Ливандагы кризис планы Түркиянын кийлигишүүсү менен үзгүлтүккө учурады

Сирияга убада кылынган Ливандын жерлери

Сириянын жогорку даражалуу коопсуздук булагы Сирия армиясына жана Хизболлага каршы интервенция пландарынын тууралыгын тастыктады. «Сирияга Ливандын жарымы, анын ичинде Бекаа өрөөнү, Дахие, Аккар, Сааднейил, Баалбек, Маруж, Триполи, Целала, Шутура жана Сайда убада кылынды. Бул планга ылайык, болжол менен 120 миң кишилик кургактык күчтөрүн түзүү менен Хезболланы жок кылуу каралган. Ошондой эле АКШнын абадан жана деңизден күчтүү колдоо көрсөтө турганы айтылды.

Arab Press Түркия жана Сауд Арабиясы. Арабиянын ролун талкуулады

АКШнын пландары жана Израилдин стратегиясы

Сириялык изилдөөчү Махмут Осман АКШнын пландарынын артында сионисттик лоббилердин таасири бар экенин билдирди. Ливанда болжол менен 2 миллион сириялык баш калкалоочунун жашаганын эске салган Осман : «Израилдин премьер-министри Нетаньяхунун Иран планы ишке ашпай, АКШнын президенти Трамп артка чегинүүгө аргасыз болду»,-деди. Ал Тель-Авивдин Ливан аркылуу жаңы хаос жараткысы келгенин баса белгиледи.

Сириянын өткөнү жана келечеги

АКШ Сирияга убада кылган “жер гранты” чындыгында 1976-жылы Хафез Асад дооруна кайтуу дегенди билдирет. Ошол убакта Голанды басып алган Израиль Хафез Асаддын башкаруучулугун Ливанга алып келди. Сириялык изилдөөчү Осман: «Сириянын өзүнүн географиялык жана саясий бүтүндүгүн камсыз кылбастан Ливанга кириши дүйнө тарабынан «Израилдин жандармериясы» катары каралат»,-деди. Президент Ахмед Шара : «Ливанга кийлигишпейбиз» деген так билдирүү жасады.

Түркиянын эффективдүү кийлигишүүсү

Сирия жана түрк булактарынан алынган маалыматка караганда Түркиянын таасирдүү кийлигишүүсү жана дипломатиялык аракеттери Сириянын Ливанга карай ыктымалдуу операциясынын алдын алды. Түркиянын коопсуздук бюрократиясы жана Тышкы иштер министрлиги Сирия башкаруусуна ыктымал кийлигишүүнүн кемчиликтерин билдирди. Түркия Ливандын бөлүнүшү Израилдин Литани дарыясына чейинки аймакты, анын ичинде Голан дарыясын да өз аймагына кошуу пландарына жол ачарын да билдирди.

Келечектеги мүмкүн болгон өнүгүүлөр

Түркиянын дипломатиялык демилгелеринин натыйжасында Сирия башкаруучулугу Ливанга кийлигишүү пландарынан баш тарткандай көрүнөт. Бирок аймактагы стабилдүүлүктү камсыз кылуу үчүн эл аралык кызматташтыктын улантылышы маанилүү. Ливан менен Сириянын ортосундагы чыңалууну азайтуу аймактык тынчтыкка жана коопсуздукка салым кошот. Түркиянын бул процесстеги ролу келечектеги дипломатиялык карым-катнаштар жагынан да чечүүчү болот.