Ministr Fidanyň Damaskdaky taryhy beýany: "Gresiýa durnuksyzlygy isleýänleriň oýny bolmaly däldir"

Daşary işler ministri Hakan Fidan Siriýa iki günlük resmi saparynyň çäginde türk metbugat agzalary bilen duşuşyp, sebitdäki soňky wakalara we Türkiýanyň daşary syýasatyna baha berdi. Ministr Fidan, Damaskda galmagynyň Siriýadaky durmuşyň kadalaşjakdygynyň anyk subutnamasydygyny aýdyp, prezident Şara bilen takmynan iki sagat dowam eden örän giňişleýin we öndümli duşuşygyň bardygyny aýtdy.

Siriýanyň geljegi we sebitdäki iň uly howp: Ysraýyl

Siriýanyň häzirki ýagdaýyna we ýüze çykýan iň uly töwekgelçiliklere baha bermek bilen ministr Fidan Ysraýyly sebitdäki durnuksyzlygyň esasy çeşmesi hökmünde görkezdi. Fidan: "Häzirki wagtda Siriýany durnuksyzlaşdyrmak üçin iň ýokary potensiala eýe bolan howp Ysraýyl. Siriýa bilen baglanyşykly beýleki meseleler iki ýyl bäri gowy ugurda hereket edýär. Şükür. Siriýany sanksiýalar sanawyndan aýyrdylar, ykdysady maýa goýumlaryna hiç hili päsgelçilik ýok. Terrorçylyk sanawyndan aýrylmagy hem gaty möhüm ädimdi." Siriýanyň wagt we gowy dolandyryşa mätäçdigini aýdan Fidan, Ysraýylyň goňşy ýurtlaryň güýjüni we durnuklylygyny özüne howp hökmünde görýändigini, şonuň üçin durnuksyzlaşdyryjy çäreleri görýändigini aýtdy.

Siriýadaky integrasiýa prosesi we terrorçylyga garşy göreş barada durup geçen Fidan, ilkinji nobatda SDF-den howp abanmagyny bes etmelidigini aýtdy. Ministr Fidan: "Häzirki wagtda prinsipde yglan edilen elementlerde oňyn habarlar bar, işiň iş ýüzünde nähili alnyp barylýandygyna ýakyndan gözegçilik edýäris. Bu durmuşa geçirilişiň halka yglan edilen habarlara laýyk gelmegine garaşýarys" -diýdi. 8-nji dekabrda re regimeim agdarylandan soň täze döwrüň başlandygyny ýatladýan Fidan, AK partiýasynyň hökümeti we Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda Türkiýäniň howpsuzlyk paradigmasyny täzeden döredendigini we goňşy ýurtlardan ýüze çykýan hroniki meseleleri üstünlikli çözendigini aýtdy.

Mekge bileleşigi institusionallaşdyrýar we giňeldýär

Sebit ýurtlarynyň Gaza meselesindäki bilelikdäki tagallalarynyň ähmiýetine ünsi çekip, ministr Fidan bu hyzmatdaşlygyň Siriýada we Eýran-ABŞ dartgynlylygynda-da işjeň ulanylandygyny aýtdy. Sebit diplomatiýasynyň institusionallaşandygyny bellän Fidan, köp garaşylýan Mekge bilelikdäki goranyş şertnamasy barada tehniki maglumatlary paýlaşdy. Üç ýurduň gepleşiklerini tehniki derejede dowam etdirýändiklerini mälim eden Fidan, "Baş ştab-kwartiranyň gurluşy nähili bolar, haýsy bölümde näçe adamyň işlejekdigi ýaly meseleleri ara alyp maslahatlaşýarys. Bu etap tamamlanar. Maksadymyz Mekge bileleşigini giňeltmek. Mundan beýläk edilmeli ädimler has anyk bolar"

Sebitdäki aktýorlaryň bilelikde işlemekden başga alajynyň ýokdugyny aýdyp, Fidan Iordaniýa we Yrak ýaly ýurtlaryň Siriýadaky her bir ösüşe gönüden-göni täsir edýändigini we bilelikdäki hereketiň gutulgysyzdygyny aýtdy.

Ege we ýaragsyzlandyrylan adalar Gresiýa duýduryş

Daşary işler ministri Hakan Fidan Türkiye bilen Gresiýanyň arasyndaky gatnaşyklara ünsi çekip, Afiny administrasiýasyna anyk habarlar iberdi. Fidan, Gresiýanyň sebiti bulam-bujarlyga çekmek isleýän daşarky güýçleriň oýunjagy bolmaly däldigini aýtdy we goňşuçylyk gatnaşyklarynyň möhümdigini aýtdy. Aýratyn-da harby däl statusy bolan adalaryň ýaraglanmagy Türkiýe üçin çynlakaý howp bolup durýar diýip, Fidan:

"Esasanam ýaragsyzlandyrylan statusy bolan adalary ýaraglandyrmak bize howp salýar. Ünsümizi jemleýän meseleleriň biri, Gresiýanyň adalar baradaky şertnamalaýyn borçnamalaryny bozmak baradaky tagallalary, halkara şertnamalary bilen harby däl status berlen we bu status hökmany suratda dowam etdirilmeli däl. Biz, Türkiýe hökmünde 1960-njy ýyllardan bäri ýaşaýarys ". "Zerur reaksiýamyzy öňe sürýäris". Gresiýany ýaranlyk ruhuna laýyklykda hereket etmäge çagyran Fidan, soňky döwürde gazanylan oňyn atmosferanyň saklanmalydygyny aýtdy.

"Terrorçylyksyz Türkiýe" Maksat we S-400 gepleşikleri

S-400 howa gorag ulgamlary bilen baglanyşykly tehniki gepleşikleriň degişli ýurtlaryň arasynda üznüksiz dowam edýändigini görkezýän ministr Fidan, geçen hepde Diýarbakyra eden saparyndaky möhüm täsirleri bilen paýlaşdy. Sebitdäki "Terrorçylyksyz Türkiýe" düşünjesiniň jemgyýetiň ähli gatlaklary tarapyndan giňden kabul edilendigini mälim eden Fidan, terror guramasynyň ýaragsyzlanmak baradaky yglan etmeginiň halk arasynda uly kanagatlanma döredendigini aýtdy.

Ykdysady ösüş, senagat maýa goýumlary we goňşy ýurtlar bilen söwdany artdyrmak ýaly meseleleriň häzirki sebitdäki howpsuzlyk aladalarynyň ornuny tutandygyny belläp, Fidan 2013-nji ýylyň sentýabr aýynda Demokratiýalaşdyryş bukjasy bilen kürt raýatlarynyň şahsyýetini inkär etmek meseleleriniň, esasanam islege bagly dil hukugynyň AK partiýa döwründe doly çözülendigini aýtdy.