EUB-den Serbiýa garşy gödek reaksiýa: Uruş jenaýatçy Ratko Mladiçiň resmi jaýlanmagy ýer titremesini döretdi

1995-nji ýylyň iýulynda Bosniýa we Gersegowinanyň gündogaryndaky Srebrenisada bolup geçen we azyndan 8,372 bosniýaly raýaty öldüren genosidiň baş binagäri bolan Serbiýada resmi jaýlanyş Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) uly gaharyny getirdi. DevelopmentB liderleri bu ösüşi berk ýazgardylar we Serbiýanyň administrasiýasyna memorandum berdiler.

EUB liderleriniň umumy we gödek reaksiýasy: "Geň galdyryjy we gynandyryjy"

Europeanewropa Bileleşiginiň iň ýokary derejeli işgärlerinden biri bolan Kosta we EUB Komissiýasynyň prezidenti Ursula fon der Leýen bir wagtyň özünde ABŞ-da ýerleşýän sosial media platformasynda X-nyň bilelikdäki habaryny çap etdiler. Uruş jenaýatçysy Mladiçiň jaýlanyşynyň şekilleriniň olar üçin "geň galdyryjy" bolandygyny aýdyp, iki lideriň bu adamzada garşy genosid, jenaýat jenaýatlary we halkara jenaýatlary üçin bellige alnan tussagdygyny ýene bir gezek ýatlatdy.

Jynaza dabarasynda döwletiň gönüden-göni goldawyny görkezýän elementleriň bardygyny we dabarada serbleriň ýokary derejeli resmileriniň gatnaşmagyny "gaty gynandyryjy" diýip häsiýetlendiren Kosta we fon der Leýen, bu agyr ýagdaýyň Europeewropanyň soňky taryhynyň iň garaňky döwürlerine garşy durmazlygy açyk görkezýändigini aýtdy. Leadersolbaşçylar Serbiýanyň bu ädiminiň EUB-ne agza bolmak prosesiniň esasyny düzýän demokratik we ynsanperwerlik gymmatlyklaryna asla laýyk gelmeýändigini bellediler. Şeýle hem bu ýazgyda öňki ugugoslawiýanyň çägindäki söweşlerde ölen ähli pidalaryň maşgalalary we garyndaşlary bilen doly raýdaşlygymyz aýdyldy.

Ganly geçmişiň baş aktýory: Ratko Mladiç kim?

1942-nji ýylda Bosniýa we Gersegowinanyň gündogaryndaky Kalinowik sebitiniň golaýyndaky Bozanowiç obasynda dünýä inen Ratko Mladiç Belgradda harby bilimini gutardy we ugugoslaw halk goşunyna (JNA) işjeň gatnaşdy. Bosniýa urşunyň başlanmagy bilen, 1992-nji ýylyň maý aýynda täze döredilen Republika Srpska goşunynyň Baş ştabynyň başlygy wezipesine bellendi we bu ganly işe ýolbaşçylyk edýänçä 1996-njy ýyla çenli işini dowam etdirdi.

1995-nji ýylyň 24-nji iýulynda 1995-nji ýylyň iýulynda bolup geçen we adamzat taryhynda gara yz galdyran Mladige garşy öňki ugugoslawiýa (ICTY) Halkara Jenaýat Kazyýeti ilkinji gezek taýýarlandy. Uruş gutarandan soň adalatdan gaçan Mladiç 16 ýyllap Serbiýada gizlenip bildi.

16 ýyl gaçmak, adalata we ölüme eltmek

Serbiýanyň resmi häkimiýetleriniň "Mladigiň nirededigini bilemzok" diýen yzygiderli sözlerine garamazdan, gaçgak generalyň Serbiýanyň döwlet edaralarynyň käbir täsirli toparlar tarapyndan ençeme ýyllap goralýandygy baradaky aýyplamalar gün tertibinde galýar. Aslynda, ýerli teleýaýlymlara ýaýradylan käbir suratlarda Mladiçiň köp adamly sosial şertlerde erkin gezip ýörenligi, islän döwründe-de töweregindäkiler bilen hezil edip, surata düşýändigi aç-açan aýan boldy.

2011-nji ýylyň 26-njy maýynda Serbiýanyň Zrenjanin şäheriniň golaýyndaky Lazarewo obasynda geçirilen operasiýada tussag edildi we tiz wagtda 2011-nji ýylyň 31-nji maýynda Gaaganyň halkara kazyýetine geçirildi. 2012-nji ýylyň 16-njy maýynda başlanan Mladic, oňa garşy aýyplamalary kabul etmedi.

Mladiçiň jesedi ölenden gysga wagt soň, 7-nji sentýabrda Serbiýanyň paýtagty Belgradda köp sanly ýokary derejeli serbiniň gatnaşan resmi dabarasynda jaýlandy. Serbiýa döwletiniň resmi teswirnama laýyklykda söweş jenaýatçysy üçin jaýlanyş dabarasy geçirilmegi, esasanam pida bolanlaryň garyndaşlarynyň, tutuş halkara jemgyýetçiliginiň we Europeanewropa Bileleşiginiň arasynda uly gahar-gazap döretdi.