Сребреница геноцидинин 31 жылдыгында кайгы жана адилеттикти издөө уланууда: дагы 10 курмандык көмүлдү

Европанын чок ортосунда бүткүл адамзаттын көз алдында болгон Сребреница геноциди 31-жылында Босния-Герцеговинада өткөрүлгөн эл аралык азем менен эскерилди. Согуш учурунда Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ) голландиялык аскерлери тарабынан база катары колдонулган эски аккумулятор заводунда өткөрүлгөн эскерүү программасына дүйнөнүн булуң-бурчунан көптөгөн жогорку деңгээлдеги өкүлдөр катышты. Президент Режеп Таййип Эрдогандын эскерүү катын үй-бүлө жана социалдык кызматтар министри Махинур Өздемир Гөкташ аземде окуду.

"Геноцид бүткүл дүйнөнүн көз алдында болду"

Аземде сөз сүйлөгөн Босния-Герцеговина Президенттик кеңешинин төрагасы жана босниялык мүчө Денис Бекирович, серб күчтөрү тарабынан пландуу жана системалуу түрдө ишке ашырылган кыргындын ырайымсыздыгына көңүлдөрдү бурду. Бецирович: «Босния калкына каршы жасалган бул геноцид бүткүл дүйнөнүн көз алдында болду»,-деп, ошол мезгилдеги эл аралык коомчулуктун туура эмес чечимдерин сынга алды. Сребреница адилеттүүлүк жана адамзаттык күрөштө глобалдык символго айланганын белгилеген Бечирович трагедиянын унутулушуна жол бербөө жана кийинки муундарга жеткирүү үчүн тарыхый жоопкерчиликтүү экенин баса белгиледи.

Сребреница эскерүү аземдерин уюштуруу кеңешинин төрагасыХамдия Фейжич эл аралык сот органдарынын кыргынды «геноцид» катары каттаганын эске салып, арадан 31 жыл өтсө да миңдеген курмандыктардын сөөктөрү дагы эле табыла электигин билдирди. Согуш учурунда аймакта иштеген британиялык журналист Тони Биртли өмүр бою Босния-Герцеговинада көргөн үрөй учурарлык көрүнүштөрдү унута албаганын айтты.

Эл аралык коомчулуктун Сребреница энелерине колдоо билдирүүлөрү

Эскерүү аземине дүйнөнүн төрт бурчунан колдоо жана көңүл айтуу билдирүүлөрү келди. Пакистандын премьер-министриШахбаз Шарифжазуу билдирүүсүндө Пакистан элинин ар дайым Босния жана Герцеговинанын жанында экенин жана тилектештигин уланта турганын белгиледи. Италиянын вице-премьер-министри жана тышкы иштер министриАнтонио Таяни, өз билдирүүсүндө, бир нече күндүн ичинде миңдеген коргоосуз адамдардын кыргынга учураганын эске салып: "Бүгүн биз Сребреница энелеринин жанындабыз. Геноцидди четке каккан жана ооруну жаңырткан ар кандай сөздөн такыр качуу керек"-деп эскертти.

Азем аянтында Черногориянын Социалдык коргоо, үй-бүлөгө кам көрүү жана демография министриДамир Гутич жана Сребреница жана Зепа Энелер Ассоциациясынын вице-президентиКада Хотич дагы сөз сүйлөп, Албаниянын Европа жана тышкы иштер министри Ферит Ходжакатышуучуларга видео кайрылуу аркылуу кайрылды.

Дагы 10 геноцид курмандыгы Потокариде түбөлүктүүлүккө жөнөтүлдү

Сребреница геноцидинин 31-жылында өздүктөрүн аныктоо иштери бүтүп, үй-бүлөлөрү тарабынан бекитилип берилген дагы 10 геноцид курмандыгы Потокари мемориалдык көрүстөнүндө дуба менен жерге берилди. Акыркы көмүү процедураларынан кийин монументалдык көрүстөндө жаткан курмандыктардын жалпы саны 6 миң 782ге жетти.

Сребреница геноциди: Тарыхта өчпөс кара так

1995-жылы июлда Босния жана Герцеговинанын чыгышында жайгашкан Сребреница шаарында заманбап тарыхтагы эң чоң кыргындардын бири болгон. Серб аскер күчтөрү тарабынан автобустарга жана жүк ташуучу унааларга мажбурланган босниялык жарандардын 8372си; Аларды токой аянттарында, складдарда, заводдордо мыкаачылык менен кырып салышкан. Кыргындан кийин изин жашыруу үчүн курман болгондордун өлүктөрү бүт өлкө боюнча массалык мүрзөлөргө көчүрүлдү.

Согуш аяктагандан кийин башталган издөө жана аныктоо иш-аракеттеринин алкагында, жаңы табылган курмандыктар жыл сайын 11-июлда Потокари мемориалдык көрүстөнүнө коюлат. Монументалдык көрүстөндө бүгүнкү күнгө чейин коюлган 6772 каза болгондордон тышкары, үй-бүлөлөрүнүн өтүнүчү менен 250 курмандык жергиликтүү көрүстөндөргө коюлган. Бирок, арадан отуз жылдан ашык убакыт өтсө да, Сребреницада киши колдуу болуп каза болгон 1000ден ашуун адамдын сөөгү табыла элек 1000ден ашуун адамды издөө иштери уланууда.