ABD'nin Füze ve İHA Stokları Alarm Veriyor: Avrupa ve NATO'da Rusya Endişesi Baş Gösterdi

Rusya ile İngiltere arasındaki askeri ve diplomatik gerilim tırmanmaya devam ederken, Batı ittifakının savunma kapasitesine dair çarpıcı bir iddia gündeme bomba gibi düştü. Associated Press (AP) haber ajansına konuşan ve isimleri açıklanmayan Avrupa'da görevli bir ABD savunma yetkilisi ile bir NATO yetkilisi, Amerikan ordusunun Avrupa genelinde gelişmiş füze önleme sistemleri konusunda "kritik sınırın ötesinde" bir tedarik sıkıntısı yaşadığını öne sürdü.

Ortadoğu'daki Çatışmalar Avrupa'nın Savunma Hattını Zayıflattı

Askeri kaynaklar, Avrupa'daki bu ani ve ciddi stok azalışının büyük ölçüde "ABD/İsrail-İran savaşı nedeniyle" yaşanan mühimmat sevkiyatlarından kaynaklandığını savunuyor. ABD'li savunma yetkilisi, en kritik eksikliğin özellikle hava savunmasının bel kemiğini oluşturan Patriot füze önleyicilerinde yaşandığına dikkat çekerken, NATO yetkilisi de Avrupa genelindeki ABD ve müttefik kuvvetlerin elindeki Patriot stoklarının endişe verici derecede düşük olduğunu doğruladı.

Söz konusu savunma yetkilisi, Avrupa'da konuşlu Amerikan ordusunun, olası ve uzun süreli bir balistik füze taarruzunu göğüsleyebilecek miktarda Patriot füzesine kesinlikle sahip olmadığını iddia etti. Yetkili, bu durumun yaratacağı en büyük risklerden birinin, Ukrayna'daki savaştan sekerek "rotasından sapan bir Rus füzesine karşı savunma kapasitesinin çok sınırlı kalması" olacağını vurguladı.

Mühimmat Stoklarında Büyük Erime: CSIS Verileri Ne Diyor?

Yayınlanan askeri raporlar ve analizler, ABD'nin küresel askeri operasyonlarındaki mühimmat tüketiminin boyutunu gözler önüne seriyor. Edinilen bilgilere göre ABD ordusu, çatışmaların henüz ilk ayında 850'den fazla Tomahawk füzesi, 1000'den fazla Patriot ve Terminal Yüksek İrtifa Hava Savunma (THAAD) füzesi kullandı. Ayrıca ordunun envanterindeki taktik balistik füzelerden de 1300'den fazlasının ateşlendiği belirtiliyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından yapılan detaylı analize göre, çatışmalar öncesinde dünya genelinde yaklaşık 2 bin 200 adet olan küresel Patriot füze stoku 827'nin altına geriledi. Benzer şekilde, kriz öncesi 452 adet olan THAAD füzesi stoku ise 278'in altına düştü. Pentagon, bu kritik açığı kapatabilmek amacıyla nisan ayında önemli bir adım atarak, hassas füze bileşenlerinin üretim kapasitesini üç katına çıkarmak için havacılık devleri Boeing ve Lockheed Martin ile kapsamlı bir çerçeve anlaşması imzalandığını duyurmuştu. Ancak üretim süreçlerinin zaman alması endişeleri dindirmedi. Nitekim Pentagon'da görevli kıdemli Hava Kuvvetleri yetkilisi David Tabor, mayıs ayında Senato'da yaptığı sunumda envanterde yalnızca 135 adet İHA kaldığını kaydetmişti.

Siyasi Tartışmalar ve MQ-9 Reaper Kayıpları

ABD basınında son dönemde sıkça yer bulan, İran'a yönelik operasyonlarda kullanılan mühimmat stoklarının "endişe verici düzeyde" azaldığına dair iddialar, Washington'da siyasi bir tartışmayı da beraberinde getirdi. ABD Başkanı Donald Trump dahil olmak üzere birçok üst düzey yetkili bu iddiaları kesin bir dille reddetti. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), MQ-9 Reaper insansız hava araçlarına ilişkin detay vermekten kaçınırken, ordunun mühimmat stoklarının tükendiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını savundu.

Başkan Trump da stoklarda herhangi bir yapısal sorun bulunmadığını ve askeri üretimin tüm hızıyla devam ettiğini belirtti. Ancak Trump, mevcut stok azalmalarının sorumlusu olarak eski Başkan Joe Biden döneminde Ukrayna'ya yapılan devasa askeri yardımları hedef gösterdi. Trump, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Asıl neden, Biden'ın Ukrayna'ya 300 milyar dolarlık destek sağlamasıdır" diyerek halefini suçladı.

Öte yandan Washington Post gazetesinin gizli kaynaklara dayandırdığı habere göre, İran ile yaşanan gerilim sırasında Hürmüz Boğazı ve çevresinde yoğun şekilde görevlendirilen MQ-9 Reaper tipi insansız hava araçlarından 45 tanesi kaybedildi. Kaynaklar, bu kaybın toplam MQ-9 Reaper filosunun yaklaşık yüzde 25'ine denk geldiğini belirtiyor. Kaybedilen İHA'ların tamamının İran hava savunması tarafından düşürülmediği, bir kısmının ise kontrol merkezleriyle yaşanan iletişim kopmaları nedeniyle düştüğü ifade ediliyor.