Daşary işler ministri Hakan Fidan: Ysraýyl diňe bir sebit üçin däl, eýsem bütin dünýä üçin howp.

Daşary işler ministri Hakan Fidan gatnaşan teleýaýlym programmasynda global we sebitleýin ösüşler barada diýseň möhüm sözler aýtdy. Gün tertibindäki gyzgyn temalara baha beren ministr Fidan; Siriýa bilen geçirilen gepleşiklerden Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň Türkiýäni nyşana alýan sözlerine, Yemenemendäki Bab al-Mandab bogazyndan başlap, Mekge bileleşiginiň geljegine çenli möhüm habarlar berdi.

Ankara-Damask liniýasyndaky möhüm aragatnaşyklar: Siriýa saparynyň aňyrsynda

Daşary işler ministri Hakan Fidan Siriýa resmi saparynyň jikme-jikliklerini we Siriýanyň resmisi Şara bilen duşuşygynyň mazmunyny paýlaşdy. Iki ýurduň arasynda yzygiderli gözden geçirilmeli strategiki temalaryň köpdügini aýdan Fidan, iki döwletiň durmuşa geçirýän taslamalaryny ýakyndan yzarlamak üçin daşary işler ministrleri bilen gatnaşyklaryň üznüksiz bolmalydygyny aýtdy.

Türkiýäniň Siriýa bilen 911 kilometrlik gury ýer serhediniň bardygyny ýatladýan ministr Fidan, bu sebitdäki parahatçylygyň, durnuklylygyň we ykdysady ösüşiň Türkiýe üçin möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň Şara ýörite habarlaryny iberendigini mälim eden Fidan, ýygnakda sebitleýin töwekgelçilikler, integrasiýa prosesleri we terrorçylyga garşy göreş ýaly möhüm meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylandygyny aýtdy. Şeýle hem, Siriýanyň okuw meýilnamasynda saýlama okuw hökmünde galan türkleriň bu saparyň anyk we oňyn netijesi bolandygyny aýtdy. Integrasiýa prosesi barada durup geçip, Fidan taraplaryň bu prosesi gözegçilik astynda dowam etdirmek isleýändigini, ýöne ähli şertler ýerine ýetirilýänçä ädimleriň ägä boljakdygyny aýtdy.

"Netanýahu, özüniň syýasy geljegi üçin Türkiýä duşmançylykly"

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň öňümizdäki saýlawlardan öň Türkiýäni nyşana alýan gitdigiçe agressiw garaýyşlaryna we prowokatiw ritorikasyna baha bermek bilen ministr Hakan Fidan bu ýagdaýyň syýasy hasaplamalaryna ünsi çekdi. Netanýahunyň ýurtdaky syýasy pozisiýasyny berkitmek we özüni Ysraýyl halkyna "aýrylmaz" lider hökmünde görkezmek üçin bu ýoly ulanandygyny aýdan Fidan, Türkiýä garşy duşmançylygynyň bu içerki syýasatyň netijesidigini aýtdy.

Türkiýäniň beýle arzan prowokasiýalara we prowokasiýalara boýun boljak döwlet däldigini belläp, "Ysraýyl diňe bir sebit üçin däl, eýsem bütin dünýä üçin howp döredýär" -diýdi. Ysraýylyň parahatçylyga, hormata we hyzmatdaşlyga esaslanýan syýasata eýerjekdigine umyt edýändiklerini mälim eden ministr Fidan, ýogsam Tel Awiw administrasiýasynyň halkara derejesinde töleg tölemeli däldigini aýtdy. Fidan dünýä jemgyýetçiliginiň bu howp üçin zerur çäreleri görjekdigine we etapyň ezilen palestina halkynyň peýdasyna tamamlanjakdygyna ynanýandygyny aýtdy.

Yemenemendäki global krizis we Bab al-Mandab: Mekge bileleşigi herekete gelýär

Yemenemendäki Huti güýçleriniň Bab al-Mandeb bogazyny ele almak synanyşyklary we Saud Arabystany bilen konfliktler ministr Fidanyň gün tertibinde-de bardy. Sebitdäki dartgynlygy azaltmak üçin köp diplomatik başlangyçlaryň bardygyny, ýöne söhbetdeşler tarapyndan kabul edilmelidigini aýdan Fidan, soňky aýlarda ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky gepleşiklerdäki kynçylyklaryň meýdançada öz beýanyny tapýandygyny aýtdy. Babülmendepdäki ýagdaýyň has çylşyrymlaşýandygyny aýdan Fidan, ykdysady netijeleriň indi çydamly çäklerden geçendigini aýtdy.

Bu wakalardan ugur alyp, Mekge bileleşigi barada möhüm maglumatlary paýlaşan Daşary işler ministri, bileleşigiň guramaçylyk tagallalarynyň çalt we güýçli erk bilen öňe gidýändigini aýtdy. Sebit meselelerine sebitleýin çözgütleri taýýarlamak üçin döredilen bu bileleşigiň ähli sebit ýurtlary üçin açykdygyny mälim eden Fidan, Saud Arabystanynyň territorial bitewiligine we özygtyýarlylygyna çynlakaý hüjümleriň bolandygyny ýatlatdy.

Bileleşik şertnamasyna laýyklykda Saud Arabystany bilen doly raýdaşdyklaryny mälim eden Fidan, Daşary işler ministrligi hökmünde Mekge we energiýa infrastrukturasyna edilýän hüjümleri berk ýazgarýandyklaryny aýtdy. Fidan, Türkiýe bilen Mekge bileleşiginiň Saud Arabystanyndan bolup biljek harby we tehniki goldaw haýyşlaryny ýerine ýetirmekde ikirjiňlenmejekdigini aýtdy.