилүү кадам экенин белгилешүүдө. Келечекте алар система бул булутка киргенге чейинки мезгилдеги эски муз катмарларын изилдөөнү пландап жатышат.

Мындай изилдөөлөр бизге космостук окуялардын Жердеги таасирин жана биздин күн системабыздын тарыхын жакшыраак түшүнүүгө жардам берет. Окумуштуулар планетабыздын өткөн тарыхындагы жылдыздар аралык булуттардын жана супернова жарылууларынын издерин кененирээк изилдөө үчүн жаңы долбоорлорго даярданууда.