ABD merkezli Marathon Fusion şirketi cıvadan altın üretildiğini duyurdu

ABD'nin San Francisco kentinde faaliyet gösteren füzyon enerjisi girişimi Marathon Fusion, 21 Ekim tarihinde yaptığı açıklamada, yüzyıllardır simyacıların hedefi olan cıvayı altına dönüştürme işlemini gerçekleştirdiğini duyurdu. Şirket, Eylül ayında yürüttüğü deneylerde nükleer füzyon reaksiyonlarından elde edilen nötronları kullanarak cıvadan kararlı altın üretildiğini belirtti. Marathon Fusion, bu deneyde ulaşılan üretim hızının Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nin (CERN) 2025 yılında açıkladığı rekorun 10 katına ulaştığını öne sürdü.

Cıva atomları altına nasıl dönüştürülüyor?

Marathon Fusion tarafından geliştirilen yöntem, atom çekirdeğinin yapısını değiştiren nükleer dönüşüm sürecine dayanıyor. Şirketin açıklamasına göre, füzyon reaksiyonları sırasında ortaya çıkan yüksek enerjili nötronlar, cıvanın kararlı izotoplarından cıva-198'e yönlendiriliyor. Bu işlem sonucunda oluşan radyoaktif cıva-197, radyoaktif bozunma yoluyla doğada bulunan kararlı altın-197 izotopuna dönüşüyor. Şirket, 2025 yılında yayımladığı bilimsel çalışmasında, gelecekte kurulacak füzyon santrallerinde elektrik üretimiyle eş zamanlı olarak altın üretilebileceğini ve bir gigavat termal kapasiteli tesisin yılda yaklaşık 2 ton altın üretebileceğini öngörmüştü.

CERN'in önceki çalışmalarıyla farkı nedir?

CERN, Mayıs 2025'te Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'ndaki ALICE deneylerinde kurşun çekirdeklerinden altın çekirdekleri elde edildiğini duyurmuştu. 2015-2018 yılları arasında yürütülen çalışmalarda 86 milyar altın çekirdeği oluştuğu hesaplanmış, ancak bu çekirdeklerin çok kısa sürede parçalanması nedeniyle ticari bir değer elde edilememişti. Marathon Fusion, kendi yönteminin CERN'in kurşun çekirdeklerinden altın elde ettiği süreçten farklı olduğunu savunsa da, deney sonucunda elde edilen altının toplam miktarı, saflık derecesi ve üretim maliyetine dair ayrıntılı verileri henüz kamuoyuyla paylaşmadı.

Marathon Fusion, Eylül ayında gerçekleştirdiği deneylerde nükleer füzyon teknolojisini kullanarak cıvadan altın üretmeyi başardığını iddia etti. Şirket, bu yöntemin gelecekte füzyon santrallerinde ticari bir üretim modeli olarak kullanılabileceğini savunurken, elde edilen altının miktarı ve maliyeti gibi kritik veriler henüz açıklanmadı.

Bilimsel literatürde nükleer dönüşüm yoluyla element üretimi teorik olarak mümkün olsa da, bu süreçlerin ekonomik ölçekte uygulanabilirliği günümüzde oldukça kısıtlıdır. Marathon Fusion'ın iddialarının bağımsız bilimsel kurumlarca doğrulanması, enerji verimliliği ve radyoaktif atık yönetimi gibi süreçlerin şeffaf bir şekilde incelenmesi, teknolojinin gelecekteki geçerliliği açısından belirleyici olacaktır.

Çıkarılacak sonuç

Marathon Fusion'ın açıklaması, nükleer füzyon teknolojisinin sadece enerji üretimi değil, element dönüşümü alanında da kullanılabileceğine dair teorik bir kapı aralıyor. Ancak elde edilen sonuçların ticari bir değer taşıyıp taşımadığı veya laboratuvar ölçeğinden sanayi ölçeğine geçip geçemeyeceği belirsizliğini koruyor.

Şirketin paylaştığı verilerin bağımsız bilimsel incelemelerden geçmemiş olması, bu gelişmenin şimdilik bir "simya başarısı"ndan ziyade, nükleer fizik deneylerinde kaydedilen bir ilerleme olarak değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Muhtemel etkiler

Bu teknolojinin gelecekte ekonomik maliyetlerle uygulanabilir hale gelmesi durumunda, geleneksel altın madenciliği sektörü üzerinde uzun vadeli bir baskı oluşabilir. Altın arzındaki olası bir artış, küresel piyasalarda değerli metal fiyatlarını etkileyebilir.

Bununla birlikte, füzyon santrallerinin kurulum maliyetleri ve radyoaktif süreçlerin yönetimi göz önüne alındığında, bu yöntemin yakın gelecekte altın piyasasını kökten değiştirmesi beklenmiyor. Teknolojinin gelişim süreci, enerji sektörü ve madencilik endüstrisi için yeni bir rekabet alanı yaratabilir.