ABD ve İsrail'in Yeni Hedef Tahtası: İran'ın Sığınak Delici Bombalara Meydan Okuyan "Kazma Dağı" Nükleer Tesisi

Washington ve Tel Aviv hattında askeri hareketlilik sürerken, ABD'nin 22 Haziran 2025 tarihinde gerçekleştirdiği ve "Gece Yarısı Çekici Harekatı" olarak adlandırılan hava operasyonu, Orta Doğu'daki nükleer gerilimi yeni bir safhaya taşıdı. Fordo, Natanz ve İsfahan'daki stratejik nükleer tesislere yönelik bu geniş kapsamlı taarruzun ardından, İran'ın savunma stratejisinin yeni merkez üssü haline gelen Kazma Dağı, uluslararası istihbarat servislerinin bir numaralı odak noktası konumuna geldi. Uydu görüntülerine yansıyan hummalı çalışmalar, Tahran yönetiminin nükleer kapasitesini yerin yüzlerce metre altına taşıyarak koruma altına aldığını gösteriyor.

Sığınak Delici Bombaların Bile Aşamadığı Granit Kalkanı

Kazma Dağı, coğrafi konumu ve sıra dışı jeolojik yapısıyla İran'ın en korunaklı nükleer sığınağı olarak öne çıkıyor. Natanz Nükleer Santrali'ne yalnızca bir buçuk kilometre mesafede yükselen bu dağ, son derece sert bir granit yapısına sahip. Askeri uzmanlar, dünyadaki en gelişmiş sığınak delici bombaların (bunker buster) dahi bu sert granit tabakasını delip dağın iç kesimlerindeki tesislere ulaşamayacağını belirtiyor. İran'ın dağ altında 80 ila 100 metre derinliğe ulaşan devasa tüneller kazdığı, dağın toplam dikey derinliğinin ise 600 metreye kadar ulaştığı ifade ediliyor. Son uydu analizleri, tünel girişlerinin olası hava saldırılarının şok etkisini absorbe etmek amacıyla ağır toprak ve kaya kütleleriyle güçlendirildiğini ve bölgede ağır iş makineleriyle yürütülen kazı çalışmalarının aralıksız sürdüğünü ortaya koyuyor.

Sabotajlardan Kaçış: Santrifüjlerin Yer Altındaki Yeni Yuvası

İsrail istihbarat kaynakları, İran'ın en gelişmiş yeni nesil nükleer santrifüjlerini Kazma Dağı'nın derinliklerine sevk ettiğini iddia ediyor. Bu stratejik hamlenin arkasında ise geçmiş yıllarda yaşanan güvenlik zafiyetleri yatıyor. Natanz Nükleer Santrali'nde 2020 ve 2021 yıllarında gerçekleştirilen gizemli sabotaj eylemleri, Tahran yönetimini kritik üretim zincirini korumak için radikal kararlar almaya zorlamıştı. İran'ın eski Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, o dönem yaptığı açıklamada, üretim sürekliliğini garanti altına almak adına santrifüj imalat ünitelerinin güvenli bir dağın içine taşınacağını duyurmuştu. Salihi her ne kadar açık bir adres vermemiş olsa da, lojistik kolaylık ve güvenlik gerekçesiyle bu adresin Natanz'ın hemen yanı başındaki Kazma Dağı olduğu kesinleşmiş durumda. Aslında projenin ilk planlaması 2007 yılına dayansa da, sistematik ve yoğun kazı çalışmalarının 2020 yılı itibarıyla hız kazandığı biliniyor.

Abbas Erakçi'nin İşaret Ettiği Gizemli Üçüncü Tesis

Bölgede yaşanan ve 12 gün süren yoğun çatışmaların ardından açıklamalarda bulunan İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ülkelerine ait üçüncü bir nükleer tesisin hasar gördüğünü itiraf etmişti. Erakçi, İsfahan yakınlarında konumlanan bu tesisin saldırı anında henüz aktif olarak faaliyete geçmediğini özellikle vurgulamıştı. Dışişleri Bakanı'nın bu kritik açıklaması, uluslararası güvenlik analistleri tarafından Kazma Dağı'nın altındaki devasa nükleer kompleksin varlığına ve buradaki kurulum çalışmalarının henüz tamamlanma aşamasında olduğuna dair en somut kanıtlardan biri olarak değerlendiriliyor. ABD ve İsrail'in nükleer programı tamamen durdurma hedefine karşı Tahran, Kazma Dağı'nın doğal granit zırhı arkasında yeni bir nükleer kale inşa etmeye devam ediyor.