Грециядагы "Ахиллес калканы" кризиси: Израилге көз карандылык жана шпиондук программалар боюнча талкуулар күчөп баратат

Греция Израилден сатып алууну пландаган "Ахиллес калканы" абадан жана ракетадан коргонуу системасы өлкөдө аскердик жана саясий кризисти тутандырды. Афинада жайгашкан Documento гезити тарабынан жарыяланган кеңири изилдөө файлы бул көп миллиард евролук долбоордун артында караңгы мамилелерди жана Греция туш болгон коопсуздук коркунучтарын ачып берди. «Түркия үчүн эмес, Орусия үчүн калкан» деген ат менен берилген анализде долбоордун негизги подрядчыларынын бири болгон Israel Aerospace Industries (IAI) менен Грецияны дүрбөлөңгө салган мыйзамсыз телефон тыңшоо чатактары менен байланыштары ачыкка чыкты.

Жырткычтардын шпиондук программасы жана Израил технологиясынын караңгы байланышы

Гезиттин маалыматына караганда, коргонуу системасын чыгарган Израилдин мамлекеттик IAI компаниясы, Грециядагы саясатчылардын, журналисттердин жана ишкерлердин телефондорун мыйзамсыз тыңшоо үчүн колдонулганPredatorшпиондук программаны иштеп чыгуучу Cytrox компаниясы менен мурда түз өнөктөштүк түзгөн. 2017-жылы IAI Cytroxтун 31 пайыз акциясына ээлик кылганы жана анын директорлор кеңешинде активдүү өкүлү болгондугу документтештирилген. Cytrox кийинчерээк Израилдин мурдагы чалгын кызматкери Тал Дилиан башкарган Intellexa тармагынын бир бөлүгү болуп калды. Бул Афинада өткөн көп миллиард евролук улуттук коргонуу тендеринин өлкөнүн эгемендигине коркунуч келтирген телефон тыңшоо чатагынын аткаруучулары менен байланыштырылышына алып келди жана долбоордун ишенимдүүлүгү боюнча олуттуу суроолорду жаратты.

"АКШ да анын көзөмөлүндө болбогон бул системаны сатып алган эмес"

Аскердик эксперттер жана стратегдер Ахиллес Калкан долбоорунун техникалык инфраструктурасына өтө катуу сын айтышууда. Аскердик булактар, системанын эң маанилүү элементтери болгон сенсорлор, тосмо ракеталары жана командалык башкаруу борборунун толугу менен Израилдин көзөмөлүндө кала турганын белгилеп, Грециянын иш жүзүндө Израиль дипломатиясынын барымтасында калганын айтышууда. Ошол эле булактар ​​бул системаны дүйнөнүн эң чоң аскерий күчү болгон АКШ да сатып алуудан карманганын белгилешет. Вашингтондун чечиминин эң маанилүү факторунун Израилдин системанын булак коддорун бөлүшүүдөн баш тартуусу жана системага толук көзөмөл берүүдөн баш тартуусу болгону белгиленди. Бул жагдай Грециянын мүмкүн болгон кризис учурунда өз абадан коргонуу системасын өз алдынча башкара алабы же жокпу деген талкууну жаратат.

Мурдагы элчи Василис Борновас да коргонуу өнөр жайындагы булак коддоруна жетүү маанилүү эгемендик маселеси экенин баса белгиледи. Борновас Ахиллес калканын бардык элементтеринин түздөн-түз Түркияга каршы жайгаштырылбаганын, системанын маанилүү бөлүгүнүн Орусия жана түндүк чек араларынан келе турган коркунуч сценарийлерине ылайык түзүлгөнүн айтты. Анкара менен Тель-Авивдин 1948-жылдан бери уланып келе жаткан терең тамырлуу карым-катнаштарына токтолгон отставкадагы дипломат азыркы чыңалуу убактылуу болушу мүмкүн экенин жана эки өлкөнүн тең аймакта көз жаздымда калбай турган күчтүү армиясы бар экенин эске салды.

"Улуттук коргонуунун ыдырашы" жана чалгындоо тобокелдиктери

Никосия университетинин укук факультетинин окутуучусу Фемис Цимас грек коомчулугунан жана парламентинен жашырылган мынчалык эбегейсиз бюджеттик жана стратегиялык коргонуу келишиминин ачык-айкын эмес процесс аркылуу аткарылышын «улуттук коргонуунун жоюлушу» деп мүнөздөдү. Келишим укуктук жана демократиялык көзөмөлдөн алыс экенин жүйө келтирген Цимас өкмөттүн коргонуу саясатын катуу сынга алды.

Бир тараптан Грециянын Коммунисттик партиясына (KKE) жакындыгы менен белгилүү болгон 902.gr кабар сайты долбоордун өлкөнүн коопсуздугун арттырмак турсун, жаңы чалгындоо коркунучтарын жаратат деп ырастады. Кабарда Израилдин аскердик жана техникалык делегацияларынын системанын батарейкалары жана радар элементтери жайгаштырыла турган стратегиялык пункттарды аныктоо үчүн Грециядагы сезгич аскердик базаларды жана инфраструктура объектилерин абдан кылдаттык менен изилдегени белгиленди. Бул абал Грециянын эң жашыруун аскердик карталарын жана коргонуу пландарын чет мамлекеттин кирүүсүнө түздөн түз ачканы эскертилди.