Израил басма сөзүнөн конфессиялык анализ: «Түркия Жакынкы Чыгышта көз жаздымда калтырылбай турган күч»

Израилдин алдыңкы экономикалык басылмаларынын бири болгон Calcalist гезити Түркиянын акыркы мезгилдеги глобалдык жана аймактык саясаттагы активдүү ролун окурмандарына таң калыштуу талдоо менен тартуулады. Гезитте жарыяланган кеңири баа берүү макаласында президент Режеп Таййип Эрдогандын стратегиялык кадамдары аркасында Түркиянын Вашингтондон араб дүйнөсүнө чейин кеңири географиялык таасир чөйрөсүн олуттуу түрдө кеңейткени баса белгиленди. Анализде Түркиянын бүткүл Жакынкы Чыгышта көз жаздымда калтыра албаган бир актёрго айланганы, Израилдин жакын чөйрөсүндөгү таасирин күн санап арттырып, күчтүү бир атаандашка айланганы белгиленди.

Анкара-Тель-Авив линиясында соода жана дипломатиялык байланыштар үзүлдү

Талдоодо Анкара менен Тель-Авивдин ортосундагы эки тараптуу карым-катнаштардын өткөн жыл бою олуттуу ылдамдатуу менен начарлоону улантканына көңүл бурулду. Эки өлкөнүн ортосундагы экономикалык, соода жана авиациялык карым-катнаштардын дээрлик толугу менен бузулуу чегине жеткени билдирилгени менен, Түркиянын Соода министрлиги жарыялаган расмий маалыматтар да келтирилди. Сөз болуп жаткан маалыматтарга караганда Түркия менен Израилдин ортосундагы түз соода 2024-жылдын май айынан тарта толугу менен үзүлүп, нөл деңгээлге чейин төмөндөй турганы эскертилди. Гезит президент Эрдогандын бул жылды аймактагы аренада алда канча күчтүү, таасирдүү, Израилге карата так мамиле менен душмандык позицияда аяктаганын баса белгилеген.

Сириядагы жаңы баланстар жана коопсуздук тынчсыздануулары

Түркия менен Израилдин ортосундагы чыңалуу Газа тилкеси менен эле чектелбестен, Сирия аймагына да жылып, кеңири географияга жайылганы белгиленди. Анкара Израилдин Сириянын аймактык бүтүндүгүнө жана коопсуздугуна каршы аскердик чабуулдарын өзүнүн улуттук коопсуздугуна түздөн-түз коркунуч катары баалай турганы билдирилди. Анализде 2024-жылдын декабрь айында Сирияда Асад режиминин кулатылышы менен карталардын кайра бөлүштүрүлгөнү билдирилип, Түркиянын бул процесстен кийин Дамасктын эң маанилүү коргоочуларынан бири болгондугу баса белгиленди. Анкара жетекчилигинин коопсуздук жаатында Дамаскка олуттуу колдоо көрсөткөнү жана эки коңшу өлкөнүн ортосунда терең соода интеграциясын түзүү үчүн эки жыл ичинде 5 миллиард долларлык соода көлөмүн максат кылганы белгиленди.

Вашингтондо жана Араб дүйнөсүндө таасир чөйрөсүн кеңейтүү

Президент Эрдогандын жетекчилигинде Түркиянын глобалдык дипломатияда салмагын сездиргени белгиленди. Анкаранын АКШнын президенти Дональд Трамптын жеке чакыруусу менен Газа Тынчтык Кеңешинин негиздөөчү мүчөлөрүнүн арасында болгону эске салынса; Пакистан жана Сауд Арабия менен кол коюлган Мекке биргелешкен коргонуу келишиминин Түркиянын Ислам дүйнөсүндөгү аскердик жана дипломатиялык күчүн күчтөндүргөнү белгиленди. АКШ менен Түркиянын ортосундагы карым-катнаштардын жүрүшүнө да токтолгон талдоодо президент Трамптын 7-8-июлда Анкарада өткөрүлгөн тарыхый НАТОнун мамлекет жана өкмөт башчыларынын саммитине катышуусу эки өлкөнүн стратегиялык жакындашынын эң конкреттүү көрсөткүчтөрүнүн бири болгону жазылган.