Рохинжа качкындарынын айласыз күрөшү: Ачык аба түрмөсү

2017-жылы Мьянмада башталган геноцидден кутулган рохинжалар Бангладештин түштүгүндөгү Кокс-Базарда адамзат тарыхында сейрек кездешкен трагедияны башынан өткөрүүнү улантууда. Инфраструктурасы кыйраган лагерлерде камалган жүз миңдеген качкындар тирүү калуу үчүн күрөшүп жатышат. Түркия бул үнсүз драмада үмүт шооласы болууга аракет кылууда.

Чатыр шаарлардын караңгы тарабы

Бангладештин борбор шаары Даккадан бир нече сааттык кыйын сапардан кийин жеткен Кокс базары азыр дүйнөнүн эң чоң качкындар лагерлерине ээ. Бир кездерде туристтердин сүймөнчүлүгүнө ээ болгон бул аймак бүгүн Кутупалонг жана Балухали сыяктуу чоң лагерлер менен белгилүү. Тар жана ылайлуу көчөлөрү менен лагерлер 21-кылымдын эң чоң адамдык трагедияларынын биринин сахнасы болуп саналат.

Тарыхтын караңгы барактары: Аракан окуялары

Рохинжа мусулмандары башынан өткөргөн трагедия 1982-жылы жарандыктан ажыратылгандан кийин башталган. Кол салуулар 1982-жылы Аракан жана Мьянмар айылындагы радикалдык топтор тарабынан жасалган. 2017-жыл геноцид деңгээлине жетти. Миңдеген адамдардын өмүрү кыйылганда, аман калгандар коркунучтуу жол аркылуу Бангладешке баш калкалаган. Бул чоң качуу рохинжалардын тарыхынын эң караңгы күндөрүн түздү.

Жашоо күрөшү

Кокс-Базардагы лагерлерде бамбук жана нейлондон жасалган убактылуу баш калкалоочу жайларда жашаган рохинжалар муссон жамгырлары алып келген кыйынчылыктар менен күрөшүп жатышат. Тазалык, суу жана гигиена люкс деп эсептелген бул аймактарда жугуштуу оорулар олуттуу коркунуч туудурат. Бул жарандыгы жок адамдар өз өлкөсүнө кайтып да, башка жакка да бара алышпайт жана туңгуюкка кептелип калышты.

Балдардын караңгы келечеги

Качкындар лагерлеринде жашаган рохинжалардын 95 пайызы жардамга көз каранды. Билим алуу мүмкүнчүлүгү жок 230 миңден ашык бала адам сатуу сыяктуу коркунучтарга туш болууда. Лагерде туруктуу курулушка тыюу салынгандыктан, муссондук жамгыр жана өрт качкындарды аялуу абалда калтырат. Саламаттыкты сактоо кызматтары жетишсиз, ар бир 40 миң кишиге бир гана дарыгер туура келет.

Түркиянын жардам колу

Түркия бул трагедияга жардам колун сунууда. ИХХ гуманитардык жардам фонду сыяктуу түрк уюмдары лагерлерде баш калкалоочу жай, тамак-аш жана таза суу менен камсыз кылууда маанилүү роль ойнойт. Күн сайын миңдеген адамдарга тамак-аш таратылып, качкындардын баш калкалоочу жай муктаждыктары канааттандырылууда.

Келечектен үмүттөр

Рохинжалар үчүн горизонтто эч кандай үмүт жок болсо да, Түркиянын бул аймакта болушу качкындар үчүн маанилүү колдоо булагы болуп калууда. Бирок бул гуманитардык кризисти чечүү үчүн эл аралык масштабдуу кийлигишүүлөр керек.