1900 Gemi Sıkıştı: 190 Milyon Varil Petrol Hürmüz Boğazı'nda Kaldı

28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak operasyonlarıyla başlayan gerginlik, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı bu ülkelere kapatmasıyla deniz trafiğini durma noktasına getirdi.

Hürmüz Boğazı'ndan geçmek üzere bekleyen pek çok gemi, ABD ve İsrail ile İran arasındaki gerilim nedeniyle geçiş yapamıyor ve özellikle Basra Körfezi çevresinde beklemekte zorunda kalıyor. Bölgede demirleyen gemilerin büyük kısmı hareket edemiyor.

İran, ABD ve İsrail dışındaki ülkelere, “İran’a karşı saldırgan eylemlere katılmadıkları veya desteklemedikleri sürece” Hürmüz Boğazı'ndan geçiş izni verileceğini duyurdu.

İran Silahlı Kuvvetleri’nin kritik bir birimi olan Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı'nın Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, Hürmüz Boğazı'nın eski haline dönmeyeceğini ve boğazdan geçiş kurallarının yeniden belirlendiğini ifade etti. Zülfikari, “Kurallarımız net. ABD ve İsrail ile bağlantılı hiçbir unsur geçiş yapamayacak. Kimlerin geçeceğine biz karar vereceğiz” dedi.

MarineTraffic'in sağladığı verilere göre, 20-22 Mart tarihleri arasında Hürmüz Boğazı çevresinde hareket edemeyen yaklaşık 1900 gemi bulunuyor.

Bu gemilerin 324’ü dökme yük gemisi, 315’i petrol/kimyasal ürün, 267’si petrol ürünleri ve 211’i ham petrol tankerlerinden oluşmakta. Veri analitik şirketi Vortexa, bölgedeki tankerlerde yaklaşık 190 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bulunduğunu bildiriyor.

Bölgedeki gemilerin 177’si genel kargo gemisi, 174’ü konteyner gemisi, 98’i LPG gemisi, 42’si asfalt/bitüm gemisi, 37’si ağır yük taşıyıcı ve 34’ü LPG/kimyasal tankeri olarak sıralanıyor. Kalan gemiler Ro-Ro yük gemileri, yakıt ikmal tankerleri ve ağır kaldırma gemilerinden oluşuyor.

Almanya merkezli Hapag-Lloyd, devam eden bu kriz nedeniyle altı gemisinin Basra Körfezi'nde hareket edemediğini açıkladı.

NAVLUN FİYATLARI YÜKSELİŞTE, ALTERNATİF KAYNAKLAR YETERSİZ

Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) Deniz Taşımacılığı Analiz Müdürü Filipe Gouveia, Hürmüz Boğazı'ndaki durumun denizcilik piyasası ve navlun fiyatları üzerinde farklı değişkenlere bağlı olarak etkiler yaratabileceğini belirtti.

Yakıt fiyatlarındaki değişim, Boğaz’ın ne kadar süre kapalı kalacağı ve İran’ın geçişine izin verdiği gemi sayısının bu etkiler üzerinde belirleyici olabileceğini söyleyen Gouveia, gerilimin navlun fiyatlarını etkilediğini ifade etti.

Gouveia, bu artışın özellikle ham petrol ve petrol ürünleri tankerlerini ilgilendiren piyasalarda belirgin olduğunu vurgulayarak, “27 Şubat-20 Mart arasında Baltık Kirli Tanker Endeksi yüzde 49, Temiz Tanker Endeksi yüzde 78 yükseldi. Konteyner piyasasında da navlun fiyatları arttı. Bu yükseliş, yakıt maliyetlerindeki artıştan kaynaklanırken, hat operatörlerinin acil yakıt ek ücretleri açıklaması da bu artışta etkili oldu” şeklinde konuştu.

Gouveia, Hürmüz Boğazı'nın normal koşullarda küresel deniz petrol ihracatının yüzde 30’u, kuru yük taşımacılığının yüzde 4’ü ve konteyner hacminin yüzde 3’ünü karşıladığını hatırlatarak, Basra Körfezi’nden yapılan ihracatın sadece bir kısmının alternatif kaynaklarla karşılanabileceğini belirtti. Alternatif kara yollarının ise bölgenin normal kargo hacmini karşılamaya yeterli kapasiteye sahip olmadığını ifade etti.

Gouveia, bölgede sıkışan gemilere ilişkin olarak, “Dünyadaki tanker filosunun yaklaşık yüzde 5,5’i ve konteyner ile kuru yük filolarının yüzde 1,5’i Basra Körfezi’nde bulunuyor” dedi.