Изилдөө: Тынч океандын жылышы суу доорунун циклин өзгөртөт

Сан-Диегодогу Калифорния университетинде жүргүзүлгөн жаңы океанография изилдөөсү глобалдык жылуулуктун Тынч океандагы суунун циклинде күтүүсүз үзгүлтүккө алып келгенин көрсөттү. Окумуштуулар океан агымдарынын басаңдашынан улам жаш жана кычкылтектүү суулар эскирип баратканын, ал эми тереңдиктеги кычкылтексиз эски суулар жергиликтүү масштабда жаш бойдон калаарын аныкташкан.

Океан илиминде жер бети менен байланышын жоготуп, эриген кычкылтекти керектеген суулар «кары», ал эми атмосфера менен түз тийип, курамында таза кычкылтек бар жер үстүндөгү суулар «жаш» деп аталат. Окумуштуулар климаттык кризистин Тынч океандагы суу катмарларына тийгизген таасирин болжолдоо үчүн 100 жылдык учурдагы симуляцияны иштеп чыгышты. Иликтөөлөрдүн жүрүшүндө үстүнкү суулар менен муздак терең деңиздин ортосунда өтүүнү камсыз кылган жана 200 метрден 1000 метрге чейинки тереңдикте жайгашкан үстүнкү термоклиндик катмарда циркуляциянын негизги аномалиясы аныкталган.

Тынч океандын түндүгүндө кычкылтек азайгандыктан, тропикалык зонада агым басаңдайт

Жылуу жер үстүндөгү суулардын тыгыздыгынын азайышынан улам океан катмарларынын ортосундагы вертикалдык аралашуу жайлаганы аныкталган.

Түндүк Тынч океандын субтропикалык бөлүгүндө жогорудан келген таза жана жаш суунун түбүнө аралаша албай калышынын натыйжасында термоклин катмарындагы суунун тез картайып, кычкылтексиз калганы аныкталган. Ал эми Тынч океандын тропикалык бөлүгүндө кычкылтексиз «эски» суунун тереңдиктен өйдө карай агып чыгуу ылдамдыгы басаңдап, сөз болуп жаткан тропикалык катмардагы суунун салыштырмалуу «жаш» бойдон калышына алып келгени аныкталды.

Түштүк океандын таасири жана экосистеманын коркунучу

Изилдөө тобу тропикалык алкактагы бул карама-каршы кыймыл Антарктиданы курчаган Түштүк океандын жылышы менен түздөн-түз байланышта экенин жана океандын бир четиндеги температуранын жогорулашы миңдеген километр алыстыкта вертикалдуу агымдарды жаап турганын белгиледи.

Эксперттер Түндүк Тынч океандын келерки кылымда деңиз жандыктары жагынан эң катуу кычкылтек жоготууга учурай турган аймак болорун белгилеп, вертикалдуу суунун айлануусунун токтошу океан экосистемаларында чоң өлчөмдүү зонага жол ачышы мүмкүн экенин эскертишти.