Министр Фидандын Дамасктагы тарыхый билдирүүлөрү: "Греция туруксуздукту каалагандардын оюнчугу болбошу керек"

Тышкы иштер министри Хакан Фидан Сирияга жасаган эки күндүк критикалык расмий сапарынын алкагында түрк басма сөз кызматкерлери менен жолугушуп, аймактагы акыркы абалдар менен Түркиянын тышкы саясат көз карашына баа берди. Дамаскта болушунун Сириядагы жашоонун нормалдашууга ыктаганынын конкреттүү далили экенин белгилеген министр Фидан президент Шара менен болжол менен эки саатка созулган абдан кеңири жана жемиштүү жолугушуу өткөрүшкөнүн жарыялады.

Сириянын келечеги жана аймактагы эң чоң коркунуч: Израил

Сириянын учурдагы абалын жана ал туш болгон эң чоң тобокелдиктерди баалаган министр Фидан, аймактагы туруксуздуктун негизги булагы катары Израилди белгиледи. Фидан: "Учурда Сирияны туруксуздаштыруу потенциалы эң жогору болгон коркунуч Израил. Сирияга байланыштуу башка маселелер дагы эки жылдан бери жакшы нукка бурулуп жатат, шүгүр. Сирияны санкция тизмесинен чыгарышты, экономикалык инвестицияга эч кандай тоскоолдук жок. Алардын террор тизмесинен чыгарылышы да өтө маанилүү кадам болду",-деди. Сириянын убакыт жана жакшы башкарууга муктаж экенин белгилеген Фидан Израилдин коңшу өлкөлөрдүн күчүн жана ырааттуулугун өзүнө коркунуч катары көргөнүн жана ушул себептен туруксуздукка алып баруучу иш-аракеттерди жасаганын баса белгиледи.

Сириядагы интеграция процесси жана терроризм менен күрөшкө токтолгон Фидан, биринчи кезекте SDG үчүн коркунучту токтотуу экенин белгиледи. Министр Фидан: «Учурда принципте жарыяланган элементтерде оң билдирүүлөр бар, процесстин иш жүзүндө кандай жүрүп жатканын жакындан байкоодобуз. Ишке ашыруунун коомчулукка жарыяланган билдирүүлөр менен шайкеш келишин күтөбүз»,-деди. 8-декабрда режим кулатылгандан кийин жаңы доор башталганын эске салган Фидан АК партия өкмөтү жана президент Режеп Таййип Эрдогандын жетекчилигинде Түркиянын коопсуздук парадигмасын кайра куруп, коңшу өлкөлөрдөн келип чыккан өнөкөт көйгөйлөрдү ийгиликтүү чечкенин белгиледи.

Мекке Альянсы институтташтырууда жана кеңейүүдө

Аймактык өлкөлөрдүн Газа маселесинде биргелешкен аракеттеринин маанисине көңүл бурган министр Фидан, бул кызматташтыктын Сирия жана Иран-АКШ чыңалууларында да активдүү колдонулганын белгиледи. Аймактык дипломатиянын институционалдашканын баса белгилеген Фидан көптөн күтүлгөн Мекке биргелешкен коргонуу келишими тууралуу техникалык маалыматтарды бөлүштү. Үч өлкөнүн техникалык деңгээлде сүйлөшүүлөрүн улантып жатканын белгилеген Фидан : "Башкы штабдын түзүмү кандай болот, канча киши кайсы бөлүмдө иштей турганы сыяктуу маселелерди талкуулап жатабыз. Бул процесс бүтүү алдында турат. Максатыбыз Мекке альянсын кеңейтүү. Мындан ары таштала турган кадамдар дагы конкреттүү болот",-деди.

Аймактагы актерлордун биргелешип иштөөдөн башка тандоосу жок экенин белгилеген Фидан, Иордания жана Ирак сыяктуу өлкөлөрдүн Сириядагы ар бир өнүгүүдөн түздөн-түз таасирленип жатканын жана биргелешкен кыймылдын сөзсүз түрдө болушун эске салды.

Эгей жана Демилитаризацияланган Аралдар Грецияга эскертүү

Түркия менен Грециянын ортосундагы карым-катнаштарга токтолгон Тышкы иштер министри Хакан Фидан Афина башкаруучулугуна ачык билдирүүлөрдү жөнөттү. Фидан Грециянын аймакты башаламандыкка сүйрөөнү каалаган тышкы күчтөрдүн оюнчугу болбошу керектигин белгилеп, жакшы коңшулук карым – катнаштардын маанисине басым жасады. Өзгөчө аскердик эмес статуска ээ аралдарды куралдандыруунун Түркия үчүн олуттуу коопсуздук коркунучу экенин белгилеген Фидан:

"Айрыкча демилитаризацияланган статуска ээ болгон аралдардын куралдануусу биз үчүн коркунучтуу. Биз көңүл бурган маселелердин бири Грециянын эл аралык келишимдер менен аскердик эмес статуска ээ болгон аралдар боюнча келишимдик милдеттенмелерин бузуу аракети жана бул статус талашсыз сакталышы керек. Бул чындыгында жаңы жагдайды түзбөйт. 1960-жылдардан бери башынан өткөргөн Эгей көйгөйлөрү Түркия катары 1960-жылдан бери болду»,-деди. "Биз керектүү реакциябызды айттык." Грецияны союздаштык рухуна ылайык иш-аракет кылууга чакырган Фидан, акыркы мезгилде жетишилген оң маанайдын сакталышы керектигин белгиледи.

"Террорсуз Түркия" Максаты жана С-400 сүйлөшүүлөрү

Тийиштүү өлкөлөрдүн ортосунда S-400 абадан коргонуу системаларына байланыштуу техникалык сүйлөшүүлөрдүн үзгүлтүксүз уланып жатканын белгилеген министр Фидан, өткөн жумада Диярбакырга жасаган сапарынын маанилүү таасирлерин бөлүштү. Аймактагы «Террорсуз Түркия» көз карашынын коомдун бардык катмары тарабынан кабыл алынганын белгилеген Фидан, террор уюмунун куралсыздануу жарыялоосунун коомчулукта чоң канааттануу жаратканын байкашкандарын айтты.

Экономикалык өнүгүү, өнөр жай инвестициялары жана кошуна өлкөлөр менен сооданын көбөйүшү сыяктуу маселелердин учурда аймактагы коопсуздук тынчсызданууларынын ордун алганын баса белгилеген Фидан, 2013-жылдын сентябрь айында кабыл алынган Демократиялаштыруу пакети менен күрт жарандарынын өздүгүн, өзгөчө ыктыярдуу тил укугун четке кагуу көйгөйлөрүнүн АК партия доорунда толугу менен чечилгенин айтты.