Перс булуңундагы жаңы доор: Мекке биргелешкен коргонуу келишими АКШ үчүн сигналбы?

Америкалык маалымат каражаттарынын абройлуу басылмаларынын бири Washington Post Жакынкы Чыгыштагы жана Перс булуңундагы тең салмактуулуктарды түп-тамырынан бери өзгөртө турган таң калыштуу анализин жарыялады. АКШ, Европа жана Перс булуң аймагынан жогорку даражалуу расмий өкүлдөрдүн жана эксперттердин пикирлерине таянган кабарда Перс булуңу өлкөлөрүнүн АКШнын президенти Дональд Трамп башкаруусунан көңүлү калганы акырындап тереңдеп баратканы баса белгиленди. Бул контекстте Түркия, Сауд Аравия жана Пакистандын ортосунда кол коюлган Мекке биргелешкен коргонуу келишиминин Вашингтонго абдан ачык дипломатиялык жана аскердик ишарат болгону талашка түштү.

Вашингтонго ишенбөөчүлүк жана Перс булуңундагы альтернативдик издөөлөр

Кабардагы маалыматтарга караганда, АКШнын аймактагы союздаштары Трамптын администрациясынын Иран менен тынчтыкты жана ырааттуулукту камсыз кылуудагы дипломатиялык ийгиликсиздигинен олуттуу тынчсызданууда. Перс булуңундагы өлкөлөр кеңири масштабдагы курал-жарак жана коопсуздук кызматташтыгы үчүн Вашингтонго таянууну улантууда, азыркы нааразычылык бул өлкөлөрдү альтернативалуу коргонуу өнөктөштүгүн издөөгө түртүүдө. Америкалык уч официалдуу адам газетага чыгып суйледу; Анын айтымында, Сауд Арабиясы, Бириккен Араб Эмираттары (БАЭ), Катар, Кувейт жана Бахрейн Вашингтон менен мамилесинин солгундоосун талкуулашты. Атүгүл Перс булуңунун кээ бир өлкөлөрүндө алардын аймагындагы АКШнын ири аскерий объектилери жана базалары келечекте жайгаштырылабы же жокпу деген олуттуу талкуулар башталганы да айтылган.

Иран саясатынын ишке ашпай калышы ишеним кризисин жаратты

Региондогу эң чоң бузулуу чекиттеринин бири АКШнын Иранга карата саясаты болуп саналат. Трамп администрациясынын Тегеранга каршы кысым стратегиясынын конкреттүү дипломатиялык ийгиликке алып келбегени Перс булуңунун борборлорунда коопсуздук тынчсыздануусун арттырды. Өзүнүн коргонуу механизмдерин диверсификациялоону каалаган аймактык актерлор Түркия жана Пакистан сыяктуу аскердик күчү жогору өлкөлөр менен стратегиялык өнөктөштүк түзүү аркылуу Вашингтонго болгон көз карандылыкты азайтууну максат кылууда. Меккеде кол коюлган бул тарыхый кол аймактын өз жүрөгүн жаралай турган эң конкреттүү кадам катары каралууда.

Дональд Трамптан күтүлбөгөн колдоо: "Кайраттуу жана маанилүү биринчи кадам"

Бир тараптан АКШнын президенти Дональд Трамп социалдык медиа эсебинен жасаган билдирүүсүндө Меккенин биргелешкен коргонуу келишимине таң калыштуу оң реакция берди. Трамп : «Сауд Арабстан, Түркия жана Пакистандын Мекке орток коргонуу келишимине кол койгонун көрүп кубандым»,-деди. Сөз болуп жаткан келишимдин Жакынкы Чыгыш өлкөлөрүнүн чогулуп, өзүн дагы эффективдүү коргой аларын далилдегенин белгилеген Трамп : «Сөз болуп жаткан үч өлкөнүн улуу лидерлерин куттуктайм. Бул чоң, эр жүрөк жана маанилүү биринчи кадам. Бул укмуштуудай»,-деп процессти колдой турганын билдирди.