ТүркСтаттын отчету: Түркияда семирүү деңгээли өсүүдө

TÜİK тарабынан жарыяланган 2025-жыл үчүн «Түркиянын ден соолук изилдөөсүнө» ылайык, Түркияда семирүү көрсөткүчү өсүүдө. 15 жаштан жогоркулардагы семирүү деңгээли 2025-жылы 21,8 пайызды түзсө, 2022-жылы 20,2 пайызды түздү. Гендердик негизде изилдегенде аялдардын 24,8 пайызы семирүү категориясында болсо, эркектерде бул көрсөткүч 18,7 пайызды түздү. ошондой эле физикалык активдүүлүк деңгээли менен байланыштуу. Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму(ВОЗ) чоңдорго жумасына 150 мүнөт орточо интенсивдүү аэробдук машыгууларды жасоону сунуштайт. Бирок, 2025-жылы эркектердин 4,1 пайызы жана аялдардын 2,7 пайызы гана бул сунушту аткарышкан.

Активдүү эмес адамдардын саны коркунучтуу деңгээлде. 2025-жылы эркектердин 83,5 пайызы жана аялдардын 89,7 пайызы дене тарбия көнүгүүлөрүн үзгүлтүксүз жүргүзбөй турганын айтышкан. Бул көрсөткүчтөр мурунку жылдарга салыштырмалуу бир аз азайганы менен, алар дагы эле жогору.

Физикалык функциядагы кыйынчылыктар жана ден соолук көйгөйлөрү

Көңүл бурган дагы бир көйгөй. Тепкичке чыгууда кыйынчылык тарткан аялдардын көрсөткүчү 8,3 пайыз, эркектер үчүн 3,7 пайыз деп жарыяланды. Үйрөнүү же эстеп калуу кыйынчылыгы бар аялдардын көрсөткүчү 5,4 пайыз жана эркектердики 2,8 пайыз деңгээлинде калган.

Балдардын эң көп таралган оорулары жогорку дем алуу жолдорунун инфекциялары болгон. 0-6 жаш тобунда 28,5 пайыз менен байкалган бул оору 7-14 жашта 24,6 пайыз менен тизмеде алдыңкы орунда. Диарея жана төмөнкү дем ​​алуу жолдорунун инфекциялары көбүнчө балдарда байкалган.

Тамеки жана алкоголдук ичимдиктерди колдонуу деңгээли

Ошондой эле тамеки буюмдарын колдонуунун өсүшү байкалган. 2025-жылы 15 жана андан жогорку жаштагы адамдардын 30,1 пайызы тамекини үзгүлтүксүз колдонгонун айтышкан; Бул көрсөткүч эркектерде 42,9 пайызга өссө, аялдарда 17,5 пайыз деп аныкталды.

Алкоголдук ичимдиктерди ичүү боюнча 2025-жылы 15 жаштан жогоркулардын 12,6 пайызы алкоголдук ичимдиктерди колдонгонун айтышты. Бул көрсөткүч эркектерде 18,7 пайыз болсо, аялдарда 6,6 пайызды түздү. Алкоголдук ичимдиктерди ичпегендердин көрсөткүчү 87,4 пайызга чейин азайган.

Ден соолуктун скрининги жана көзөмөлү

2025-жылы 40 жана андан жогору жаштагы аялдардын маммографиясын алуу көрсөткүчү 16,7 пайызга чейин өскөн. Бирок бул курактагы аялдардын 42,4 пайызы өмүрүндө маммографиядан өткөн эмес. Бул жагдай дагы бир жолу ден соолукту текшерүүнүн маанилүүлүгүн көрсөтүп турат.

Түркиядагы жалпы, ден-соолукка байланыштуу маселелер Көптөгөн тармактарда көрүнүктүү өзгөрүүлөр болгону менен, семирүү, тамеки жана спирт ичимдиктерин колдонуу сыяктуу адаттар саламаттык сактоо саясатын иштеп чыгуу зарылдыгын көрсөтүп турат. Келечектеги изилдөөлөр бул көрсөткүчтөрдү дагы төмөндөтүшү мүмкүн.