Жер Ортолук деңиздеги тарыхый кадам: Түркия менен Түндүк Кипр Түрк Республикасынын ортосунда гигант жаратылыш газ кууру курулууда

Түркия Республикасы менен Түндүк Кипр Түрк Республикасынын (ТКТР) ортосунда энергетика тармагында тарыхый бурулуш болду. Жер Ортолук деңизинин тереңинен өтө турган жана Түндүк Кипр Түрк Республикасына үзгүлтүксүз жана коопсуз энергия бере турган жаратылыш газ түтүк жолу долбоору үчүн расмий кадамдар ташталды. Эки өлкөнүн ортосунда кол коюлган Түндүк Кипр Түрк Республикасына жаратылыш газын жеткирүү боюнча өз ара түшүнүшүү меморандуму менен аралдын энергетикалык жүзүн толугу менен өзгөртө турган чоң инфраструктура иштери башталды.

КККнын Республикалык ассамблеясында өткөрүлгөн кол коюу аземине Ассамблеянын төрагасы Зия Өзтүрклер; Түркия Республикасынын вице-президенти Жевдет Йылмаз, Түндүк Кипр Түрк Республикасынын Премьер-министри Үнал Үстел, эки өлкөнүн министрлери, мамлекеттик жана жеке сектордун алдыңкы өкүлдөрү катышты.

Жер Ортолук деңизинин астынан өтүүчү 101 километр линия

Энергетика жана жаратылыш ресурстары министри Алпарслан Байрактар долбоордун техникалык деталдарын бөлүшүп, болжол менен 101 километрлик жаратылыш газ өткөрүү линиясынын курула турганын жарыялады. Бул стратегиялык линиянын 97 километри деңиз түбүнөн өтсө, 4 километри кургактыкта болот. Түркиянын Анамур районунан башталып, Түндүк Кипр Түрк Республикасындагы Текнежик аймагына жете турган долбоордо кеңдиги 22 дюйм болгон эки түтүк өткөрүлүшү пландалууда.

Системанын эң көрүнүктүү өзгөчөлүктөрүнүн бири бул эки багыттуу агымга уруксат берүү үчүн иштелип чыккан. Ушундайча газ агымы бир гана Түркиядан аралга эмес, келечекте аралдан Түркияга жана ал жерден Европа базарларына жеткириле тургандай долбоорлонот.

Энергия менен камсыздоонун коопсуздугу жана стратегиялык артыкчылык

Кол коюу аземинде сөз сүйлөгөн вице-президент Жевдет Йылмаз Түндүк Кипр Түрк Республикасынын проектинин алкагында жаратылыш газын өткөрүүнү камсыздай турган түтүк, кабыл алуу терминалдары жана көмөкчү объектилердин курулушу менен заманбап энергетикалык инфраструктурага ээ боло турганын айтты. Йылмаз Түркия Республикасы катары ТКТРдин энергия муктаждыгынын үзгүлтүксүз аткарылышын стратегиялык артыкчылык катары көргөндөрүн баса белгиледи.

Министр Алпарслан Байрактар Кипр түрк калкынын энергия менен камсыздоо коопсуздугун камсыз кылуу үчүн ушул убакка чейин маанилүү кадамдарды таштаганын эске салып, аралга жалпысынан 7 мобилдик электр станциясын жөнөткөнүн жана акыркы 5 жылда керек болгон суюк отундун мамлекеттик фирмалар аркылуу үзгүлтүксүз камсыздалганын айтты.

ТКТР экономикасында жаңы доор жана электрлештирүү көрүнүшү

Министр Байрактар жаратылыш газынын ишке кириши менен Түндүк Кипр Түрк Республикасында өзгөчө электр энергиясын өндүрүүдө жаңы доордун баштала турганын, долбоордун экологиялык жактан таза жана экономикалык трансформацияны камсыздай турганын айтты. Өзгөчө транспорт тармагында электрдик унаалардын кеңири колдонулушу менен көбөйө турган электр энергиясына болгон муктаждыктын бул линия урматында ырааттуу түрдө камсыздала турганын, мунай импортунун кыскарышы менен Түндүк Кипр Түрк Республикасы экономикасына чоң салым боло турганын белгиледи.

Байрактар Антальяда өткөрүлө турган БУУнун климаттык өзгөрүү конференциясынын COP31 максаттарынын алкагында 2035-жылга чейин электрлештирүүнүн экономикадагы үлүшүн 35 пайызга жеткирүүнү максат кылгандарын белгилеп, Түндүк Кипр Түрк Республикасынын премьер-министри Үнал Үстел менен да окшош көз карашта экенин айтты. Долбоордун бүтүшү менен Түндүк Кипр Түрк Республикасынын энергетикалык молчулукка ээ болорун жана таза энергия экспорттоочусу болоорун сүйүнчүлөгөн.

Инвестицияны «Түндүк Кипр үчүн кылымдын долбоору» деп мүнөздөгөн министр Байрактар, президент Режеп Таййип Эрдоганга көрсөткөн колдоосу үчүн ыраазычылык билдирди. Министр Байрактар да 20-Июль Тынчтык жана Эркиндик күнүн белгилеп, Кипр тынчтык операциясында шейиттерди эскерди жана ардагерлерге ден соолук каалады.