Liwandaky krizis meýilnamasy Türkiýanyň gatyşmagy bilen bozuldy

Sebitdäki täze krizis ssenariýasy öňümizdäki saýlawlarda "Eýrany basyp alyjy" hökmünde ýatda galmak isleýänleriň başlangyçlary bilen öňe çykdy. Amerikadaky sionist lobbileriň basyşy astynda ABŞ-nyň administrasiýasy maý aýynyň başynda Liwanda Damask administrasiýasy bilen gatyşmak gepleşiklerine başlady. "Siriýa Bekaa jülgesi, Dahiye, Akkar, Saadneyil, Baalbek, Maruj, Tripoli, Celala, Şutura we Saýda ýaly Liwanyň ýarysyna wada berildi" -diýdi. Bu meýilnama laýyklykda, takmynan 120 müň adamdan ybarat gury ýer döretmek arkaly Hizbullahy ýok etmek göz öňünde tutulypdyr. Şeýle hem ABŞ-nyň howa we deňizden güýçli goldaw berjekdigi mälim edildi.

ABŞ-nyň meýilnamalary we Ysraýylyň strategiýasy

Siriýaly gözlegçi Mahmut Osman ABŞ-nyň meýilnamalarynyň arkasynda sionist lobbileriň täsiriniň bardygyny aýtdy. Liwanda takmynan 2 million siriýaly bosgunyň ýaşaýandygyny ýatladýan Osman, "Ysraýylyň premýer-ministri Netanýahunyň Eýran meýilnamasy başa barmady we ABŞ-nyň prezidenti Trump yza çekilmeli" diýdi. Tel Awiwiň Liwan arkaly täze bulam-bujarlyk döretmek isleýändigini aýtdy.

Siriýanyň geçmişi we geljegi

ABŞ-nyň Siriýa wada beren "ýer granty" aslynda 1976-njy ýylda Hafez Assad döwrüne gaýdyp gelmegi aňladýar. Şol döwürde Golany basyp alan Ysraýyl Hafez Assadyň administrasiýasyny Liwana getirdi. Siriýaly gözlegçi Osman: "Siriýanyň öz geografiki we syýasy bitewiligini üpjün etmezden Liwana girmegini dünýä" Ysraýylyň endandarmi "hökmünde görer" -diýdi. Prezident Ahmed Şara "Liwana goşulyşmarys" -diýdi.

Türkiýäniň täsirli gatyşmagy

Siriýa we türk çeşmelerine görä, Türkiýäniň täsirli gatyşmagy we diplomatik tagallalary Siriýanyň Liwana garşy alyp barýan işiniň öňüni aldy. Türkiýäniň howpsuzlyk býurokratiýasy we Daşary işler ministrligi Siriýanyň administrasiýasyna bolup biläýjek gatyşmagyň kemçiliklerini habar berdiler. Şeýle hem Türkiýe, Liwanyň bölünmeginiň Ysraýylyň Litani derýasyna, şol sanda Golany öz çägine birikdirmek meýilnamalaryna ýol açjakdygyny mälim etdi.

Geljekde bolup biläýjek ösüşler

Türkiýäniň diplomatik başlangyçlary netijesinde Siriýanyň administrasiýasy Liwana goşulmak meýilnamalaryndan ýüz öwüren ýaly. Şeýle-de bolsa, halkara hyzmatdaşlygynyň sebitde durnuklylygy üpjün etmegini dowam etdirmegi möhümdir. Liwan bilen Siriýanyň arasyndaky dartgynlygy azaltmak sebitdäki parahatçylyga we howpsuzlyga goşant goşar. Geljekdäki diplomatik gatnaşyklar nukdaýnazaryndan Türkiýäniň bu etapdaky roly aýgytly bolar.