Antarktidada kosmiki tozanyň tapylmagy: Kosmosdan demir yzlary

Ylmy dünýä Antarktidada geçirilen gözlegler bilen tolgundyryjy açyş etdi. Gün ulgamymyz on müňlerçe ýyl bäri ullakan gaz we tozan buludy bolan Interyldyzlar arasyndaky bulutda gezip ýörkä, bu bulutdaky kosmiki tozanyň Antarktidanyň buzlarynda saklanýandygy aýan edildi. Gözlegçiler bu tozanyň çeşmesini çözmek üçin 40 müňden 80 müň ýyl ozal bolan buz nusgalaryny barladylar. Ösen köpçülikleýin spektrometriýa usuly bilen geçirilen bu seljermeler, diňe supernowa partlamalarynda emele gelýän " demir-60 " izotopynyň yzlaryny ýüze çykardy. Bu tapyndy ýyldyzlararasy tozanyň Earthere daşalýandygyny ýüze çykardy.

Geçmişi we häzirki deňeşdirme

Gözleg topary geçmişde täze gar nusgalarynda tapylan demir-60 mukdaryny gadymy buz nusgalary bilen deňeşdirdi. Gadymy buz örtüklerinde az izotoplaryň bolmagy, 40 müňden 80 müň ýyl ozal Earthere ýetýän ýyldyzlaryň mukdarynyň häzirki döwürden pesdigini görkezdi. Bu ýagdaý alymlara has ýakyn we ýerli kosmiki hadysalary gözden geçirmäge sebäp boldy.

Kosmik buludyň geljegi we täze gözlegler

Gün ulgamymyz takmynan 124 müň ýyl bäri bar bolan bu kosmiki bulutdan, birnäçe müň ýyldan soň çykar. Gözlegçiler bu açyşyň Gün ulgamynyň taryhyna düşünmekde möhüm ädimdigini bellediler. Geljekde ulgam bu buluda girmezden ozal köne buz örtüklerini öwrenmegi meýilleşdirýärler.

Şeýle gözlegler kosmiki hadysalaryň Eartherdäki täsirlerine we gün sistemamyzyň taryhyna has gowy düşünmäge kömek edýär. Alymlar ýyldyzlar arasyndaky bulutlaryň we adatdan daşary partlamalaryň planetamyzyň geçmişindäki yzlaryny has jikme-jik öwrenmek üçin täze taslamalara taýýarlanýar.