Ирандан тарыхый мойнуна алуу: Түркия АКШ менен Израилдин аймактык карта планын жалгыз талкалады

Жакынкы Чыгышта аскердик жана дипломатиялык тирешүү туу чокусуна жеткенде, Тегеран администрациясынан Анкаранын аймактык күчүн жана тоскоолдугун көрсөткөн тарыхый мойнуна алды. Ирандын тышкы иштер министриАббас Аракчи өзү катышкан атайын уктуруусунда АКШ жана Израил колдогон террордук элементтердин Ирактын түндүгүнөн Иран аймагына карай баштоону максат кылган кеңири кургактык операциясынын Түркиянын чечкиндүү позициясы жана дипломатиялык кадамдары менен кантип тоскоол болгонун кеңири бөлүштү.

Анкаранын чечкиндүү дипломатиясы жана тарыхый кийлигишүүсү

Иран менен АКШнын ортосундагы тирешүү күчөгөн критикалык күндөрдө көшөгө артында жүргүзүлгөн дипломатиялык кыймыл ачыкка чыкты. Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи өз билдирүүлөрүндө АКШнын президенти Дональд Трамптын кагылышуу процессинин эң башында эле Иранды туруксуздаштыруу, бөлүп-жаруу жана ички башаламандыктарды жаратуу үчүн кээ бир аймактык актерлор менен ыплас планга киргенин белгиледи.

Аракчи Трамптын «Ирандын ыдырашы» сценарийлерин ишке ашыруу үчүн аты-жөнү жашыруун болгон кээ бир аймактык лидерлер менен байланышка чыкканы тууралуу маалымат алган соң дароо чара көрүшкөндөрүн белгиледи. Аракчи бул алкакта Ирактын премьер-министри Али Зейди, Ирактын Күрт аймактык башкаруусунун жетекчилери жана Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан менен чукул байланыш каналын курганын белгилеп, тараптарга ачык билдирүүнү жеткиргенин айтты. Иран министри: «Ирактын түндүгүнөн өлкөбүзгө эң кичине коопсуздук коркунучуна түздөн-түз кийлигишебиз жана бул абалга чечкиндүү түрдө жооп беребиз»,-деп эскертти.

Телефон трафиги аймактык кутумдун алдын алуу

Министр Аракчи маселеге берген баа берүүсүндө : "Түркия Американын расмий өкүлдөрү менен түз жолугушуу өткөрдү жана бул темада абдан келишпес жана чечкиндүү позицияны көрсөттү. Анкара тарабынан жасалган бул дипломатиялык аракет чынжырчасы даярдалган чоң кутумду толугу менен кыйратты."

Трамптын дооматтары жана көшөгө артындагы чындык

Тегерандын бул таң калыштуу билдирүүлөрү буга чейин эл аралык коомчулукта кеңири талкуу жараткан айрым дооматтардын фонуна ачык-айкын жарык чачат. Америкалык Al-Monitor маалымат агенттиги берген анализге ылайык, Аракчинин моюнга алуулары Дональд Трамптын Түркиянын президенти Режеп Тайып Эрдоганга былтыр июнь айынын аягында айткан айыптоолору менен түздөн-түз дал келет. Трамп Эрдогандын Иран тарабында согушууну пландап жатканын айткан, бирок ал кийлигишип, буга тоскоол болгон.

АКШнын мурдагы президенти Дональд Трамп НАТОнун баш катчысы Марк Рютте менен Ак үйдө өткөргөн критикалык саммиттен кийин басма сөз өкүлдөрүнүн алдына чыгып, Түркиянын ошол кездеги позициясы тууралуу таң калыштуу билдирүүлөрдү жасады. Журналисттердин суроолоруна жооп берип жатып Трамп: "Өзүңүздөр билесиздер, Түркия Иран менен согушууга же Иран тарапка өтүүгө эң күчтүү талапкерлердин бири болгон. Анткени президент Эрдогандын Израилге жакшы карабаганы белгилүү. Мен андан бул процесске аралашпоону өтүндүм, өтүнүчүбүздү кабыл алып, артка чегинди"Аракчинин акыркы билдирүүлөрү мунун артында турган чыныгы дипломатиялык согушту ачыкка чыгарды.