Дүйнөлүк базарлар АКШнын өсүү маалыматтарына көңүл бурууда

Стамбул

Дүйнөлүк базарларда геосаясий тобокелдиктердин таасири менен сатуу басымы уланууда. АКШ менен Ирандын ортосундагы чыңалуунун күчөшү базарлардагы тобокелдик сезимин күчөттү. АКШнын президенти Дональд Трамп, бул абалдын кайда барарын алдыдагы 10 күндүн ичинде белгилүү болорун айтты.

Трамп, Иран менен кеңири келишимдин зарылдыгын, болбосо начар натыйжалар болушу мүмкүн экенин билдирди.

Бул билдирүүлөр базарларда сак болууну кайрадан үстөмдүк кылып, акциялардын калыбына келишин токтотуп, жалпы тобокелдик аппетитин азайтты.

Мындан тышкары, Трамп, аскердик мүмкүнчүлүктү жогорулатуу жана айыл чарба өндүрүшүн камсыз кылуу максатында стратегиялык мааниге ээ элементардык фосфор жана глифосат негизиндеги гербициддердин жергиликтүү камсыздоосун коргоо үчүн жаңы президенттик жарлыкка кол койду.

Ошол эле учурда Эл аралык Валюта Фондунун (IMF) өкүлү Жули Козак, доллардын эл аралык акча системасында борбордук ролун сактап жатканын, дүйнөлүк соода, резервдер, карыз алуу жана төлөмдөрдө үстөмдүгүн улантып жатканын билдирди.

Макроэкономикалык маалыматтарда болсо, АКШда биринчи жолу жумушсуздук жөлөкпулуна кайрылгандардын саны 14-февралда аяктаган жумада мурунку жумага салыштырмалуу 23 миң адамга азайып, 206 миң болду, бул сан базар күтүүлөрүнөн төмөн калды.

АКШнын тышкы соода дефицити өткөн жылдын акыркы айында мурунку айга салыштырмалуу 32,6 пайызга өсүп, 70,3 миллиард долларга жетип, июль айынан бери эң жогорку деңгээлге жетти. Өлкөнүн 2025-жылга карата жалпы тышкы соода дефицити болсо жылдык 0,2 пайызга азайып, 901,5 миллиард долларга түштү.

Компаниялардын каржылык отчеттору жана күтүүлөрдүн өтө жагымдуу болбошу, дүйнөлүк базарларда тобокелдик аппетитинин азайышындагы башка факторлордун катарына кирет.

Аналитиктер, бүгүн АКШда жарыялануучу өсүү жана PCE баа индекси маалыматтары базарлардын багытын аныктоодо таасирдүү болорун белгилешти.

Бул өнүгүүлөр менен АКШнын 10 жылдык облигация пайызы 4,07 пайызда, доллар индекси болсо АКШнын Борбордук банкынын (Фед) пайыздык чендерди төмөндөтүүдө шашылбай турганы боюнча божомолдор менен кечээки жабылыштын 0,1 пайыз үстүндө 98 деңгээлинде жүрүүдө.

Алтындын унциясы 0,1 пайызга азайып, 4 миң 998 доллардан сатылууда. Геосаясий чыңалуулардын өсүшү менен Брент мунайдын баррели 71,7 долларга чейин өсүп, 6 айдын эң жогорку деңгээлин көрүп, андан кийин 71,6 доллар деңгээлинде тең салмакталды.

Нью-Йорк биржасы төмөндөдү

Нью-Йорк биржасы, компаниялардан келген аралаш баланс жыйынтыктары менен терс багытта жүрдү. Blue Owl Capitalдин айрым фонддорундагы инвесторлордун акча алуу мүмкүнчүлүгүн чектөөсү жана үч фондунан 1,4 миллиард долларлык актив сатуу чечими, башка компаниялардын акцияларынын төмөндөшүнө себеп болду.

Blue Owl Capitalдин акциялары 5,9 пайызга төмөндөсө, Blackstone жана Apollo Global Management сыяктуу компаниялардын акциялары болсо тиешелүү түрдө 5,4 жана 5,2 пайызга баасын жоготту.

