AB'den Sırbistan'a Sert Tepki: Savaş Suçlusu Ratko Mladic'in Resmi Törenle Gömülmesi Deprem Yarattı

Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa'da Temmuz 1995'te gerçekleştirilen ve en az 8 bin 372 Boşnak sivilin katledildiği soykırımın baş mimarı olan savaş suçlusu Ratko Mladic'in Sırbistan'da resmi törenle toprağa verilmesi, Avrupa Birliği (AB) kanadında çok büyük bir infiale yol açtı. AB liderleri, yaşanan bu gelişmeyi sert bir dille kınayarak Sırbistan yönetimine adeta muhtıra verdi.

AB Liderlerinden Ortak ve Sert Tepki: "Şoke Edici ve Üzücü"

Avrupa Birliği'nin en üst düzey yetkililerinden olan Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden eş zamanlı olarak ortak bir mesaj yayımladı. Savaş suçlusu Mladic'in cenaze görüntülerinin kendileri için "şoke edici" olduğunu belirten iki lider, bu kişinin soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan dolayı uluslararası mahkemelerce tescillenmiş bir mahkum olduğunu tüm dünyaya bir kez daha hatırlattı.

Cenaze merasiminde doğrudan devlet desteğine işaret eden unsurların yer almasını ve üst düzey Sırp yetkililerin törende hazır bulunmasını "derinden üzücü" olarak nitelendiren Costa ve von der Leyen, bu vahim tablonun Avrupa'nın yakın tarihindeki en karanlık dönemlerle yüzleşme konusundaki başarısızlığı açıkça ortaya koyduğunu vurguladı. Liderler, Sırbistan'ın attığı bu adımın, ülkenin AB üyelik sürecinin temel taşını oluşturan demokratik ve insani değerlerle hiçbir şekilde bağdaşmadığının altını çizdi. Paylaşımda ayrıca, eski Yugoslavya topraklarında yaşanan savaşlarda hayatını kaybeden tüm mağdurların aileleri ve yakınlarıyla tam bir dayanışma içinde olunduğu ifade edildi.

Kanlı Geçmişin Baş Aktörü: Ratko Mladic Kimdir?

1942 yılında Bosna Hersek'in doğusundaki Kalinovik bölgesi yakınlarında bulunan Bozanovici köyünde dünyaya gelen Ratko Mladic, askeri eğitimini Belgrad'da tamamladıktan sonra Yugoslav Halk Ordusu (JNA) bünyesinde aktif görev aldı. Bosna Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte, Mayıs 1992'de yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığı görevine getirildi ve bu kanlı süreci yönettiği 1996 yılına kadar görevini sürdürdü.

Temmuz 1995'te gerçekleştirilen ve insanlık tarihine kara bir leke olarak geçen Srebrenitsa Soykırımı'nın doğrudan planlayıcısı, azmettiricisi ve baş sorumlusu olarak kabul edilen Mladic hakkında, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından ilk kez 24 Temmuz 1995 tarihinde resmi iddianame hazırlandı. Savaşın sona ermesinin ardından adaletten kaçan Mladic, tam 16 yıl boyunca Sırbistan'da gizlenmeyi başardı.

16 Yıllık Firar, Adalet Önüne Çıkış ve Ölüm

Sırbistan resmi makamlarının "Mladic'in nerede olduğunu bilmiyoruz" yönündeki ısrarlı açıklamalarına rağmen, firari generalin yıllarca Sırp devlet kurumları içerisindeki bazı nüfuzlu odaklar tarafından korunduğu iddiaları sürekli gündemde kaldı. Nitekim yerel televizyon kanallarına sızan bazı görüntülerde, Mladic'in arandığı dönemde bile kalabalık sosyal ortamlarda rahatça dolaştığı, eğlendiği ve çevredekilerle fotoğraf çektirdiği net bir şekilde ortaya çıkmıştı.

Tarihler 26 Mayıs 2011'i gösterdiğinde Mladic, Sırbistan'ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde gerçekleştirilen bir operasyonla yakalandı ve hızlıca 31 Mayıs 2011'de Lahey'deki uluslararası mahkemeye sevk edildi. 16 Mayıs 2012'de yargılanmasına başlanan ve hakkındaki hiçbir suçlamayı kabul etmeyen "Bosna Kasabı" lakaplı Mladic, Hollanda'nın Lahey kentinde tutuklu bulunduğu cezaevinde yaşadığı ciddi sağlık sorunlarının ardından 27 Ağustos'ta hayatını kaybetti.

Mladic'in cenazesi, ölümünden kısa bir süre sonra, 7 Eylül'de Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da çok sayıda üst düzey Sırp yetkilinin katıldığı resmi bir törenle toprağa verildi. Sırbistan devletinin bir savaş suçlusuna resmi protokol uygulayarak cenaze töreni düzenlemesi, başta kurban yakınları olmak üzere tüm uluslararası kamuoyunda ve Avrupa Birliği'nde çok büyük bir infial yarattı.