ABD Başkanı Trump ve Çin Lideri Şi Washington'da Bir Araya Geldi

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i 10 yılı aşkın bir sürenin ardından Washington'daki Beyaz Saray'da düzenlenen devlet töreniyle ağırlayarak iki ülkenin bu yılki ikinci liderler zirvesini gerçekleştirdi. Reuters haber ajansının aktardığına göre, dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerini bir araya getiren zirvenin sembolik ağırlığı yüksek olsa da somut sonuçlarının sınırlı kalması bekleniyor.

Trump, mevkidaşı Şi'yi Andrews Hava Üssü'nde bizzat karşılayarak bir ABD başkanının 11 yıl aradan sonra yabancı bir lideri askeri üste karşıladığı ilk diplomatik teması gerçekleştirdi. Çin resmi haber ajansı Xinhua'nın bildirdiğine göre Şi, iki ülke arasındaki barış içinde bir arada yaşama mantığının değişmediğini vurgulayarak, "Pekin ile Washington rakipler değil, ortaklar olmalıdır" mesajını verdi.

Ticaret Savaşı Ateşkesi ve Güç Gösterisi

Zirveden büyük çaplı bir diplomatik atılım beklenmezken, masadaki en somut gelişme karşılıklı gümrük vergilerindeki ateşkesin uzatılması oldu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile yürüttüğü temasların ardından, gümrük vergilerinin yüzde 100'ü aştığı ticaret savaşını durduran ateşkesin 10 Ocak'a kadar uzatılması konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.

Eski ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Kurt Campbell ise zirvenin diplomatik bir pazarlıktan ziyade bir güç gösterisi olduğuna dikkat çekerek, "Bu gerçekten de antik çağda 'tekli mücadele' olarak adlandırdığımız şeyin tarihsel yeniden canlanması. Her biri kendi medeniyetlerini temsil eden çok güçlü adamlar, birbirlerini ölçüyor ve karşı karşıya geliyor" değerlendirmesinde bulundu.

Tayvan, İran ve Yapay Zeka Başlıkları

İki liderin ajandasındaki en sıcak başlıkları Tayvan ve İran oluşturuyor. Çin'in ihracat kontrolleri ve nadir toprak elementleri üzerindeki hakimiyeti Şi'nin elini güçlendirirken, Trump ise Tayvan'a yönelik silah satışlarını masada tutuyor. Reuters'a konuşan kaynaklar, Şi'nin Trump'tan Tayvan'a silah satışlarını durdurmasını isteyeceğini, buna karşılık Pekin'in İran üzerinde baskı kurmaya yardımcı olmayı teklif ettiğini aktardı. Trump, mayıs ayındaki görüşmelerin ardından yaklaşık 14 milyar dolar (yaklaşık 476 milyar TL) değerindeki bir silah paketini beklemeye aldığını duyurmuş ve bu hamleyi bir pazarlık kozu olarak nitelendirmişti.

Yapay zeka ve teknoloji savaşları da zirvenin kritik virajlarından biri olarak öne çıkıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yapay zekanın kontrolden çıkmasını engellemek amacıyla Soğuk Savaş döneminde kullanılan iletişim hattına benzer bir mekanizma kurulması fikrinin masada olduğunu belirtti. Öte yandan perşembe akşamı verilecek devlet yemeği, teknoloji devlerinin katılımıyla gerçekleşecek. Davetli listesinde Apple, Amazon, Alphabet, OpenAI, Tesla ve Nvidia gibi şirketlerin tepe yöneticileri yer alırken, Trump'ın teknoloji ihracat kontrollerini sıkı bir şekilde uygulamaya devam etmesi öngörülüyor.