АКШнын чекене гиганты Walmartтын каржылык жыйынтыктары инвесторлор тарабынан бааланган учурда, үч айлык мезгилде киреше жана пайда күтүүлөрдөн жогору чыкса да, учурдагы финансылык жылга карата пайда божомолдору күтүүлөрдү канааттандырган жок. Walmartтын акциялары 1,4 пайызга баасын жоготту.

Бул өнүгүүлөр менен Dow Jones индекси 0,54 пайызга, S&P 500 индекси 0,28 пайызга жана Nasdaq индекси 0,31 пайызга баасын жоготту.

Европа биржалары терс багытта жүрдү

Европа биржалары, компаниялардын баланс жыйынтыктары күтүүлөрдү канааттандырбагандан кийин күндү терс аяктады. Геосаясий тобокелдиктер Европа базарларында тобокелдик сезимин күчөттү.

Европа боюнча инвесторлор, Airbus, Renault жана Nestle сыяктуу ири компаниялардын каржылык жыйынтыктарын баалашты.

Европалык учак өндүрүүчү Airbus, популярдуу A320 модели үчүн өндүрүш максаттарын кечиктиргенин жарыялады. 2026-жылга карата күтүлгөн жеткирүү саны базар күтүүлөрүнөн төмөн болуп, Airbus акциялары болжол менен 7 пайызга баасын жоготту.

Renaultтун 2025-жылдагы кирешеси 3 пайызга өсүп, 57,9 миллиард еврого жетсе да, Nissan инвестицияларына байланыштуу бир жолку чыгымдардан улам 10,9 миллиард евролук таза чыгым жарыялады. Компаниянын акциялары 3,12 пайызга төмөндөп жабылды.

Nestleнин сатуу жана таза пайдасы төмөндөдү. Бирок балмуздак бөлүмүнүн сатылышына байланыштуу сүйлөшүүлөр уланып жатканда, компаниянын акциялары болжол менен 4 пайызга баасын жоготту.

Ал эми Германиянын Борбордук банкы (Bundesbank), өлкөнүн экономикасы жылдын биринчи чейрегинде өсүү тенденциясын улантарын божомолдоду.

Европа Борбордук банкы (ECB), JPMorganдын Европалык филиалы J.P. Morgan SEге капиталдык милдеттенмелерге байланыштуу туура эмес билдирүү үчүн болжол менен 12,2 миллион евро административдик айып салды.

Башка жагынан алганда, Европа Биримдигинин (ЕБ) Комиссиясынын, мүчө өлкөлөрдүн өнөр жайын жандандырууну максат кылган жана коомдук сатып алууларда Европа компанияларына артыкчылык берүүчү планына каршылыктар өсүүдө.

Коомдук сатып алууларда "Европада жасалган" шартын камтыган жана Европа өнөр жайын колдоону максат кылган сунуштун, февраль айында жарыяланары күтүлүп жатканда, Комиссия ичиндеги бөлүмдөргө жөнөтүлгөн долбоор катуу сынга алынды.

Долбоорду даярдаган топтун жооптуу ЕБ Комиссиясынын вице-президенти Стефан Сежурненин ишине, Комиссиянын 9 ар түрдүү бөлүмү терс пикир билдирди.

Бул каршылыктар, мурда артка жылдырылган жана акыркы жолу 26-февралда жарыяланары күтүлүп жаткан мыйзамдын дагы бир жолу артка жылдырылуу тобокелдигин жаратты.

Макроэкономикалык маалыматтар жагында, Евро аймагында февраль айына карата керектөөчүлөрдүн ишеним индекси -12,2 деңгээлинде болду.

Бул өнүгүүлөр менен Англияда FTSE 100 индекси 0,55 пайызга, Италияда FTSE MIB 30 индекси 1,22 пайызга, Францияда CAC 40 индекси 0,36 пайызга, Германияда DAX 40 индекси 0,93 пайызга баасын жоготту.

Азия биржалары Түштүк Кореядан башкасы төмөндөдү

Нью-Йорк биржасындагы сатуу басымдуу багыт Азия биржаларына да таасир этти. Кытайда ай жыл башы майрамы уланууда, Кытай биржасында соода жүргүзүлгөн жок.

