Rohingýaly bosgunlaryň umytsyz göreşi: Açyk howa türmesi

2017-nji ýylda Mýanmada başlanan genosidden gutulan Rohingýalylar Bangladeşiň günortasyndaky Koks bazarynda adamzat taryhynda seýrek duş gelýän betbagtçylygy başdan geçirýärler. Infrastrukturasy ýykylan lagerlerde galan ýüzlerçe müň bosgun diri galmak üçin göreşýär. Türkiýe bu sessiz dramada umyt şöhlesi bolmaga synanyşýar.

Çadyr şäherleriniň garaňky tarapy

Bangladeşiň paýtagty Dakadan häzirki wagtda dünýäniň iň uly bosgun lagerlerini kabul edýän Koks bazary. Bir wagtlar jahankeşdeleriň halaýan bu sebiti häzirki wagtda Kutupalong we Baluhali ýaly ullakan lagerler bilen tanalýar. Dar we palçykly köçeleri bilen düşelgeler 21-nji asyryň iň uly adam pajygalarynyň birine öwrüldi.

Taryhyň garaňky sahypalary: Arakan wakalary

Rohingýa musulmanlarynyň başyndan geçiren betbagtlygy 1982-nji ýylda raýatlyk hukugyndan mahrum etmek bilen başlandy. Müňlerçe adam ölse-de, diri galanlar elhenç syýahat bilen Bangladeşde gaçybatalga berdiler. Bu uly gaçmak Rohingyalylaryň taryhynyň iň garaňky günlerini emele getirdi.

Diri galmak üçin göreş

Koks bazaryndaky lagerlerde bambukdan we neýlondan ýasalan wagtlaýyn gaçybatalgalarda ýaşaýan Rohingyalylar musson ýagyşlary bilen baglanyşykly kynçylyklar bilen göreşýärler. Arassaçylyk, suw we arassaçylyk kaşaň hasaplanýan bu ýerlerde ýokanç keseller uly howp döredýär. Bu raýatlygy bolmadyk adamlar ne öz ýurduna dolanyp, ne-de başga ýere gidip bilmeýärler, hem-de heläkçilige uçradylar.

Çagalaryň garaňky geljegi

Bosgun lagerlerinde ýaşaýan Rohingyalylaryň 95 göterimi kömege baglydyr. Bilim mümkinçilikleri bolmadyk 230 müňden gowrak çaga adam söwdasy ýaly howplara duçar bolýar. Lagerde hemişelik gurluşyk gadagan edilendigi sebäpli musson ýagyşlary we ýangynlar bosgunlary ejiz galdyrýar. Saglygy goraýyş hyzmatlary ýeterlik däl, her 40 müň adam üçin diňe bir lukman bar.

Türkiýanyň kömek eli

Türkiye halkara jemgyýetçiliginiň köplenç dymýan bu betbagtçylyga kömek elini uzadýar. IHH ynsanperwer kömek gaznasy ýaly türk guramalary lagerlerde başpena, azyk we arassa suw üpjün etmekde möhüm rol oýnaýar. Azyk her gün müňlerçe adama paýlanýar we bosgunlaryň gaçybatalga zerurlyklary kanagatlandyrylýar.

Geljege umytlar

Rohingyalylar üçin umyt ýok bolsa-da, Türkiýanyň bu sebitde bolmagy bosgunlar üçin möhüm goldaw çeşmesi bolmagyny dowam etdirýär. Şeýle-de bolsa, bu gumanitar krizisi çözmek üçin has uly halkara çäreleri zerur.