19 Mayıs 1919'da Milli Mücadele'nin İlk Adımı: Unutulmaz Bir Destan

AYDIN HASAN / ANKARA - 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı'ndaki mağlubiyetini resmen kabul ettirdi. Bu mağlubiyetin ardından Osmanlı'yı savaşa sürükleyen başlıca isimler olan Enver Paşa, Talat Paşa ve Cemal Paşa Almanya'ya kaçtı.

İstanbul'un İşgali ve Mustafa Kemal'in Kararı

13 Kasım 1918'de, düşman donanması İstanbul Boğazı'na girdiğinde şehir, sonbaharın kasvetli havasıyla derin bir hüzne boğuldu. Bu sırada Mustafa Kemal Paşa, Filistin - Suriye cephesinden dönüş yapmış ve İstanbul'a varmıştı. Boğaza demir atan savaş gemilerini gördüğünde, "Geldikleri gibi giderler" diyerek Anadolu'ya geçme fikrini kafasına koydu.

İstanbul'daki Zorlu Günler

1918 yılının sonu ve 1919'un başında Mustafa Kemal, İstanbul'da yoğun bir diplomasi trafiği yürüttü. İngiliz generaller, Çanakkale Savaşı'nda mağlup oldukları Mustafa Kemal'in İstanbul'da olmasından rahatsızdı ve onun Nusaybin'deki birliğin başına atanması için baskı yapıyordu. Ancak Mustafa Kemal bu atamayı kabul etmedi. Tüm zorluklara rağmen, 9. Ordu Müfettişliği görevine atanarak Anadolu'ya geçiş için gerekli yetkileri elde etti.

İzmir'in İşgali ve İlk Direniş

15 Mayıs 1919'da, İzmir Yunan birlikleri tarafından İngiliz, Amerikan ve Fransız savaş gemilerinin koruması altında işgal edildi. Bu işgal, Türk varlığının Anadolu'dan sökülmesi girişiminin ilk adımıydı. İlk direniş kıvılcımı, Hasan Tahsin tarafından Efzun Alayı'nın bayraktarına atılan kurşunla başladı.

Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya Geçişi

16 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Paşa, Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrılarak Samsun'a hareket etti. 19 Mayıs sabahı Samsun'a ulaşan Mustafa Kemal, burada milli mücadeleyi örgütleme çalışmalarına başladı. 27 Aralık 1919'da Ankara'ya ulaştığında karargahını Ziraat Mektebi'nde kurdu.

Milli Mücadelenin Zaferle Taçlanması

23 Nisan 1920'de Ankara'da toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi, kurtuluş mücadelesinin siyasi meşruiyetini sağladı. 23 Ağustos 1921'de başlayan Sakarya Savaşı, Yunan kuvvetlerini geri püskürttü. 30 Ağustos 1922'de kazanılan Başkomutan Meydan Muharebesi, Yunan ordusunun Anadolu'dan çekilmesiyle sonuçlandı. İzmir'e kadar süren takip sonucunda, kaçan Yunan askerleri deniz yoluyla Anadolu'yu terk etti.

İtilaf Güçlerinin İstanbul'dan Çekilişi

2 Ekim 1923'te, Galata rıhtımında demirli Arabic transatlantiğinde işgalin sona erdiğini belirten belge imzalandı. İşgalciler, Dolmabahçe Meydanı'nda Türk askerine saygıyla selam durarak, Türk bayrağını selamladı ve rıhtımdan ayrıldılar. Bu, 19 Mayıs 1919'da başlayan destanın zaferle sonuçlandığını simgeliyordu.

Lozan'da Barışın Sağlanması

Lozan Konferansı, 21 Kasım 1922'de İsviçre'nin Lozan kentinde başladı ve burada imzalanan antlaşma, 23 Ağustos 1923'te TBMM tarafından onaylandı. Aynı gün, İstanbul'daki İtilaf Devletleri'ne bağlı askeri birliklerin çekilmesi talep edildi.

Bu olaylar, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin ve Atatürk önderliğinde kazanılan zaferin önemli kilometre taşları olarak tarihe geçti. Gelecek nesillere ilham kaynağı olan bu süreç, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna giden yolu açtı.