Иран АКШны коркутат: "Биз тарыхта кала турган жооп беребиз"

Тегеран чөлкөмдөгү чыңалууну басаңдатуу жана дипломатиялык байланыштарды активдештирүү максатын көздөгөн маанилүү саммитти өткөрдү. Fars агенттигинин маалыматына ылайык, Ирандын жогорку даражалуу расмий өкүлү Резай Тегеранда Катардын премьер-министри жана тышкы иштер министри шейх Мохаммед бин Абдуррахман Аль Тани менен жолугушуп, аймактык коопсуздук маселелерин талкуулады. Жолугушууда Ризай Вашингтон башкаруусунун ишенимсиз бир актер экенин айтып, АКШнын мурда көп жолу дипломатия жана сүйлөшүү процесстерине чыккынчылык кылганын белгиледи.

Ризайи АКШга Ормуз кысыгы жана "тарыхый төңкөрүш" тууралуу эскертти

Иран менен АКШнын ортосундагы чыңалуунун көлөкөсүндө өткөн жолугушууда Резай Вашингтонго абдан катаал билдирүүлөрдү жөнөттү. Мүмкүн болгон аскерий аракетке каршы эскерткен Резай : «Эгер АКШ Иранга каршы кандайдыр бир жамандык кыла баштаса, алардын аскердик жана экономикалык кызыкчылыктарына тарыхый сокку ураарыбызды эскертебиз»Аймактык сооданын эң критикалык пункттарынын бири болгон Ормуз кысыгынын кайра ачылышы темасына да токтолгон ирандык аткаминер, Ирандын бул кадамын таштоосу үчүн алгачкы шарттарды ишке ашыруусу жана АКШ тарабынан иш жүзүндөгү кадамдарды ташташы керектигин баса белгиледи.

Катардын премьер-министри Аль Тани Доха администрациясы Тегеран менен кызматташуудан эч качан тартынбаганын билдирди. Аймактын башынан өткөрүп жаткан сезимтал процессте жоопкерчилик сезими менен кыймылдагандарын белгилеген Аль Тани Иран менен биргелешип иштөөгө ар дайым даяр экендерин баса белгиледи. Катардын премьер-министри Тегеранга болгон иш сапарынын алкагында Ирандын тышкы иштер министри Аббас Эракчи, парламент спикери Мохаммед Бакыр Калибаф жана президент Масуд Пезешкян менен да жогорку деңгээлдеги жолугушууларды өткөрдү.

Президент Пезешкян: "Биз тиранияга баш ийбейбиз"

Иран президенттигинин маалымат борборунун билдирүүсүнө караганда, президент Масуд Пезешкян Катардын премьер-министри шейх Мухаммед бин Абдуррахман Аль Санини да кабыл алды. Пезешкян АКШнын Иранга каршы кол салуулары эл аралык укуктун негизги принциптерин ачыктан-ачык бузуп жатканын билдирди. Өлкөсүнүн тынчтыкчыл позициясын баса белгилеген Пезешкян : "Иран согушту көздөгөн жок, аны көздөбөйт жана издебейт, бирок зулумга да ийилбейт. Каршы чыккан тараптар Иран элинин ар тармакта жана эл аралык укуктун алкагында бардык укуктарын таануусу керек. Иран Ислам Республикасы өзүнүн мыйзамдуу укуктарынан ашыкды талап кылбайт" деди.

АКШ менен Израилдин Жакынкы Чыгышта тынчтыктын болушун каалабаганын белгилеген Пезешкян, кагылышуу чөйрөсүнүн Иран менен Катардын ортосундагы эки тараптуу келишимдердин аткарылышын жана карым-катнаштардын өнүктүрүлүшүн кечеңдеткенин белгиледи. Согуштун Иранга сырттан таңууланганын жана бул абалдын уланышынын бир гана аймакка эмес, бүткүл дүйнөгө зыянын тийгизе турганын айткан Пезешкян : «Маселелер согуш жана коркутуулар менен эмес, диалог жана дипломатия аркылуу чечилиши керек»,- деди.

АКШнын ирандык лидерлерди, аскер командирлерин, студенттерди жана жарандарды бутага алган чабуулдарын эске салган Пезешкян өлкөсүнүн мыйзамдуу укуктарын таанууга чакырганын кайталады. Президент Катар, Пакистан жана Оман сыяктуу өлкөлөргө тынчтык орнотуу аракети үчүн ыраазычылык билдирип, Катардын эмири Шейх Тамимди Иранга чакырды. Бул сапардын аймактагы түшүнбөстүктөрдү чечээрине ишенгенин белгилеген Пезешкян Катардын учкучтарга байланыштуу берген колдоосуна да ыраазы экенин билдирди.

Катардын Регионалдык стабилдүүлүк жана кызматташтык боюнча көз карашы

Сүйлөшүүлөр учурунда Катардын премьер-министри Аль Тани Доханын аймактагы стабилдүүлүктү калыбына келтирүүгө чечкиндүүлүгүн баса белгиледи. Ирандын коңшу өлкөлөргө тынчтык колун жана аймактык коопсуздукту камсыздоодогу чын ыкластуу аракетин баалагандарын белгилеген Аль Тани азыркы согуштун аймактан келип чыкпаганын, тышкы күчтөр тарабынан таңууланганын айтты. Бул таңууланган согуштун экономикалык жана социалдык баасын бардык региондук өлкөлөрдүн төлөгөнүнө көңүл бурган Аль Тани, биздин орток милдетибиздин коопсуздукту, өнүгүүнү жана гүлдөп-өнүгүүнү куруу экенин белгиледи.

Аль Тани Катардын Иран үчүн ар дайым «чын ыкластуу бир тууган» болгонун белгиледи; Ал дипломатия, акыл жана логика алкагында аймактагы экономикалык бейпилдиктин камсыздалышы үчүн аракетин уланта тургандарын белгиледи. Ал кошумчалагандай, алар Ирандын тышкы иштер министри Аббас Эракчи менен тынымсыз байланышта болуп, туруктуулук чөйрөсүн түзүү үчүн консультацияларды улантууда. Иран менен көптөгөн тармактарда, өзгөчө энергетика жана электр тармагында кызматташтыкты тереңдетүүгө даяр экендиктерин белгилеген конок премьер-министр, ирандык учкучтар үчүн каалгалары кенен ачык экенин жана бул процессти чын жүрөктөн ээрчий тургандарын билдирди. Аль Тани алдыдагы күндөр абдан бош болорун жана Катардын техникалык командасы кийинки күндөн тарта иштей баштарын жана практикалык чечимдерге көңүл бура турганын айтты.