AB Lideri Costa'dan ABD'nin Orta Doğu Eylemlerine Eleştiri

Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Costa, mevcut uluslararası durumun iki ana eğilimi barındırdığını belirterek, uluslararası arenada gücün hukukun önüne geçtiğini ve uluslararası hukukun giderek daha fazla ihlal edildiğini söyledi.

Costa, ikinci eğilimi çok kutupluluğun artması olarak değerlendirerek, orta ölçekli güçlerin uluslararası sistemde daha fazla rol üstlenmeye çalıştığını ve yükselen ekonomilerin kapasitelerini ve etkilerini genişlettiğini ifade etti.

Bu değişimlerin Avrupa Birliği için belirleyici olduğuna dikkat çeken Costa, Avrupa'nın kurallara dayalı uluslararası düzeni savunmaya devam etmesinin büyük bir önem taşıdığını vurguladı.

Costa, uluslararası işbirliğinin zayıflaması durumunda küresel çatışmaların artabileceğine işaret ederek, Ukrayna'daki savaş, Orta Doğu'daki çatışmalar, Gazze'deki insani kriz ve Sudan'daki savaşın bu durumların örnekleri olduğunu belirtti.

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarını ele alan Costa, AB'nin Kiev'e siyasi, mali, diplomatik ve askeri desteğini sürdüreceğini ve bu desteğin adil ve kalıcı bir barış sağlanana kadar devam edeceğini ifade etti.

Orta Doğu'da Gerginlik

Costa, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin olarak gerginliğin azaltılmasının, tarafların itidalli davranmasının ve uluslararası hukuka tam uyumun sağlanmasının gerekliliğini vurguladı.

İran'ın bölgede yürüttüğü askeri operasyonları eleştiren Costa, bu eylemlerin ayrım gözetmeksizin gerçekleştirildiğini belirterek, olayları kınadığını ifade etti.

Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ticareti güvenliğine de dikkat çeken Costa, seyrüsefer özgürlüğünün tehdit edilmesinin kabul edilemez olduğunu belirtti.

Birleşmiş Milletler Reformu

Çok taraflılığın güçlendirilmesi için ortaklıkların önemine dikkat çeken Costa, Birleşmiş Milletler'in uluslararası sistemdeki merkezi rolünü koruduğunu söyledi ve reform ihtiyacı olsa da yerinin doldurulamayacağını belirtti.

AB'nin güvenilir ve öngörülebilir bir ortak olduğunu vurgulayan Costa, Birliğin ticaret anlaşmaları ve uluslararası iş birlikleri ağını genişletmeye devam ettiğini aktardı.

Avrupa'nın yaklaşımının tarifeler yerine karşılıklı faydayı öne çıkardığını belirten Costa, etki alanları kurmak yerine ekonomik ve siyasi iş birliği ağları oluşturduklarını dile getirdi.

Costa, "Tarifeler yerine kazan-kazan sonuçlar sunuyoruz. Etki alanları yerine, ekonomik ve siyasi iş birliği ağları kuruyoruz." dedi.

Avrupa'nın Bağımsızlığı

Konuşmasında "güç" kavramına da değinen Costa, bunun rekabetçilik ve savunma olmak üzere iki ana unsuru olduğunu belirtti.

AB'nin ekonomik kapasitesinin artırılması gerektiğini söyleyen Costa, rekabet gücünün artırılması, bürokrasinin azaltılması, enerji maliyetlerinin düşürülmesi ve yatırımların artırılmasının öncelikli hedefler olduğunu ifade etti.

Savunma alanında Avrupa'nın stratejik bağımsızlığını güçlendirmesi gerektiğini vurgulayan Costa, AB'nin uluslararası arenada daha etkili olabilmesi için gerekli araçları geliştirmesi gerektiğini dile getirdi.

Costa, çok kutuplu bir dünyada sorunların yalnızca çok taraflı çözümler ve geniş ortaklıklar yoluyla aşılabileceğini ifade ederek, Avrupa'nın bu sürecin merkezinde yer alması gerektiğini belirtti.

Dünyanın ABD ve Çin arasında iki kutuplu bir yapıya indirgenmemesi gerektiğini vurgulayan Costa, Avrupa'nın küresel ortaklıklarını genişletmesi ve gerektiğinde daha bağımsız hareket edebilmesi gerektiğini söyledi.

Costa, Avrupa'nın ekonomik yaklaşımının sadece ticaretle sınırlı olmadığını, güvenlik ve savunma ile teknoloji ve yapay zeka gibi alanları da kapsayan daha geniş bir iş birliği perspektifine dayandığını ifade etti.

ABD ile İlişkiler

Costa, bir soru üzerine Washington'un Avrupa'nın "dostu ve müttefiki" olduğunu ancak değişen jeopolitik önceliklerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı ve şunları belirtti:

"ABD'nin AB üyesi bir ülkenin toprak bütünlüğünü parçalama kararı aldığını görmezden gelemeyiz. ABD'nin Orta Doğu'da, yani bizim komşuluk bölgemizde, Avrupa'daki müttefiklerine ya da NATO'ya önceden bilgi vermeden bir savaş başlatmasının ilk kez yaşandığını da görmezden gelemeyiz. Ayrıca bu eylemleri küresel ekonomi, Avrupa ekonomisi ve güvenliğimiz üzerindeki yan etkileri dikkate almadan sürdürüyor."

Costa, AB üyesi Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki İngiliz üslerinin hedef alınmasına da değinerek, "Bedelini biz ödüyoruz. Bu savaştan kaynaklanan çok güçlü bir ekonomik şok yaşıyoruz." ifadesini kullandı.