ABŞ we Ysraýylyň täze maksady: Eýranyň "Kazma dagy" ýadro desgasy, bunkeriň içine girýän bombalara garşy
ABŞ-nyň howa zarbalaryndan soň hemme gözler Eýranyň ýadro galasy Kazma dagyna öwrüldi. Bunker burawlaýjylarynyň hem girip bilmeýän ägirt uly desgasy üns merkezinde.
Waşington we Tel Awiw liniýasynda harby işjeňlik dowam edýärkä, ABŞ tarapyndan 2025-nji ýylyň 22-nji iýunynda "Midnight Tow Truck" atly howa operasiýasy Eastakyn Gündogardaky ýadro dartgynlygyny täze tapgyra çykardy. Fordoda, Natanzda we Isfahanda strategiki ýadro desgalaryna edilen bu giňişleýin hüjümden soň, Eýranyň goranyş strategiýasynyň täze merkezine öwrülen Kazma dagy halkara aňtaw gullugynyň birinji nokady boldy. Sputnik suratlarynda şöhlelenýän gyzgyn iş Tähran administrasiýasynyň ýadro kuwwatyny ýüzlerçe metr ýerasty ýere geçirmek arkaly gorandygyny görkezýär.
Hatda bunker döwýän bombalaram girip bilmeýän granit galkany
Kazma dagy, geografiki ýerleşişi we adatdan daşary geologiki gurluşy bilen Eýranyň iň goralýan ýadro merkezi hökmünde tapawutlanýar. Natanz ýadro elektrik stansiýasy -dan bary-ýogy bir ýarym kilometr beýiklige çykan bu dagyň gaty granit gurluşy bar. Harby hünärmenler, hatda dünýäniň iň ösen bunker bomba bombalarynyň hem bu granit gatlagyna girip, dagyň içindäki desgalara baryp bilmejekdigini aýdýarlar. Eýranyň dagyň aşagynda 80-100 metr çuňluga çenli ullakan tunel gazandygy we dagyň umumy dik çuňlugynyň 600 metre ýetendigi aýdylýar. Soňky hemra derňewleri, bolup biljek howa hüjümleriniň zarba täsirini siňdirmek üçin tuneliň girelgeleriniň agyr toprak we gaýa massalary bilen berkidilendigini we sebitde agyr tehnikalar bilen geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň üznüksiz dowam edýändigini görkezýär.
Sabotage-den gaçmak: Merkezden gaçyryşlaryň täze ýerasty öýi
Israeli intelligence sources claim that Iran has shipped its most advanced new generation nuclear centrifuges deep into Mount Kazma. Bu strategiki ädimiň aňyrsynda soňky ýyllarda ýüze çykan howpsuzlyk gowşaklyklary bar. 2020-nji we 2021-nji ýyllarda Natanz atom elektrik stansiýasynda amala aşyrylan syrly bidüzgünçilikler Tähran administrasiýasyny möhüm önümçilik zynjyryny goramak üçin düýpli kararlar bermäge mejbur etdi. Eýranyň Atom Energiýasy Guramasynyň öňki prezidenti Ali Akbar Salihi, sentrifuga öndürýän bölümleriň önümçiligiň dowamlylygyny kepillendirmek üçin howpsuz daga geçiriljekdigini habar berdi. Salihi anyk salgy bermese-de, maddy-tehniki amatlylyk we howpsuzlyk sebäpli bu salgynyň Natanzyň gapdalyndaky Kazma dagydygy şübhesiz. Aslynda, taslamanyň başlangyç meýilnamasy 2007 -den başlanandygyna garamazdan, yzygiderli we intensiw gazuw-agtaryş işleriniň 2020 -e çenli çaltlaşandygy mälimdir.
Abbas Erakçi tarapyndan agzalan syrly üçünji desga
Sebitde 12 gün dowam eden güýçli çaknyşykdan soň beýanat beren Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi öz ýurduna degişli üçünji ýadro desgasynyň zeper ýetendigini boýun aldy. Erakçi, Ysfahanyň golaýynda ýerleşýän bu desganyň hüjüm wagtynda entek işjeň işlemeýändigini aýtdy. Daşary işler ministriniň bu tankydy sözlerine halkara howpsuzlyk analitikleri Kazma dagynyň aşagyndaky ägirt uly ýadro toplumynyň bardygyny we bu ýerdäki gurnama işleriniň henizem tamamlanýandygyny görkezýän iň anyk subutnamalaryň biri hökmünde garaýarlar. ABŞ we Ysraýylyň ýadro programmasyny doly togtatmak maksadyna garşy Tähran Kazma dagynyň tebigy granit ýaraglarynyň arkasynda täze ýadro galasyny gurmagy dowam etdirýär.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!