Жапонияда инфляция январь айында 1,5 пайызга төмөндөп, март 2022-жылдан бери эң төмөнкү деңгээлге жетип, Жапония Борбордук банкынын (BoJ) 2 пайыздык инфляция максатынын астына түштү. Өлкөдө негизги инфляция болсо 2,4 пайыздан 2 пайызга төмөндөдү.

Аналитиктер, Жапонияда инфляциянын жайлашына карабастан жаңы азык-түлүк бааларындагы өзгөрүүлөрдүн уланып жатканын жана Жапония Борбордук банкынын (BoJ) быйыл пайыздарды көтөрүшү мүмкүн деген божомолдорун улантып жатканын белгилешти.

Бул өнүгүүлөр менен Жапонияда Nikkei 225 индекси 1,2 пайызга, Гонконгдо Hang Seng индекси 0,6 пайызга баасын жоготту. Түштүк Кореяда Kospi индекси 5.799,69 пунктка жетип, рекорддук деңгээлге жетти. Kospi индексиндеги позитивдүү багытта Түштүк Кореялык технологиялык компаниялардын өсүшү таасир этти.

VİOP кечки сессиясында өстү

Кечээ сатуу басымдуу багытта жүргөн Стамбул биржасында BIST 100 индекси, күндү 3,20 пайызга баасын жоготуп, 13.804,21 пунктта аяктады.

Стамбул биржасынын Фьючерс жана Опцион базарында (VİOP) BIST 30 индекси негизделген февраль фьючерс контракты кечээ кечки сессияда кадимки сессия жабылышына салыштырмалуу 0,1 пайызга өсүп, 15.430,00 пункттан соода кылды.

Доллар/ТЛ, кечээни 43,7580ден аяктап, бүгүн банкалар аралык базардын ачылышында мурунку жабылышка салыштырмалуу 0,2 пайызга өсүп, 43,8430дан соода кылууда.

Аналитиктер, бүгүн ички базарда эл аралык инвестиция позициясы, реалдуу сектордун ишеним индекси жана өндүрүш секторунун кубаттуулук колдонуу коэффициенти, тышкы базарда болсо АКШда өсүү жана Жеке керектөө чыгымдары (PCE), дүйнө жүзү боюнча өндүрүш сектору жана кызмат көрсөтүү сектору Сатып алуу менеджерлери индекси (PMI) маалыматтары, Германияда Өндүрүүчү баа индекси (ÜFE) башта болгон тыгыз маалымат күн тартибинен көз салынарын белгилеп, техникалык жактан BIST 100 индексинде 13.600 жана 13.500 пункт колдоо, 13.900 жана 14.000 пункт каршылык абалында экенин белгилешти.

Базарларда бүгүн көз салынуучу маалыматтар:

10.00 Түркия, январь айы Эл аралык өндүрүүчү баа индекси

10.00 Түркия, февраль айы каржылык кызмат көрсөтүү ишеним индекси

10.00 Түркия, декабрь айы эл аралык инвестиция позициясы

10.00 Түркия, февраль айы реалдуу сектордун ишеним индекси

10.00 Түркия, февраль айы өндүрүш секторунун кубаттуулук колдонуу коэффициенти

10.00 Германия, январь айы Өндүрүүчү баа индекси

10.00 Англия, январь айы чекене сатуу

11.30 Германия, февраль айы өндүрүш сектору/кызмат көрсөтүү сектору/бириккен PMI

12.00 Евро аймагы, февраль айы өндүрүш сектору/кызмат көрсөтүү сектору/бириккен PMI

12.30 Англия, февраль айы өндүрүш сектору/кызмат көрсөтүү сектору/бириккен PMI

16.30 АКШ, 4-чейрек Ички дүң продукт

16.30 АКШ, 4-чейрек негизги PCE баа индекси

16.30 АКШ, декабрь айы жеке кирешелер жана чыгымдар

16.30 АКШ, декабрь айы PCE баа индекси

17.45 АКШ, февраль айы өндүрүш сектору/кызмат көрсөтүү сектору/бириккен PMI

18.00 АКШ, декабрь айы жаңы турак жай сатуу

18.00 АКШ, февраль айы Мичиган университетинин керектөөчүлөрдүн ишеним индекси